Македонија
Одржан состанокот за нацрт-методологијата за изборно медиумско претставување
Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги во вторникот го одржа состанокот на кој беше претставена нацрт-методологијата за мониторинг на изборното медиумско претставување преку радио и телевизиските програмски сервиси за предвремените парламентарни избор кои би требало да се одржат до крајот на годината, при што најголемите телевизии во земјата побараа Агенцијата да го почитува и делот на Законот кој предвидува да се набљудува работата на интернет порталите.
„Последните измени на Изборниот законик, што ги усвои Собранието кон крајот на јули, ја обврзаа Агенцијата во рок од 30 дена од нивното донесување да направат измени во МЕтодологијата за мониторинг на изборното медиумско претставуање преку радио и телевизиските програмски сервизи за време на изборните процеси, односно документот то Советот на Агенцијата го усвои на 5-ти јануари годинава, Наместо да се интервенира во тој текст, Агенцијата одлучи да направи нова методологија којашто ќе важи само за изборите коишто нé очекуваат на крајот од 2016 година“, рече Зоран Трајчевски, директор на Агенцијата, отворајќи го состанокот.
Додаде дека Агенцијата ги разгледува искуствата од европските земји, и притоа е избран францускиот модел за постигнување политички плурализам надвор од изборниот период за да го прилагоди на македонската практика и регулатива.
Во продолжение беа образложени целите, опфатот и периодот на мониторингот на изборното медиумско претставување, како и специфичностите коишто се одредени со последните измени на Изборниот законик, кои ги појасни Емилија Петреска Камењарова, раководител на одделот за медиумска писменост во текот на презентирањето на нацрт-методологијата.
Една од особеностите на овој изборен процес е тоа што одредбата за утврдување баланс во известувањето започнува да важи сто дена пред одржувањето на изборите. Радиодифузерите во тој период треба да обезбедат баланс во известувањето за парламентарните избори, според принципот на пропорционалноста според бројот на потврдените листи со кандидати за пратеници.
Претставниците на Агенцијата притоа посочија дека врз основа на искуствата од мониторингот на известувањето за изборите кои беа закажани првично во април а потоа и на почетокот од јуни годинава, направени се допрецизирања во делот на методологијата која се однесува на известувањето за активностите на претставниците на власта во функција на изборно медиумско претставување. Беше кажано дека, потпирајќи се на методологиите и искуствата од претходните мониторирања на изборните процеси, примерокот врз чијашто основа ќе се прават оцените за балансот во известувањето е поставен на десет дена.
Прецизирање е направено и во однос на коментарот како новинарски жанр, кој треба јасно да биде одделен од другите новинарски жанрови, како што се вестите, извештаите, интервјуата и репортажите.
По излагањето на претставниците на Агенцијата, присутните претставници на медиумите ги искажаа своите предлози, забелешки и мислења во однос на нацрт-методологијата, и притоа претставниците на петте најголеми телевизии во земјата побараа законот да важи и за интернет порталите.
Советот на Агенцијата и нејзините стручни служби расправаа за предложената методологија со која ќе се набљудува известувањето на телевизиите и радио дистрибутерите, но се изоставува законски предвиденото набљудување на работата на интернет порталите.
„Петте телевизии сериозно протестираат на вашата интерна одлука со која сметам дека правите упад во последните измени на изборното законодавство затоа што сметаме дека немате право да го промените членот по кој се инсистира на мониторирање на сите што се застапени во изборниот закон. Доколку тоа го направите, се поставува прашањето зошто би требало ние да бидеме мониторирани, а вие да решите кој не треба да биде мониториран“, рече Иван Мирчевски од Македонската медиумска асоцијација, која ги обединува петте најголеми комерцијални телевизии, Алсат, Алфа, Канал 5, Сител и Телма. Додаде дека практиката покажува оти најчестите примери на ширење говор на омраза токму преку порталите.
На јавната расправа присуствуваа и членовите на Привремената комисија за следење на медиумското претставување, кои дискутираа за нивната улога во набљудувањето на медиумското известување од страна на Агенцијата. Оваа Комисија беше формирана во согласнсот со политичкиот договор на четирите најголеми партии и до среда треба да биде заокружен нејзиниот состав.
Боби Христов од телевизијата Телма се придружи во барањето на Мирчевски интернет порталите да бидат следени за начинот на кој ќе известуваат, евентуално прекршување на правилата за балансираност и ширењето говор на омраза.
Трајчевски и Камењарова од програмскиот сектор одговорија дека во консултација со меѓународни организации заклучиле дека поради непостоење јасна дефиниција на тоа кои електронски медиуми потпаѓаат под „интернет портал“, поради непостоење регистар на интернет портали и немање меѓународна практика за мониторирање на порталите, Агенцијата решила да не ја набљудува нивната работа.
Мирчевски воедно ја оцени предложената методологија, за која Советот на Агенцијата ќе решава во петок, како документ кој остава простор за субјективно казнување на медиумите. Смета дека делот од методологијата со кој ќе се оценуваат квалитативните аспекти на балансираноста треба да се отстрани, бидејќи, според него, од набљудувачите на Агенцијата ќе се очекува да го оценуваат тонот на медиумските прилози, односно „дали прилогот содржел сатирични или оптимистички тонови, па дури и аголот на камерата“.
Претставниците на Агенцијата, пак, повторија дека методологијата била изработена по примерот на сличната француска методологија, имајќи предвид дека од европските држави само Франција и Италија спроведуваат слично набљудување на известувањето во предизборниот период.
На јавната расправа присуствуваа и членовите на Привремената комисија за следење на медиумското претставување, кои дискутираа за нивната улога во набљудувањето на медиумското известување од страна на Агенцијата. Оваа Комисија беше формирана согласно политичкиот договор на четирите најголеми партии и до утре би требало да биде комплетиран нејзиниот персонален состав./крај/миа/мф
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ДОМ: Конкретни решенија за една изборна единица, а не само декларативност
Демократска обнова на Македонија (ДОМ) во пресрет на најавената меѓупартиска лидерска средба закажана за 14 јануари 2026 година од премиерот Христијан Мицкоски, ја поздравува можноста за дијалог за суштински политички консултации околу важни реформски закони и процеси што треба да ја зајакнат нашата држава и демократија.
„Како партија цврсто и доследно стоиме зад нашата долгорочна заложба за системски промени во изборното законодавство кои ќе обезбедат пообјективно и пофер политичко претставување на граѓаните на Република Македонија. Во таа насока, апелираме и бараме на агендата на лидерската средба да се стави и да се разговара конкретно за:
· Промена на изборниот модел, односно наместо постоечкиот пропорционален систем со шест изборни единици да се воведе изборен модел со една изборна единица.
ДОМ продолжува со своите заложби и иницијативи за една изборна единица како модел што го поддржуваме со години и сметаме дека е неопходен за подобра репрезентативност и еднаков глас за секој граѓанин:
* Една изборна единица гарантира еднаков глас за сите — без регионални нееднаквости и нерамноправности во вредноста на гласот на гласачите од различни делови на државата.
* Овој модел го зголемува степенот на пропорционалност во распределбата на мандатите, што е клучно за воспоставување пофер и поквалитетно демократско претставување.
* ДОМ ја поддржува идејата изборниот модел да биде со отворени листи и без праг за да се поттикне поголема одговорност на кандидатите кон граѓаните наместо кон партиските врвови.
* 50% жени на листите бидејќи родовата рамноправност не е само бројка, туку цивилизациска вредност. Затоа сметаме дека жените неопходно е да бидат рамноправно претставени во политиката и во процесите на донесување одлуки со цел доследно почитување на сите демократски вредности и приниципи на инклузивност.
За ДОМ ова не е партиски интерес туку општествена потреба што ќе го зајакне демократскиот процес и ќе овозможи гласовите на сите, без исклучок да се рефлектираат реално и праведно во составот на парламентот, како и можност, а во исто време и право на сите политчки субјекти рамноправно да ги презентираат и промовораат своите програмски определби пред сите граѓани. Сето тоа придонесува за поголема доверба на граѓаните во политичкиот систем.
Ја повикуваме власта и сите парламентарни групи да излезат од своите удобни позиции и да ја прифатат оваа заложба и иницијатива за рамноправен простор за сите политички субјекти. ДОМ како вонпарламентарна партија која долги години се залага за воведување една изборна единица ги става на располагање сите свои експертски и организациски ресурси со цел активно да придонесе во обликувањето на законските измени и во спроведувањето на неопходните реформски процеси“, велат од ДОМ преку соопштение.
Македонија
СДСМ ги повикува институциите да постапат по обвинувањата за тендери во општини под контрола на ВМРО
Антикорупцискиот тим на СДСМ очекува реакција од надлежните институции по, како што наведуваат, објавувањето на сомнежите за тендерски злоупотреби во општини под контрола на ВМРО-ДПМНЕ.
Според СДСМ, една иста фирма – „Пирамид билдинг солушнс“ – во периодот од 2022 година до денес добила 51 тендер во вредност од над 16 милиони евра, исклучиво од општини раководени од ВМРО-ДПМНЕ. Партијата наведува дека станува збор за модел на „тендерска пирамида“, во кој јавните средства завршуваат кај фирми блиски до владејачката партија.
„51 тендер. 16 милиони евра. Само една фирма“, се наведува во соопштението, со оценка дека додека нема средства за зголемување на платите и пензиите, пари има за тендери.
Од СДСМ јавно прашуваат зошто Јавното обвинителство, Финансиската полиција и Државната комисија за спречување на корупцијата не преземаат ништо, и бараат одговорност за наводните злоупотреби.
Партијата најавува дека ќе продолжи да објавува докази за, како што наведува, мрежа на сомнителни тендери и дека, според нив, „работата не е завршена“.
Македонија
Најмногу снег на Попова Шапка и во Крушево
Најголема снежна покривка до 7 часот утринава е измерена на Попова Шапка – 26 сантиметри, а 15 сантиметри снег има во Крушево, информира УХМР. Снежна покривка е евидентирана и во Ѓуриште (4 см), Тетово (2 см) и Берово.
Времето денеска ќе биде променливо облачно со сончеви периоди, а ќе дува слаб до умерен ветер, претежно од западен правец. Максималната дневна температура ќе се движи од -1 до 7 степени.
Во Скопје, исто така, се очекува променливо облачно време со сончеви периоди, а дневната температура ќе достигне до 5 степени.

