Полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски денес предупреди дека светот влегува во период на продлабочување на геополитичката нестабилност, оценувајќи дека меѓународните односи влегуваат во „почеток на голема бура“.

Зборувајќи на 12-от Меѓународен поморски конгрес, Сикорски рече дека настаните што до неодамна се сметаа за речиси незамисливи станаа дел од секојдневниот живот.

„Живееме во време на повеќекратни кризи. Темни облаци доаѓаат од неколку насоки истовремено“, рече Сикорски.

Вооружени конфликти, поморски блокади и трговски војни
Тој додаде дека феномените што до неодамна се сметаа за неверојатни сега стануваат реалност.

„Вооружени конфликти, поморски блокади и трговски војни“, рече тој.

Тој особено предупреди на растечката нестабилност на клучните поморски патишта, вклучувајќи го Ормускиот теснец, Црвеното Море, Црното Море и Балтичкото Море.

„Растојанието значи малку“, рече Сикорски.

„Не е изненадување што вниманието на светот е насочено кон Ормускиот теснец, но ова не се единствените води погодени од засиленото соперништво“, додаде тој.

Зборувајќи за Балтикот, тој ја обвини Русија за загрозување на подморската инфраструктура, блокирање на GPS сигналите и управување со „флота во сенка“ од застарени бродови за кои рече дека претставуваат безбедносен и еколошки ризик.

Тој, исто така, предупреди дека е погрешно Балтичкото Море да се прикажува како целосно безбедно „внатрешно море на НАТО“.

„Сведоци сме на почетокот на голема бура во меѓународните односи“, рече тој.

„За време на бури, екипажите мора да дејствуваат заедно“, додаде тој.

Сикорски, исто така, ги поврза безбедносните закани со економските тензии, истакнувајќи дека царините повторно станаа дел од меѓународната политика, иако претходно речиси исчезнаа меѓу сојузниците.

Полска значително ги зголеми своите трошоци за одбрана од почетокот на целосната инвазија на Русија на Украина во 2022 година и сега троши речиси пет проценти од својот БДП за војската, што е меѓу највисоките нивоа во НАТО.

Сикорски, исто така, потсети дека на 8 мај Полска потпиша договор за заем во рамките на европската програма SAFE за финансирање на модернизацијата на армијата и развојот на домашната воена индустрија.

„Решени сме никогаш повеќе да не го изгубиме нашиот суверенитет“, рече тој.

Пoтпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, изјави дека верува оти се постигнува напредок во преговорите со Иран, и покрај тоа што претседателот Доналд Трамп го отфрли најновиот предлог на Техеран, сметајќи го за неприфатлив.

„Мислам дека постигнуваме напредок. Фундаменталното прашање е, дали ќе постигнеме доволен напредок за да ја исполниме црвената линија на претседателот?“, изјави Венс пред новинарите во Белата куќа. „А црвената линија е многу едноставна. Тој мора да се погрижи да воспоставиме низа заштитни мерки за Иран никогаш да нема нуклеарно оружје“.

Во меѓувреме, Махмуд Набавијан, член на преговарачкиот тим на Иран, откри детали од неодамнешните разговори во Исламабад, објави „Ал Џезира“. Според неговите зборови, објавени од новинската агенција ИСНА, САД имале две главни барања: целосно отворање на Ормускиот теснец и отстранување на целиот материјал збогатен до 60 проценти од Иран.

За возврат, доколку Иран ги исполни овие барања, САД понудија да ослободат шест милијарди долари замрзнати средства. Набавијан, исто така, го цитираше претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, кој изјави дека иако САД имаат можност да ја нападнат инфраструктурата на Иран, Иран би можел „да ја срамни со земја целата инфраструктура во регионот за помалку од половина ден“.

Според сведочењето на Набавијан, по контактот со Трамп, потпретседателот Венс предложил продолжување на преговорите врз основа на планот презентиран од САД, со што Галибаф се согласил. Сепак, Венс потоа одеднаш објави дека Трамп сепак нема да прифати таков договор, што е спротивно на неговите подоцнежни јавни изјави за напредокот во преговорите.

Иран веројатно се подготвува за обновени непријателства со САД и Израел, соопшти во вторникот Институтот за проучување на војната (ISW), како што објави „Euronews“, наведувајќи серија воени движења и безбедносни вежби во земјата како знаци на активни подготовки за нова војна.

Тинк-тенкот со седиште во Вашингтон, кој објавува дневни воени анализи, изјави дека иранскиот режим ги гледа подготовките за обновен конфликт како неразделни од подготовките за смирување на потенцијалните внатрешни немири.

Единицата Мохамед Расул Олах на ИРГК во покраината Техеран – една од главните формации за внатрешна безбедност на режимот и главната командна структура на ИРГК одговорна за безбедноста на главниот град – спроведе воена вежба во вторникот.

ИРГК потврди дека вежбите биле спроведени „за да се спротивстават на каква било акција од непријателот“, објавија државните медиуми.

ISW верува дека морнарицата на ИРГК би можела да ги искористи вежбите за да се подготви за нови операции во случај на прекин на прекинот на огнот или за растерување на бродови пред можни нови напади.

Институтот, исто така, проценува дека Техеран се обидува да ги заштити воените средства со преместување на дел од својата опрема во земји за кои верува дека САД нема да ги нападнат.

Проценката доаѓа во време на извештаи дека ракетните резерви на Иран во голема мера ја преживеале воздушната кампања на САД и Израел што започна на 28 февруари и остануваат на околу 70 проценти од нивото пред војната.

Техеран наводно воспоставил оперативен пристап до 30 од своите 33 ракетни локации долж Ормускиот теснец, според проценките на американската војска објавени од „Њујорк тајмс“ во понеделникот.

Во меѓувреме, ИРГК наводно го консолидира своето влијание во рамките на иранската структура на моќ под командантот на ИРГК, генерал-мајор Ахмад Вахиди и неговиот внатрешен круг, додека мировните преговори остануваат во ќорсокак.

Техеран јасно стави до знаење дека нема да преговара без гаранции против идни воени напади, вклучително и признавање на неговиот суверенитет над Ормускиот теснец.

Постојаното инсистирање на режимот во Техеран на меѓународно признавање на неговиот суверенитет над теснецот е неговиот најважен фактор за одвраќање, рече ISW.

Таквиот исход, според тинк-тенкот, би имал сериозни последици за глобалната трговија, особено за земјите од Заливот кои зависат од поморските патишта.