Со учеството на Виенскиот самит посветен на земјите од западен Балкан, цивилното општество за првпат станува партнер во дијалогот со политичките лидери од земјите во регионот и членките на Европската унија (ЕУ), а од владите на балканските држави се очекува да го прифатат цивилното општество како рамноправен партнер во евроинтеграциите, велат преставниците на организациите кои беа дел од Форумот за цивилното општество.
 

Со учеството на Виенскиот самит посветен на земјите од западен Балкан, цивилното општество за првпат станува партнер во дијалогот со политичките лидери од земјите во регионот и членките на Европската унија (ЕУ), а од владите на балканските држави се очекува да го прифатат цивилното општество како рамноправен партнер во евроинтеграциите, велат преставниците на организациите кои беа дел од Форумот за цивилното општество.

Виенскиот самит е продолжение на Берлинскиот процес кој во 2014 година го почна германската канцеларка Ангела Меркел, а за прв пат оваа година дел од самитот е посветен во целост на цивилното општество. Во рамки на Форумот на цивилното општество, учесниците имаа прилика да ги изнесат препораките и да дадат предлози за решавање на отворените прашања, станувајќи на тој начин „критички глас“ на самитот за западниот Балкан. Низата собири посветени на овој регион почна во Берлин 2014 година, а продолжува во Виена оваа година и во Париз наредната година.

Одржувањето на самитот во Виена е доказ за континуираните политички напори на австриската дипломатија, насочени кон натамошно проширување на Европската унија кон земјите од запоадниот Балкан. Во исто време, Форумот на цивилното општество претставува силен сигнал дека процесот на интеграција не може да се одвива без вклучување на цивилното општество.  

Форумот на цивилното општество се одржа на 26-ти август во просториите  Ankerbrotfabrik во Виена. Шест одбрани претставници на цивилното општество од земјите од западниот Балкан учествуваа во дебатата со шест политички лидери барајќи решение за основните теми на самитот – јакнење на регионалната соработка, обезбедување слобода на изразување, отворање работни места и јасни развојни перспективи. По воведното обраќање на министерот Себастијан Курц, учество во дебатата земаа политичките лидери – Еди Рама, премиер на Албанија, Александар Вучиќ, премиер на Србија, Јоханес Хан, европски комесар за политика на соседство и преговори за проширување, Игор Црнадак, министер за надворешни работи на Босна и Херцеговина, Игор Лукшиќ, потпретседател на Владата и министер за надворешни работи на Црна Гора.

Претставници на цивилното општество кои учествуваа во дебатата се: Ардиан Хачкај, директор на Štetiveb платформата за јавни политики на Институтот за соработка и развој од Албанија, Мелиха Бајрамовиќ, координаторка на Пленумот на граѓани на Зеница од Босна и Херцеговина, Фаик Испахију, директор и извршен продуцент на БИРН и Интерњуз од Косово, Дона Костуранова, извршна директорка на Младинскиот образовен форум од Македонија, Дејан Миловац, директор на Центарот за истражување и заменик директор на МАНС од Црна Гора, Александар Симурдиќ, генерален секретар на локалниот совет за Европско движење на Нови Сад, Србија.

На денот на одржување на Виенскиот самит посветен на западниот Балкан, на 27 август, претставниците на цивилното општество своите конкретни предлози им ги претставија на политичките лидери на земјите учеснички. На овој начин се изнесени целите и препораките во рамки на континуираното ангажирање на цивилното општество, на чија реализација ќе се работи до наредниот самит во август 2016 година. Споменатите препораки се резултат на три подготвителни работилници на организациите од цивилното општество кои се одржани во мај и јуни, во Тирана, Белград и Сараево.

Регионалните мрежи и организациите на цивилното општество очекуваат широка поддршка, како дел од механизмите за изградба на доверба и јаклнење на регионалната соработка. За јакнење на регионалната соработка неопходно е и владите на земјите од западниот Балкан да се приклучат на слилчни иницијативи. Актерите на цивилното општество мораат да бидат вклучени во изработка на планови за економски развој, во подрачјето на регионалната соработка кои не се директно поврзани со областа на делување, како што се енергетиката и инфраструктурата, бидејќи на тој начин може да се забрза процесот на интеграција и спроведување на реформи на патот кон ЕУ.

Претставниците на цивилното општество побараа јавните емитери и регулаторни тела да бидат ослободени од директно или индиректно влијание на државата. Постапката на избор на членови на одборите на јавните емитери мора да биде транспарентна, непартиска и на темел на професионални стандарди, а методите на работа на овие тела мораат да бидат транспарентни. Сопственичката структура на сите медиуми мора да биде трајно достапна на јавноста на едноставен и транспарентен начин, а монополите во медиумите и во дистрибуцијата на медиумски содржини мораат да се спречат.

Земјите од регионот мораат да развиваат активна политика на поазарот на труд, активно вклучувајќи ги сите чинители како одговорни партнери, а наместо развојот на комерцијални дејности, акцентот  мора да биде на поддршката на високата стапка на производство и производствени дејности со додадена вредност, како и нивно вклучување во синџирите на снабдување внатре во Европската унија, земајќи ја предвид економската структура заснована на формите на нано, мали и средни претпријатија, порачуваат од организациите на цивилното општество./крај/мф/бс