Контакт

РЕ-Ново

Здравствен извештај на „Штада“ за февруари

Објавено пред

Додека граѓаните на Србија водат во Европа по интерес и подготвеност за генетско тестирање како софистицирана форма на превенција, во исто време дури 62% од нив изјавуваат дека никогаш не отишле на ниту еден од достапните превентивни прегледи.

dobivaj vesti na viber

Превенцијата е основа за зачувување на здравјето и рано откривање на болестите, но дури 62% од српските граѓани изјавуваат дека никогаш не отишле на ниту еден од достапните превентивни прегледи, а истото важи и за 44% од Европејците, што јасно укажува ниско ниво на здравствена едукација и висок степен на лична неодговорност кога станува збор за здравствената заштита, предупредува Štadina’s Health Report.

 

И додека не реагираат на превентивните прегледи, истовремено 86 отсто од српските граѓани ја истакнуваат желбата и подготвеноста за генетско тестирање како начин за предвидување на потенцијалните здравствени ризици во иднина.

Тие се плашат од рак и не одат на скрининг

Дури 3 од 4 Европејци се плашат да не добијат рак. И покрај ова, тие прават изненадувачки малку за да обезбедат рано откривање и да придонесат за поуспешен третман.
Така, ракот на дојката не им се заканува само на жените, туку и на мажите, но одговорот на превентивниот преглед е низок низ цела Европа. Од 16-те испитани земји, најчести се прегледите во Италија и Португалија, по 39%, додека во Србија, и покрај високата стапка на заболени и смртни случаи од оваа болест, само 26%. Полоши се само Полјаците, 17%. Истото важи и за скринингот за рак на дебелото црево, на кој Белгијците реагираат со најголем процент, 41% и Французите, 38%, додека во Србија едвај 11%, што повторно е најлош резултат меѓу европските земји. Секој четврти Австриец и секој петти Германец редовно се прегледуваат за рак на простата, додека во Србија само секој десетти.

Србите го предводат интересот за генетско тестирање

Граѓаните на Србија 86% заедно со Португалците 94% и Полјаците 88%, водат во Европа во однос на подготвеноста да се подложат на генетско тестирање кое може да го одреди, меѓу другото, можното ниво на здравствен ризик на поединецот за развој на одредена болест во иднина. Граѓаните на Србија особено го истакнуваат својот интерес за генетско тестирање како начин за рано предвидување на можниот ризик од добивање рак.

Здравствениот извештај на Stada открива дека мнозинството Европејци имаат позитивен став кон генетското тестирање. Сепак, 14% од оние кои би се согласиле на тестот доколку тоа е барање од нивниот лекар, велат дека не би се чувствувале добро при помислата да ја испитаат специфичноста на нивните гени. Секој петти Европеец експресно би одбил генетско тестирање, од кои 12% наведуваат како главна причина што не сакаат да знаат или да бидат оптоварени со потенцијални ризици за иднината кои можеби нема да се остварат.

ПР текст

 



©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Култура

Наследството на Томаж Пандур живее: Наградуваната монодрама „Безгрешна“ на сцената на МНТ

Објавено пред

Од

На 3 април, на сцената на Македонскиот народен театар, гостува Драмата при Словенечкото народно гледалиште од Марибор (СНГ) со монодрамата „Безгрешна“ (Immaculata), сценско остварување инспирирано од романот „Маријиниот завет“ на Колм Тојбин и создадено како омаж на големиот и прерано починат режисер Томаж Пандур.

dobivaj vesti na viber

Гостувањето е дел од програмата со која МНТ продолжува со одбележувањето на својот јубилеј – 81 година од постоењето, во рамки на роденденската прослава на театарот.

Претставата ја раскажува приказната за Марија, востоличена како Мајка Божја, која во оваа сценска адаптација добива уште поинтимна, поблиска и покондензирана форма. Во осаменото мапирање на пејзажите на нејзините исповеди, Марија ја раскажува својата вистина за настаните, кои го променија светот, преиспитувајќи ги сите големи идеи. Токму преку тоа преиспитување, тие идеи остануваат живи, како што сугерира и делото, идеите умираат ако не се доведуваат во прашање.

Во улогата на Марија настапува Наташа Матјашец Рошкер, а драматизацијата и адаптацијата се потпишани од Ливија Пандур и Томаж Пандур.

Претставата досега има добиено бројни меѓународни признанија, меѓу кои и Наградата за најдобра актерка за Рошкер на фестивалот „Мителфест“ во Чедад, Италија, во 2021 година.

„Страсно верувам во моќта на театарот и сите мои дела се архетипови на ритуал“, велеше Томаж Пандур, режисер чиј уметнички опус остави длабока трага во словенечкиот и светскиот театар.

Исклучително е тешко, ако не и речиси невозможно, да се заокружи неговата биографија. Пандур до самиот крај остана верен на својот уметнички принцип и препознатлив стил, несебично споделувајќи ги своите визии, соништа, осамености, стравови и ентузијазам со соработниците. Седум години го водеше театарот во Марибор, а од својата прва професионална претстава „Шехерезада“, до последната, „Фауст“, експериментираше со квинтесенцијата на театарскиот материјал, поврзувајќи и деконструирајќи митски, архетипски и трансцендентални пејзажи. Неговата работа беше постојан обид за надминување на формите на реалноста и истражување на односите меѓу човечкото и божественото, живите и мртвите, времето и просторот, конечноста и бесконечноста.

„Преку својата глобална визија, Пандур ја артикулираше волјата за остварување на вистината и смислата на животот, каде што, зад тишината, секогаш стојат имагинацијата и убавината“, истакнуваат Ливија Пандур, драматург и театарска авторка и Бранко Јордан, театарски автор и есеист.

Во центарот на „Immaculata“ е жената, која историјата ја претворила во слика, догма и инструмент на верата. Марија, мајката на Исус, трага по смисла во раните, кои никогаш не можат да зараснат, обидувајќи се да се сети на зборови, лица и фрагменти поврзани со смртта на нејзиниот син. Преку оваа исповед, претставата ја прикажува Марија како жена од месо и крв, избришана од историјата и злоупотребена од насилната религија, но и како фигура, која со тишина и сомнеж ги отвора најдлабоките прашања за верата, загубата и човечката болка.

„Ако олтарот е таму каде што клечиме, тогаш мојот олтар е сцената“, вели Ливија Пандур, која „Immaculata“ ја доживува како длабоко личен и театарски чин, посветен на Томаж Пандур.

„Immaculata“ има реализирано значајни меѓународни гостувања, меѓу кои Театро Еспањол во Мадрид (2017), Конхунто де Артес Есценикaс во Гвадалахара, Мексико (2017), Театар А. Ристори во рамки на фестивалот Мителфест во Италија (2020), фестивалот СОЛО во Москва (2021), како и 10. Театарска олимпијада во Будимпешта во 2023 година.

Гостувањето на „Immaculata“ во МНТ е дел од роденденската програма на театарот, кој минатата година одбележа 80 години од постоењето од првата изведена претстава на 3 април 1945 година. Годинава, прославата се надоврзува на таа традиција, со ново проширување — рецентни меѓународни гостувања и настапи на светски познати уметници, како сведоштво за континуитетот и современата визија на театарот.

Билетите за претставата се во продажба онлајн и на билетарницата во МНТ.

Прикажи повеќе...

Култура

Објавен конкурсот за наградата „Горан Стефановски“ за најдобар драмски текст од млад македонски автор

Објавено пред

Од

На веб-страницата на НУ Драмски театар ­Скопје објавен е годинашниот Конкурс за наградата „Горан Стефановски“ за најуспешен драмски текст од млад македонски автор на возраст до 30 години. Конкурсот ќе биде отворен до 28 февруари 2026 година.

dobivaj vesti na viber

Во духот на традиционалната поддршка кон младите драмски уметници и поттикнување на пишување нови драмски текстови, НУ Драмски театар ја доделува наградата во чест на големиот драмски автор, Горан Стефановски. Преку овој Kонкурс, театарот сака да даде поддршка на драмското творештво на младите автори и да ја афирмира современата македонска драма.

Право на учество имаат автори, државјани на Северна Македонија, кои до денот на завршување на рокот за пријавување не навршиле 30 години. Поднесениот текст мора да биде оригинално, неизведено дело, а не адаптација или драматизација на веќе постоечки книжевни или драмски форми.

Конкурсот е отворен до 28 февруари 2026 година, а пријавата треба да биде подготвена согласно со насоките што ќе бидат објавени на веб-страницата на НУ Драмски театар ­ Скопје.

Пристигнатите текстови ќе ги разгледува стручна Комисија составена од пет члена, а добитникот ќе биде објавен на прес-конференција што ќе се одржи во пресрет на денот на раѓањето на Горан Стефановски – 27 април.

Наградата се состои од: паричен дел на наградата во износ од 60.000 денари (еднократно); Потпишување на Авторски договор со НУ Драмски театар – Скопје и Продукција и изведба на наградениот текст на една од сцените на театарот – малата сцена или сцената „Ристо Стефановски“ – во рок од две години од затворањето на Kонкурсот.

Авторот се обврзува дека до премиерата во НУ Драмски театар – Скопје, текстот нема да биде отстапен на други лица или институции.

„Со оваа награда, НУ Драмски театар – Скопје ја продолжува својата посветеност кон развојот на македонското драмско писмо, негувајќи го духот на Горан Стефановски, чии дела се длабоко вкоренети во историјата на театарот. Од „Јане Задрогаз“ (1974) до „Огнени јазици“ (2013), на сцената на Драмски се поставени 15 негови претстави, од кои 8 се праизведби“, велат од Драмски.

Идејното решение за Конкурсот е направено од Дарија Пројковска и Бранко Прља од порталот arno.mk со помош на вештачка интелигенција со идеја да се мотивираат што повеќе луѓе да ги користат AI-моделите во други креативни проекти.

Прикажи повеќе...

Забава

(Видео) Остри критики за настапот на Мараја Кери на отворањето на ЗОИ: Ја уништи церемонијата, очигледно пее на плејбек

Објавено пред

Настапот на Мараја Кери на отворањето на Зимските олимписки игри 2026 предизвика бројни критики, а многу гледачи ѝ забележаа на пејачката за „очигледен недостаток на ентузијазам“. Церемонијата со која официјално беа отворени Игрите се одржа синоќа на историската арена „Сан Сиро“ во Милано.
56-годишната пејачка излезе на сцената во сребрено-бела облека. Таа изведе верзија на популарниот класик на Доменико Модуњо од 1950-тите, а отпеа и нејзина песна.

На социјалните мрежи не сопираат критиките за нејзиниот настап. Многумина прашуваат зошто пејачка родена во Њујорк била избрана да настапи во Италија, има такви кои прашаа дали пеела на плејбек поради впечатокот дека не се труди да ги достигне високите тонови.

dobivaj vesti na viber


“Има ли Мараја Кери италијанско потекло? Не сум сигурен зошто таму е американска пејачка, освен ако не е, можеби, исклучително популарна во Италија?”, прашуваат на социјалните мрежи со забелешка дека “обично земјата-домаќин претставува само свои таленти. Велика Британија имала Боуви, Ени Ленокс и други… не се сеќавам на ниту еден американски пејач”.

Дел од публиката пак, го анализира начинот на кој Кери го движела лицето за време на пеењето, па прашуваат дали пеела плејбек.

“Кога последен пат Мараја Кери настапи во живо? Пеењето на плејбек на италијански е нов пресврт. А има толку пејачи кои можеле да понудат нешто поавтентично “, стои во една објава на „X“.


“Мараја Кери толку очигледно пее на плејбек. Ни најмалку не се обиде да го сокрие тоа. Ја уништи церемонијата на отворање која до тогаш беше сосема пристојна”, стои во објавите на „X“.

Прикажи повеќе...

Најново

Топ16 минути

25-годишник загина во сообраќајка на магистралниот пат Куманово–Крива Паланка

25-годишник загина во сообраќајна несреќа на магистралниот пат Куманово-Крива Паланка, на место викано „Смилчинци“, општина Старо Нагоричане. Како што информираат...

Македонија17 минути

Законот за пушење следната недела пред Владата – фазната имплементација не значи одложување, појаснува Министерството за здравство

Министерството за здравство соопшти дека останува целосно посветено на донесување и имплементација на Законот за заштита од пушење, согласно законските...

Македонија1 час

Европската Унија ги одби предлозите на балканските превозници, најавени нови блокади: „Последниот состанок беше катастрофален“

Европската унија ги одбила сите предлози на превозниците од Западен Балкан со кои требало да се реши проблемот со нивниот...

Топ2 часа

Кривична пријава за „посредување во вршење проституција“ и „помагање“

СВР Тетово поднесе кривична пријава против 40-годишната Г.Ш. од село Бојане, скопско, поради постоење основи на сомнение за сторено кривично...

Македонија3 часа

Поплави во повеќе региони во земјава – евакуирани 220 лица во Кичево, критично во Форино, поплавени куќи, ниви, подруми

Центарот за управување со кризи (ЦУК) информира дека поради обилните врнежи од дожд се регистрирани поплави во повеќе региони во...

Култура3 часа

Која беше Ленче Делова – актерката од „Чук-чук, Стојанче“ и „Во светот на бајките“ со која растеа генерации

За многумина, таа беше дел од најубавите спомени – насмевката и гласот што нè пречекуваа во „Чук-чук, Стојанче“ и нè...

Европа3 часа

(Видео) Чесите протестираат поради претседателот во повеќе од 400 градови и општини

Илјадници луѓе се собраа вчера во повеќе од 400 градови и општини низ Чешка во поддршка на либералниот претседател Петр...

Свет4 часа

Рубио пристигнува во Будимпешта, ќе разговара со Орбан, Сијарто: Ова е златно доба

Американскиот државен секретар Марко Рубио денес ќе се сретне со унгарскиот премиер Виктор Орбан во Будимпешта, а според американскиот Стејт...

Европа4 часа

Заедничко писмо од германските и британските воени команданти: Постои морална причина за вооружување

Шефот на британските вооружени сили, Ричард Најтон, и неговиот германски колега, Карстен Бројер, се залагаат за поголеми инвестиции во одбраната,...

Европа5 часа

(Видео) Украинците жестоко нападнаа руски регион: останаа без струја и греење

Украинските напади со беспилотни летала предизвикаа делумни прекини на електричната енергија и греењето во западниот руски регион Брјанск, соопштија локалните...

Свет5 часа

Масовниот убиец од Бонди Бич се појави на суд, адвокатот: Тој живее во тешки услови

Мажот осомничен за пукањето на прославата на еврејскиот празник Ханука на познатата плажа Бонди во Сиднеј во напад во кој...

Македонија14 часа

30 домови во скопската општина Сарај се под вода по обилните дождови

Повеќе од 30 домови во скопската општина Сарај се поплавени, теренските екипи интензивно интервенираат Градоначалникот Мухамед Елмази објави дека во...

Македонија17 часа

(Видео) Големи поплави во Кичево, ЦУК на терен

Според вонредните информации од Центарот за управување со кризи за состојбата до 17:00 часот со обилните врнежи, во Скопскиот Регион,...

Македонија20 часа

Во Гостивар две деца и нивната мајка останаа заробени во домот поради поплавите

Поради непрестајните врнежи и излевањето на реките, западниот дел на Македонија се наоѓа во вонредна состојба. Во Кичево, стотици семејства...

Македонија22 часа

Обилните врнежи предизвикаа поплави во повеќе региони, во Кичево евакуирани околу 180 лица

Центарот за управување со кризи информира за состојбата по обилните врнежи од дожд заклучно со 12:30 часот, при што се...

Македонија23 часа

Можни излевања на реките, критична состојба во Полошко, Кичевско и Пелагонија

Управата за хидрометеоролошки работи напладне издаде предупредување за значително зголемување на водостојот на реките во западните делови од државата, по...

Македонија1 ден

Измени на Законот за електронски комуникации за укинување на трошоците за роаминг

Со измени на Законот за електронски комуникации, што се поставени за расправа на Единствениот национален регистар на прописи (ЕНЕР) државава...

Свет1 ден

Американците понудиле безбедносни гаранции за Украина, Зеленски не е задоволен

САД му понудија на Киев 15-годишни безбедносни гаранции, но Украина сака повеќе и смета на период од најмалку 30 години,...

Топ2 дена

Петнаесет возачи се лишени од слобода во еден ден поради возење без возачка дозвола

Петнаесет возачи се лишени од слобода вчера поради возење без возачка дозвола, со активна забрана за управување возило и под...

Македонија2 дена

Ја давел и ја претепал бремената партнерка, се спасила откако го убедила да ја носи на лекар, па побегнала додека стоеле на семафор

Основното јавно обвинителство Скопје поведе постапка против 52-годишен маж осомничен за кривично дело Телесна повреда според член 130 став 2...