Водечката советничка на највисокиот суд на Европската Унија оцени дека одлуката на Европската комисија за деблокирање на милијарди евра средства за Унгарија, кои претходно беа замрзнати поради загриженост за корупција и владеење на правото, треба да се поништи.

Тамара Капета, генерален адвокат на Судот на правдата на Европската Унија, изјави дека Комисијата не требало да го одобри плаќањето бидејќи Унгарија не ги спроведела целосно судските реформи што беа услов за ослободување на средствата.

Во 2022 година, комисијата ги суспендираше исплатите до владата на премиерот Виктор Орбан поради загриженост дека Будимпешта не успева да ја спречи корупцијата и да ја обезбеди независноста на судството. Сепак, една година подоцна, заклучи дека Унгарија направила доволно промени и ѝ обезбедила пристап до приближно 10 милијарди евра од разни фондови на ЕУ.

Во 2024 година, Европскиот парламент покрена тужба, тврдејќи дека извршната власт на ЕУ направила „очигледни грешки“. Некои европратеници изјавија дека одлуката е донесена непосредно пред клучниот самит на ЕУ, кога била потребна поддршката на Орбан за пакетот помош за Украина, што, според нив, укажува на политичка мотивација.

Мислењата на главните обвинители не се правно обврзувачки, но судиите често ги следат. Конечната пресуда се очекува во наредните месеци.

Капета изјави дека Комисијата не ги оценила соодветно реформите на унгарското судство и дека „погрешно ги применила критериумите“ кога го одобрила исплаќањето на средствата без јасно објаснување. Таа истакна дека ЕУ не треба да им исплаќа средства на земјите-членки сè додека бараните законски реформи не бидат целосно усвоени и имплементирани.

Дел од европските средства за Унгарија сè уште се блокирани, поради што Орбан често ја обвинува Комисијата за мешање во внатрешните работи на неговата земја и користење на финансиските ресурси како политички притисок.

Правните експерти предупредуваат дека, доколку судот пресуди во корист на Парламентот, Комисијата би можела да биде принудена да ги надомести спорните пари со намалување на идните плаќања кон Унгарија. Пресудата, исто така, би можела да постави важен преседан за улогата на Комисијата во случаи на кршење на владеењето на правото во рамките на ЕУ.

Во меѓувреме, Орбан се соочува со еден од најголемите политички предизвици во неговите 16 години на власт. На изборите во април, негов противник ќе биде лидерот на централно-десничарскиот лидер Петер Маѓар и неговата партија Тиса, која ветува дека ќе го врати владеењето на правото и ќе ги подобри односите со Европската Унија. Според повеќето анкети, Маѓар во моментов води во анкетите.

Европската централна банка (ЕЦБ) денес објави дека растот на договорните плати во Еврозоната во 2026 година ќе остане умерен и ќе изнесува помалку од три проценти до крајот на 2026 година, што укажува на нормализација на притисокот врз заработката.

Според ЕЦБ, договорните плати, вклучувајќи ги и еднократните плаќања (како што се бонуси или надоместоци поради инфлација), се зголемиле за 3,2 проценти во 2025 година, додека се очекува зголемување од 2,4 проценти во 2026 година.

Ако се исклучат еднократните плаќања од пресметката, се очекува платите во Еврозоната да пораснат за 2,7 проценти во 2026 година, со постабилно и поумерено темпо отколку во претходните години. Податоците покажуваат дека во првата половина од 2026 година, договорените плати ќе се зголемат за околу 2,1 процент, додека во втората половина се очекува раст од 2,7 проценти, бидејќи ефектите од големите еднократни плаќања од претходните години постепено се намалуваат.

Европската централна банка, исто така, забележува дека притисокот врз платите сè повеќе се изедначува меѓу различните земји од еврозоната.

Податоците опфаќаат околу една третина од вработените во земјите од еврозоната, и даваат добар увид во трендовите на платите, но ЕЦБ забележува дека нејзиниот извештај не е прогноза, туку одраз на моменталната состојба во колективните договори.

НАТО создава отскочна даска за воена агресија по должината на руската и белоруската граница, изјави денес секретарот на Советот за безбедност на Русија, Сергеј Шојгу.

Тој во интервју за руските медиуми изјави дека клучните инструменти за обезбедување стратешка стабилност се уништени и дека тоа не е вина на Русија.

„Ова е резултат на намерни и систематски дејствија на западните земји“, рече Шојгу, објави Спутник.

Шојгу предупреди против зголемувањето на военото присуство на НАТО по должината на западните граници на земјите од Организацијата на договорот за колективна безбедност (ОДКБ), во близина на Русија и Белорусија.

„Европските земји тргнаа по патот на милитаризација, и покрај тешката економска ситуација. Военото присуство на НАТО се зголемува, а се зголемува и бројот на провокации во воздух и на море“, нагласи Шојгу.

Тој оцени дека заканата од дестабилизација во Иран, како и ситуацијата на таџикистанско-авганистанската граница, се фактори што влијаат на безбедноста на ОДКБ. „Проблеми сè уште постојат на јужните граници.

Ова вклучува, пред сè, напнатата ситуација на таџикистанско-авганистанската граница, каде што редовно се регистрираат нелегални преминувања на границата, што често резултира со вооружени конфликти со таџикистанските граничари, како и заканата од дестабилизација во Иран“, изјави Шојгу.

Тој, исто така, ја истакна зголемената улога на ОДКБ, Заедницата на независни држави (ЗНД), Евроазиската економска унија (ЕАЕУ) и Шангајската организација за соработка (ШОС) во безбедноста.

„Полека, но сигурно, се гради заедничка евроазиска безбедносна архитектура, иако засега, сепак, без западниот дел од континентот, каде што суверенитетот на повеќето држави е, на пример, ограничен“, оцени Шојгу, пренесува Танјуг. Тој истакна дека е потребно „активно да се работи на развојот на силите и средствата на колективниот безбедносен систем“.