Свет
Москва забрани прелети на беспилотни летала по обидот за атентат на Путин во Кремљ
Москва во средата забрани прелети на беспилотни летала над градот по тврдењата дека спречила украински обид за атентат на рускиот претседател Владимир Путин откога два украински дрона ја нападнале претседателската резиденција во Кремљ во вторникот вечерта.
„Овие акции ги сметаме за планиран терористички чин и обид за загрозување на животот на претседателот, извршени во пресрет на Денот на победата, парадата на 9 мај, на која е планирано присуство и на странски гости. Руската страна го задржува правото да преземе одмазднички мерки каде и кога смета дека е потребно“, се вели во соопштението.
Непосредно пред објавувањето на соопштението на Кремљ градските власти во Москва издадоа забрана на употреба на дронови во главниот град. Градоначалникот на Москва, Сергеј Собјанин, рече дека летовите со беспилотни летала ќе бидат забранети во сите случаи, во кои не е издадена посебна дозвола од властите.
„Забраната има цел да спречи неовластени летови со беспилотни летала, кои би можеле да ја попречат работата на органите на прогонот“, истакна Собјанин.
Остатоците од соборените беспилотни летала, кои биле неутрализирани од радарските борбени системи на руската армија, паднале во внатрешноста на Кремљ, но не повредиле никого, соопштија во средата од кабинетот на рускиот претседател додавајќи дека Путин не бил во Кремљ во моментот на нападот.
Потпретседателот на Советот за безбедност на Руската Федерација, Дмитриј Медведев, изјави дека по последниот напад не останува друга опција, освен физичката елиминација на Володимир Зеленски.
Подоцна се појавија и видеоснимки, кои наводно го прикажуваат нападот со дронови на Кремљ и кои беа преземени и споделени од руските медиуми, но нивното потекло и автентичност не беа потврдени.
There were two strikes on the Kremlin, 16 minutes apart – Russian media.
The first drone was spotted over the Kremlin at 2:27 a.m. Moscow time. It exploded over the Senate palace and the palace’s roof was set on fire.
The second drone struck at 2:43 a.m. Its fragments fell on… pic.twitter.com/Ml4Vjryqlw
— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) May 3, 2023
Високи украински претставници негираа вмешаност и сугерираа дека Русија бара изговор за дополнителни напади.
„Украина води исклучиво одбранбена војна и не напаѓа цели на територијата на Руската Федерација. Како што знаете, дронови може да се купат во која било воена продавница“, изјави претседателскиот помошник Михаило Подољак.
Во меѓувреме, украинскиот претседател Володимир Зеленски ги отфрли тврдењата дека неговата земја ги нападнала Москва или Путин велејќи дека ќе остави за тоа да одлучи трибуналот за чие основање се залагаат.
Зеленски посочи дека Кремљ, веројатно, се обидува да им го одвлече вниманието на Русите од своите неуспеси на бојното поле.
„Ние се бориме на сопствена територија, каде што ги браниме сопствените села и градови. Немаме доволно оружје за вакво нешто“, рече тој.
И од САД рекоа дека не може да го потврдат тврдењето на Москва, а американскиот државен секретар Ентони Блинкен рече дека ги видел извештаите, но дека не може да ја потврди нивната автентичност.
„Не би зел ништо што ќе излезе од Кремљ здраво за готово. Ќе видиме кои се фактите“, рече Блинкен.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Брисел со поддршка за Данска и Гренланд; Фон Дер Лајен порача: Царините на Трамп се закана за трансатлантските односи
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предупреди на опасноста од воведување царини, кои, според неа, би ги поткопале трансатлантските односи.
Во објава на социјалните мрежи нагласи дека територијалниот интегритет и суверенитетот се основни начела на меѓународното право, клучни за Европа и за меѓународната заедница во целина.
Фон дер Лајен исто така истакна дека Европската унија стои во целосна солидарност со Данска и народот на Гренланд. Наведе дека дијалогот останува клучен и дека ЕУ е посветена на унапредување на процесот што веќе беше започнат минатата недела меѓу Кралството Данска и САД.
„Европа ќе остане обединета, координирана и посветена на зачувување на својот суверенитет“, порача таа.
Territorial integrity and sovereignty are fundamental principles of international law.
They are essential for Europe and for the international community as a whole.
We have consistently underlined our shared transatlantic interest in peace and security in the Arctic, including…
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 17, 2026
Претседателот на САД, Доналд Трамп, претходно најави бран зголемување на царините за европските сојузници додека на САД не им биде дозволено да го купат Гренланд.
Во објава онлајн на „Тру соушал“, Трамп рече дека царините од 10 отсто ќе стапат во сила на 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска. Овие царини ќе се зголемат на 25 проценти на 1 јуни и ќе продолжат да важат додека не се постигне договор за купување на Гренланд од страна на САД, рече Трамп.
Трамп обвини неколку европски земји дека играат „многу опасна игра“ во Гренланд, велејќи дека „светскиот мир е во прашање“.
„Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Обединетото Кралство, Холандија и Финска отидоа во Гренланд со непозната цел. (…) Овие земји, играјќи ја оваа многу опасна игра, презедоа неприфатлив ризик“, напиша американскиот претседател во долг пост на својата социјална мрежа.
„Со години ја субвенциониравме Данска, како и сите земји од Европската Унија и другите, со тоа што не им наплаќавме царински давачки или какви било други форми на компензација. Сега, по еден век, време е Данска да возврати – светскиот мир е во прашање! Кина и Русија го сакаат Гренланд, а Данска не може ништо да направи во врска со тоа. Тие моментално го штитат со два тима кучиња, од кои едниот беше додаден неодамна.
Само Соединетите Американски Држави, под ПРЕТСЕДАТЕЛОТ ДОНАЛД Џ. ТРАМП, можат да ја играат оваа игра – и тоа многу успешно! Никој нема да го допре ова свето парче земја, особено затоа што националната безбедност на Соединетите Американски Држави и безбедноста на светот како целина се во прашање“, се вели во објавата на Трамп.
Регион
Европската комисија повторно бара истрага за можната употреба на звучен топ на протестите во Белград
Европската комисија уште еднаш ги повика српските власти да спроведат брза, транспарентна и веродостојна истрага за наводната употреба на звучен топ за време на антивладиниот протест во Белград на 15 март 2025 година, јави Радио Слободна Европа (РСЕ).
Повикот доаѓа откако европските медиуми повторно го покренаа прашањето, а Политико објави дека српските разузнавачки служби, во соработка со руската ФСБ, тестирале звучни уреди на кучиња во обид да утврдат дали е користено звучно оружје врз демонстрантите.
Во извештајот што српскиот претседател Александар Вучиќ го презентирал, се тврди дека уредите не предизвикале реакции кај животните, па оттука било заклучено дека звучен топ не бил користен на протестот. Руската страна не коментираше за извештајот, пренесе РСЕ.
Во изјавата на Европската комисија се нагласува дека „односите со Русија не можат да продолжат како и досега, особено кога се работи за безбедносни прашања“, и се потсетува дека властите имаат обврска да ги заштитат демонстрантите од повреди и насилство.
Српските власти подоцна признаа дека полицијата поседува звучни уреди, но тврдат дека „никогаш не биле употребени“.
Демонстрантите сведочеле за силни и необични звуци, вибрации и здравствени тегоби по протестот – како вртоглавици, несвестица, покачен притисок и нарушувања на слухот.
Настанот го истражува и Европскиот суд за човекови права.
Фото: ЕПА
Свет
„Нема да дозволиме уцени“ – се нижат реакции по најавата на Трамп за воведување царини за некои европски земји
Претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта изјави дека ќе излезат со заеднички одговор како реакција на новата закана на Доналд Трамп за воведување царини кон некои европски земји поради Гренланд.
Говорејќи на прес-конференција одржана непосредно по објавата на Трамп, Кошта порача: „Европската унија секогаш ќе биде многу цврста во одбраната на меѓународното право… кое, секако, започнува внатре во територијата на земјите членки на Европската унија“.
Нема да дозволиме уцени
Во меѓувреме, шведскиот премиер Улф Кристерсон реагираше на новите закани со царини што ги изнесе Доналд Трамп, а со кои е засегната и Шведска, пренесе „Дагенс Нихетер“.
„Нема да дозволиме уцени. Само Данска и Гренланд одлучуваат за прашањата што се однесуваат на Данска и Гренланд“, порача Кристерсон. „Секогаш ќе се залагам за мојата земја и за нашите сојузнички соседи“, додаде тој.
Премиерот наведе и дека по ова прашање започнал дијалог со другите земји членки на Европската унија.
Норвешка: Царините не се поврзани со безбедноста на Арктикот
Норвешкиот министер за надворешни работи Еспен Барт Еиде, пак, изјави дека не разбира зошто американскиот претседател Доналд Трамп ги поврзува зголемените царини со безбедносната состојба на Арктикот.
„Постои широк консензус во НАТО за потребата од зајакнување на безбедноста на Арктикот, вклучително и на Гренланд. Не сметаме дека прашањето за царините припаѓа во овој контекст“, напиша Еиде во коментар за НТБ.
Британија: Царините целосно погрешни, Гренланд е дел од Данска
Британскиот премиер Кир Стармер рече дека царините се „целосно погрешни“. Тој нагласи дека Гренланд е дел од Данска и дека „неговата иднина е прашање на Гренланѓаните и Данците“.
Во изјавата го појасни ставот на Обединетото Кралство: „Нашиот став за Гренланд е многу јасен – тој е дел од Кралството Данска и неговата иднина е прашање на Гренланѓаните и Данците. Исто така, јасно ставивме до знаење дека арктичката безбедност е важна за целиот НАТО и дека сојузниците треба да направат повеќе заедно за да се соочат со заканата од Русија во различни делови на Арктикот. Примената на царини врз сојузниците поради стремежот кон колективната безбедност на сојузниците на НАТО е целосно погрешна. Секако, директно ќе се позанимаваме со ова прашање со американската администрација.“
Макрон: Неприфатливо
Францускиот премиер, Емануел Макрон најавата за царините ја нарече неприфатлива. Порача дека европските лидери нема да бидат под влијание на заплашување или закани.
Данска: Изненадени сме
Данскиот министер за надворешни работи, Ларс Леке Расмусен, ја нарече изненадување најавата на Доналд Трамп за воведување царини и нагласи дека Данска е во тесна комуникација со Европската унија по ова прашање.
Во објава онлајн на „Тру соушал“, Трамп рече дека царините од 10 отсто ќе стапат во сила на 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска. Овие царини ќе се зголемат на 25 проценти на 1 јуни и ќе продолжат да важат додека не се постигне договор за купување на Гренланд од страна на САД, рече Трамп.
Трамп обвини неколку европски земји дека играат „многу опасна игра“ во Гренланд, велејќи дека „светскиот мир е во прашање“.

