Свет
Отпорноста на антибиотици се зголемува велат научниците: „До 2050 година би можеле да умрат 39 милиони луѓе“
Повеќе од 39 милиони луѓе ширум светот би можеле да умрат од инфекции со бактерии отпорни на антибиотици во следните 25 години, покажува студијата објавена денес во „Лансет“, во која се нагласува дека сè уште е можно да се избегне тоа мрачно сценарио.
Веќе идентификуван како главен здравствен проблем, се проценува дека отпорноста на антибиотици дополнително ќе се зголемува. Од 1990 до 2021 година, повеќе од еден милион луѓе ширум светот умреле директно како резултат на отпорност на антибиотици, забележале авторите.
Тие анализирале 22 патогени, 84 комбинации на третман со патогени и 11 инфективни синдроми кај луѓе од сите возрасти од 204 земји и територии, користејќи податоци од повеќе од 520 милиони луѓе.
Во текот на тие три децении, смртноста на децата под 5-годишна возраст, која би била директна последица на отпорноста на антибиотици, е намалена за 50 проценти, што е резултат на подобрувањата во превенцијата и контролата на инфекции на нивната возраст.
Но, паралелно, смртноста кај возрасните на возраст од 70 или постари се зголеми за 80 проценти во тој период, заедно со брзото стареење на населението и поголемата подложност на таа популација на инфекции.
Во однос на патогените, морталитетот се зголеми најмногу по инфекциите со Staphylococcus aureus (MRSA) отпорен на метицилин. Кога се гледаат грам-негативни бактерии, најчеста била отпорноста на карбапенеми, антибиотици со широк спектар. Во следните децении, смртните случаи поради отпорност на антибиотици само ќе се зголемуваат, се вели во студијата.
Бројот на директни жртви би можел да достигне 1,91 милиони годишно ширум светот до 2050 година, што е скок од повеќе од 67 отсто во споредба со 2021 година, според моделите создадени од авторите на студијата. До средината на овој век, отпорноста на антибиотици ќе игра улога во 8,22 смртни случаи секоја година, што е зголемување за 74,5 проценти од 2021 година.
Севкупно, помеѓу 2025 и 2050 година, отпорноста на антибиотици директно ќе предизвика смрт на повеќе од 39 милиони луѓе ширум светот и ќе биде поврзана со уште 169 милиони смртни случаи, проценуваат научниците.
Но, можни се и помалку песимистички сценарија. Научниците велат дека „сега е време да се дејствува“ за да се заштитат луѓето ширум светот од опасностите што ги носи отпорноста на антибиотици.
Студијата ја нагласува потребата од мерки кои комбинираат превенција од инфекции, вакцинација, минимизирање на несоодветната употреба на антибиотици и истражување на нови антибиотици за да се ублажи бројот на смртни случаи предвидени до 2050 година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

