Свет
Алекс Салмонд: Мадрид прави маченици од лидерите на независност на Каталонија
Со казнувањето на деветтемина каталонски политичари на вкупно 100 години затвор за противдржавно дејствување поради ненасилен отпор, Мадрид ги направи маченици и си ја потпиша својата смртна казна, изјави поранешниот шкотски прв министер, Алекс Салмонд, за РТ.
„Пресудата на шпанскиот суд за деветтемина каталонски политичари на девет до 13 години затвор, секој за архаичниот прекршок противдржавно дејствување поради нивните мирни напори за постигнување независност, ќе биде ден на демократскиот срам за Шпанија. Уште полошо – за Шпанија, барем тоа е знак дека шпанската контрола врз покраината завршувa“, рече Салмонд, кој како прв министер го водеше шкотскиот референдум за независност во 2014 година.
Пресудите, според Салмонд, се недемократски, угнетувачки и тотално контрапродуктивни за шпанската влада затоа што сега политичарите за независност ќе постигнат статус на мачеништво.
„Ова е ден кога овие шпански судии всушност ја запечатија судбината на шпанската држава. Не верувам дека каталонската криза ќе заврши на поинаков начин, освен со независност на Каталонија“, објасни Салмонд.
Каталонците беа прогласени за виновни за противдржавно дејствување, но не и за бунт, најсериозно од обвиненијата со кои се соочија поради прогласувањето независност во 2017 година. Обидот за отцепување следува по референдумот, забранет од владата на Мадрид, на кој 90 отсто од Каталонците се изјаснија за независност и покрај големиот притисок врз оние 42 отсто што излегоа на гласање.

Жестоко критикувајќи го Мадрид за архаичната дефиниција на противдржавното делување како кривично дело, дури и во отсуство на насилство, Салмонд повика Владата да биде судена поради нејзините недемократски дејства и предвиде дека каталонските политичари ќе добијат правда во Европскиот суд на правдата во Стразбур, каде ќе ја обжалат пресудата.
„Кога избраните политичари користат неизбрани судии за казнување на други избрани политичари на вкупно 100 години за деветмина од нив, тогаш работите достигнале точка што не може да се одржи и не мислам дека шпанската држава ќе го преживее овој бес“, посочи Салмонд.
Зборовите на Салмонд се совпаѓаат со оние на лидерот на партијата на Каталонската Републиканска левица, Ориол Јункерас, кој доби најдолга затворска казна во групата – 13 години. По изрекувањето на казната, Јункерас рече дека независноста на Каталонија е поблизу од кога било.
Карлос Пуџдемон, поранешниот премиер на Каталонија кој го предводеше обидот за независност во 2017 година, објави твит во знак на солидарност од Белгија, каде што избега за да избегне апсење по бунтот, нарекувајќи ја пресудата злосторство.
Шпанија досега не успеа да ги убеди другите европски земји да ги екстрадираат Пучдемон и неговите колеги, каталонски политичари поборници за независност, но тоа не го спречи Врховниот суд да ја реактивира европската потерница за него по изрекувањето на казната во понеделникот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Убиство на чекор од Кремљ, молк во јавноста: функционер за интернет-цензура „исчезна“ од Русија
Алексеј Белјаев, висок функционер во Кремљ задолжен за цензура на интернет, бил избоден во градите и починал на местото на настанот во добро обезбедена зграда недалеку од Кремљ.
Злосторството се случило на 19 јануари, а веста ја објави британскиот „Мирор“, наведувајќи дека Белјаев бил убиен пред неговата канцеларија. Белјаев беше висок функционер во Роскомнадзор, агенцијата зад режимот на репресија на интернет во Москва, што вклучува блокирање на веб-страници, ограничување на интернет сообраќајот и спроведување на онлајн цензура низ целата земја.
Како заменик-началник на Одделот за контрола и надзор на комуникациите, тој бил особено одговорен за нарушување на работата на веб-страниците, вклучително и социјалните мрежи, и забавување на мрежите како што се X или YouTube, како и други западни платформи, јавуваат медиумите.
Инцидентот се случил во седиштето на агенцијата, само неколку минути од Кремљ, на влезот во главната зграда на Роскомнадзор. Злосторството го извршил 16-годишен тинејџер. Момчето наводно веќе шетало по ходниците и зградата минатиот месец, во декември, и се чини дека бил во близина на влезот со нож во времето на инцидентот.
Мистериозно, руските власти јавно не ја потврдија смртта. Убиството, според локалните извештаи, практично „исчезнало“ од јавната сфера, во она што се чини дека е целосно затемнување на медиумите наводно нарачано од Федералната служба за безбедност (ФСБ).
Според рускиот истражен канал Телеграм, „ВЧК-ОГПУ“, кој има врски со безбедносните служби, тинејџерот го избодел Белјаев во градите, убивајќи го на лице место.
Државните истражители веруваат дека момчето ја презирало агенцијата поради нејзината улога во цензурата и го планирало нападот со недели.
Исто така, се тврди дека е покрената кривична постапка во врска со најсериозното обвинение за убиство, кое вклучува убиства мотивирани од политичка или идеолошка омраза. Сепак, нема јавен судски запис за случајот.
Се верува дека инцидентот излегол на виделина дури кога мајката на момчето објавила онлајн очајно барајќи адвокат откако нејзиниот син бил приведен под сомнение за убиство. Нејзината објава подоцна била избришана.
Се вели дека училиштето на тинејџерот потврдило дека тој престанал да оди на училиште кратко по 19 јануари. Се чини дека ФСБ го закопала и цензурирала инцидентот, целосно „класификувајќи го случајот“.
Единствениот друг показател дека Белјаев е мртов е неговата лична карта и даночен број, кои беа поништени на 19 јануари, што обично е датумот кога официјално се регистрира смрт.
Свет
Маск ги спои своите две најголеми компании
SpaceX ја презеде xAI, објави компанијата, спојувајќи ги двете најамбициозни компании на Илон Маск во еден единствен ентитет кој сега е највредната приватна компанија во светот.
Спојувањето ги истакнува огромните финансиски потреби на xAI за да се натпреварува во брзорастечката област на вештачката интелигенција, но и важноста на технологијата за иднината на истражувањето на вселената, пишува CNN.
„Ова означува не само следно поглавје, туку и сосема нова книга во мисијата на SpaceX и xAI“, се вели во соопштението објавено на веб-страницата на SpaceX.
SpaceX has acquired xAI, forming one of the most ambitious, vertically integrated innovation engines on (and off) Earth → https://t.co/3ODfcYnqfg pic.twitter.com/el40rCUBGe
— SpaceX (@SpaceX) February 2, 2026
Според PitchBook, фирма за истражување на пазарот, SpaceX беше проценет на 800 милијарди долари во декември 2025 година, додека xAI беше проценет на 230 милијарди долари во последниот круг на финансирање во јануари.
Овој потег, исто така, ги одразува тешкотиите со кои се соочуваат технолошките гиганти, вклучувајќи ја и компанијата на Маск, во обезбедувањето на постојано растечките компјутерски ресурси потребни за унапредување на вештачката интелигенција.
Маск проценува дека во рок од две до три години, „најевтиниот начин за создавање компјутерска моќ за вештачка интелигенција ќе биде во вселената“.
Европа
Украина бесна на шефот на ФИФА: „Морален дегенерик, овој срам потсетува на 1936 година“
Украинскиот министер за надворешни работи, Андриј Сибиха, остро го критикуваше претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, кој го поддржа укинувањето на забраната за Русија од меѓународните фудбалски натпреварувања. ФИФА ја суспендираше Русија од сите нејзини натпреварувања во 2022 година, по почетокот на целосната инвазија на Украина.
Инфантино изјави за британскиот „Скај спортс“ дека ФИФА треба да ја укине забраната за Русија, особено во помладите возрасни категории.
„Мораме. Апсолутно. Оваа забрана не постигна ништо, само создаде поголема фрустрација и омраза“, рече Инфантино.
„Дозволувањето на момчињата и девојчињата од Русија да играат фудбал во други делови од Европа би можело да помогне. Ова е нешто што мора да го направиме, апсолутно, барем во помладите категории.“
Во одговор на социјалните медиуми, Сибиха го отфрли таквото размислување, потсетувајќи се на стотиците млади Украинци кои ги загубија животите во агресивната војна на Русија.
679 Ukrainian girls and boys will never be able to play football — Russia killed them.
And it keeps killing more while moral degenerates suggest lifting bans, despite Russia’s failure to end its war.
Future generations will view this as a shame reminiscent of the 1936 Olympics. pic.twitter.com/elakyRgeIZ
— Andrii Sybiha 🇺🇦 (@andrii_sybiha) February 2, 2026
„Шестотини седумдесет и девет украински девојчиња и момчиња никогаш нема да можат да играат фудбал – Русија ги уби“, напиша тој на Икс. „И продолжува да убива, додека моралните дегенерици предлагаат укинување на забраната иако Русија не ја запира својата војна. Идните генерации ќе го сметаат ова за срам што потсетува на Олимписките игри во 1936 година.“
Овие Игри беа запаметени како голем историски срам бидејќи беа користени како глобална пропагандна сцена од страна на режимот на Адолф Хитлер – додека бруталната репресија, прогонот на Евреите и подготовките за војна веќе беа во тек во позадина, меѓународната спортска заедница одлучи да „замижи“ и да го нормализира учеството на Германија.

