Македонија
Пазарењата за нова Влада почнаа, ДУИ не е против коалиција со СДСМ
По вчерашното прегласување во едно гласачко место во Теарце, бројот на мандати не се смени, па сега политичките партии размислуваат на кој начин да формираат Влада, а таа секако ќе биде формирана од една македонска и една или неколку албански партии.
Имено, ВМРО-ДПМНЕ има 51 мандат, а ДУИ, досегашниот партнер во власта од албанскиот блок, 10, што е доволно да се имаат мнозинство пратеници, кои би ја изгласале новата Влада. Сепак, се шпекулира дека од избраните десет пратеници од ДУИ, четворица не сакале да коалицираат со ВМРО-ДПМНЕ и доколку седнат во Собранието со предлог Влада составена од овие две партии, истата нема да ја гласаат.
Од друга страна пак, останатите три албански партии Движењето Беса со 5, Алијанската на Албанците со три и ДПА со два мандата, сите заедно без ДУИ со ВМРО-ДПМНЕ повторно би имале мнозинство во парламентот, но Беса од почеток вели дека нема да седне на иста маса со оние кои се инкриминирани од нелегално прислушуваните разговори.
Поради истата причина, и во неделата не се појавија на средба со лидерите на другите албански партии, што ја организираше лидерот на ДУИ Али Ахмети, што се одржа во хотелот „Александар Палас“.
Беса официјално соопшти дека средбата во „Александар палас“ е свикана од луѓе кои се споменуваат во предметите на Специјалното јавно обвинителство, како на пример во случајот „Маѓар Телеком”. „Членовите на ДУИ и ДПА и во ДИК уште еднаш му служеа верно на ВМРО-ДПМНЕ, одземајќи еден пратеник од коалицијата Преродба со Беса на сметка на Груевски. Волјата на нашите гласачи е да не учествуваме на состанокот свикан од претседателот на ДУИ. Не можеме позитивно да одговориме на оние кои, откако ја злоупотребија власта и волјата на Албанците за 15 години, газејќи и понижувајќи ги Албанците како никогаш порано, како и зајакнувајќи го екстремно антиалбанската фигура Никола Груевски, ги принудија Албанците да гласаат и за една македонска партија“, соопшти Беса.
Сепак, од таму додадоа дека ќе ги поддржат сите иницијативи кои ќе доаѓаат од сите субјекти кои го бранат и унапредуваат институционалниот интерес на Албанците и евро-атлантскиот стратешки интерес на државата.
Зијадин Села во име на коалицијата Алијанса за Албанците, по вчерашната средба со претседателот на ДУИ Али Ахмети изјави дека оваа средба била важна од аспект на иднината на албанскиот јазик.
Села е подготвен на коалиција и со СДСМ и со ВМРО-ДПМНЕ, заедно со ДУИ, кој би донесол 10 пратеници и трите пратенички места што ги освои Алијансата за Албанците. Тоа значи дека партиите од Алијансата, Движење за реформа на ДПА на Зијадин Села, Унитети на Гзим Острени и НДМ на Весел Мемеди се подготвени за формирање влада и со Никола Груевски и со Зоран Заев.
За средбата со Али Ахмети Села вели дека тоа бил важен состанок од аспект на иднината на албанскиот јазик.
„Тие што не беа присутни, се против. Ние сме за еднакви права“, изјави Села, алудирајќи на Беса, чија коалиција освои пет пратенички места.
По средбата, Села на Фејсбук напиша дека Влада во формат 50+10+3 e можна, но нестабилна, а најдобра би била комбинацијата 50+10+5+3 и дека само така албанскиот ќе стане рамноправен со македонскиот јазик. Тоа значи во коалицијата да влезе и Беса, партија која одбива да биде во каква било комбинација со политичари кои се споменуваат во прислушуваните разговори.
Од друга страна пак, се шпекулира за отпорот внатре во ДУИ за уште еден мандат во коалиција со ВМРО-ДПМНЕ, каде се вели дека четворица од новите пратеници на ДУИ веќе наговестиле дека во Собранието нема да гласаат за формирање влада со ВМРО-ДПМНЕ.
Потпретседателката на ДУИ, Теута Арифи, вели дека нејзината партија не исклучува варијанта во која новата влада би се формирала со СДСМ, но дека одлуката за тоа како ДУИ ќе постапи допрва треба да биде донесена.
„Ние мислиме дека Мајскиот договор е коректен договор зад кој сме стоеле, ние сме го инсталирале, но во исто време непобитен факт е дека по овие избори ДУИ фактички не е единствениот претставник и не е претставник на волјата на албанското мнозинство. Затоа би било неправедно ако би направила некаква комбинација во име на волјата на албанското мнозинство со оглед на тоа дека има 10 мандати, но не претставува силна волја или мнозинство од над 51 отсто на албанските гласачи“, рече Теута Арифи.
По средбата со Ахмети, Села, Мемеди и Острени се согласија дека само со заедничка платформа со учество на сите политички претставници на Албанците во Македонија може да се изборат за правата на Албанците. Тие ги повикаа и лидерите на Беса и ДПА да им се приклучат и порачаа дека ќе коалицираат со онаа партија од македонскиот политички блок која ќе им понуди иднина.
Нивните барања се албанскиот јазик да стане втор службен јазик во Македонија, продолжување на мандатот на СЈО, имплементација на препораките од извештајот на Прибе, рамномерна распределба на буџетот и консензуално одлучување за сите битни прашања./крај/мф
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Се заканувал со напад со „калашников“, иснпириран бил од настан од САД: дваесетгодишник од Мала Речица под истрага за тероризам
Јавен обвинител од ОЈО ГОКК донесе наредба за спроведување на истражна постапка против дваесет годишен жител на Мала Речица за сторено кривично дело Тероризам.
Осомничениот на крајот на месец јануари годинава преку социјалната апликација „Discord“ испратил сериозна закана дека е подготвен да изврши напад со огнено оружје – автоматска пушка АК-47 позната како Калашников, притоа појаснувајќи дека истиот е со нарушено психичко здравје. Инспирација за ваков напад, му бил настан од 14.12.2012 година во САД кога Adam Lanza – 20 годишно момче, во Училиште во САД со автоматка пушка убило 26 лица од кои 20 деца.
По добиени информации од Амбасадата на САД во Скопје дека од страна на ФБИ е поднесено барање за итно откривање на „Discord“ профил што се наоѓа во нашата земја, а од каде што се упатени сериозните закани, МВР во координација со ОЈО ГОКК презедоа дејствија за откривање на сторителот. По идентификација и лоцирање на корисничката адреса на 17.2.2026 година под раководство на јавен обвинител од ОЈО ГОКК, полициски службеници од Одделот за сузбивање на организиран и сериозен криминал и асистенција на САЕ Тигар извршија претрес на дом и други простории во Мала Речица.
При претресот кај осомничениот се пронајдени и одземени секира, пет ножа со различна должина, телескоп, седум Iphone мобилни телефони и компјутер. Исто така, од таткото на осомничениот е одземен пиштол за кој поседува дозвола и повеќе парчиња муниција. Останатото пронајдено оружје – пиштол и автоматска пушка, дедото на осомничениот ги поседувал без дозвола и за него е поднесена кривична пријава до ОЈО Тетово за кривично дело Недозволено изработување, држење, посредување и тргување со оружје или распрскувачки материи.
Јавниот обвинител до судијата на претходна постапка при Основниот суд Скопје достави предлог за определување на мерка притвор против осомничениот. Предлогот е прифатен и со Решение мерката е определена во траење од 30 дена, соопшти обвинителството.
Македонија
Првиот том на етимолошкиот речник – капитално дело за македонскиот јазик реализирано со буџетска поддршка, ќе растат средствата за наука, најави Јаневска
Првиот том на Македонскиот етимолошки речник е дело од огромно значење за македонскиот јазик, литературата и науката. Целиот проект за прв ваков речник е доказ дека кога државата вложува во наука, а научните работници со посветеност истражуваат и создаваат нови вредности, тогаш имаме значајни и трајни резултати, рече министерката за образование и наука Весна Јаневска на промоцијата на Речникот којшто е еден од научно-истражувачките проекти што беа финансирани во 2025 од буџетски средства. Негов автор е професор д-р Гоце Цветановски, научен советник во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ – Скопје.
Јаневска нагласи дека Министерството за образование и наука има полна поддршка од Владата да ги зголемува вложувањата во научни истражувања. Лани со 374 милиони денари беа финансирани 40 научно-истражувачки проекти на државните универзитети и факултети, на научните институти и на МАНУ, а во наредниот период ќе се вложуваат уште повеќе пари во науката и истражувањата.
Минатата година буџетот за наука беше речиси двојно поголем од 2024 и изнесуваше 680 милиони денари, а оваа година се обезбедени 773 милиони денари.
„Македонија мора да се сврти кон науката ако сакаме да направиме исчекор од досегашниот тек на работите во сите сфери. Премногу долго сме заробени во инерција, навики и модели што не носат напредок. Светот, па и регионот, одат напред со брзи чекори, а ние не смееме да си дозволиме само да ги гледаме“, укажа министерката Јаневска.
Финансирањето на издржани научни проекти веќе нема да биде проблем. Заедно со новите закони за високо образование, за научно-истражувачка дејност и за квалитет во високото образование ќе се создаде добра основа за развој на науката и истражувањата и важно е само научниците и професорите да сакаат да творат.
Македонија
„Изборот на државен јавен обвинител не е политичка, туку институционална одлука“: Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата очекува Владата да постапува одговорно
Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата со внимание го следи процесот за избор на нов државен јавен обвинител, нагласуваат од таму.
„Имајќи предвид дека Совет на јавни обвинители јавно соопшти дека дал позитивно мислење за четворица кандидати кои ги исполнуваат законските услови и дека предметот е доставен во понатамошна постапка до Владата на Република Северна Македонија, сметаме дека од овој момент одговорноста за зачувување на кредибилитетот на постапката е кај извршната власт“.
Укажуваат дека јавни изјави на Претседателот на Владата, со кои, као што велат, однапред се исклучуваат одредени кандидати, во фаза кога Владата сè уште нема донесено одлука, создаваат ризик од политичко влијание врз процесот.
Особено, како што појаснуваат, имајќи предвид дека станува збор за кандидати за кои веќе е утврдено дека ги исполнуваат законските критериуми, ваквите изјави можат да ја нарушат довербата во еднаквиот третман и во интегритетот на постапката.
Според нив, изборот на државен јавен обвинител не е политичка, туку институционална одлука со значајни последици врз владеењето на правото и системот на кривична правда.
„Оттука, очекуваме Владата да постапува одговорно, да се раководи исклучиво од законските критериуми и стручните оценки, и да обезбеди транспарентност во носењето на конечната одлука.
Во контекст на тековните предизвици поврзани со борбата против корупцијата и организираниот криминал, изборот на државен јавен обвинител има суштинско значење за обезбедување професионалност, суштинска амбиција за реформи и подобрување, и институционална независност во работењето на обвинителството. Затоа, секоја јавна комуникација поврзана со оваа постапка треба да придонесува кон зајакнување, а не кон релативизирање на довербата во процесот кој е утврден со закон“.
Потсетуваат дека и во последните извештаи на Европската комисија за напредокот на Северна Македонија се нотираат забелешки поврзани со потребата од јакнење на независноста, професионалноста и ефикасноста на јавното обвинителство, како и од доследно почитување на процедурите во клучните именувања.
„Оттука, особено е важно постапката за избор на државен јавен обвинител да се спроведе на начин што ќе покаже институционална зрелост и јасна дистанца од какви било политички влијанија, во согласност со европските стандарди и преземените обврски“.
Платформата, подвлекуваат, нема да навлегува во оценка на поединечни кандидати, но јасно укажува дека одговорноста за интегритетот на овој процес е директно на Владата. Очекуваат одлуката да биде јавно, детално и аргументирано образложена врз основа на однапред утврдени и мерливи критериуми. „Секое отстапување од принципите на професионалност, еднаков третман и транспарентност ќе значи сериозно нарушување на довербата во постапката и дополнително ќе ја поткопа довербата во независноста на обвинителството“.

