Свет
Париз за потегот на САД и Австралија – лицемерие, презир, лаги
Лицемерие, презир, лаги, се зборовите што ги користи францускиот министер за надворешни работи за да ја опише кризата во односите на неговата земја со САД и Австралија, која го откажа мега-договорот за француските подморници и избра да изгради нуклеарни, а регионот се плаши од можноста дека со ваквиот чекор ќе биде поттикната трка во вооружувањето.
Австралија, Велика Британија и САД во средата објавија формирање на трилатералната безбедносна алијанса „Аукус“, поради зајакнување на одбранбената соработка во Индо-Пацификот, која предвидува флота од нуклеарни подморници што Австралија ќе ги изгради со помош на САД.
Како резултат на таа одлука, Канбера се откажа од договор вреден 40 милијарди долари со француска компанија која требаше да изгради флота од подморници, на што Париз жестоко реагираше и ги повлече своите амбасадори, пренесоа медиумите во светот.
„Факт е дека за првпат во историјата на американско-француските односи го отповикавме нашиот амбасадор на консултации“, изјави францускиот министер за надворешни работи Жан-Ив Ле Дриан.
„Овие настани го покажуваат интензитетот на кризата што постои денес меѓу двете земји, но и Австралија“, додаде францускиот министер за надворешни работи.
„Имаше лицемерие, презир и лаги – не можете така да се однесувате во сојуз“, рече Ле Дриан.
Претседателот Емануел Макрон не разговарал со американскиот колега Џо Бајден за прашањето за подморниците, рече тој.
Договорите за изградба на подморници Канбера и Париз беа потпишани во 2016 година, како дел од договорот за стратешко партнерство меѓу двете земји.
Ле Дриан уште еднаш направи паралела помеѓу постапките на актуелниот американски лидер со непредвидливото однесување на поранешниот републикански претседател Доналд Трамп.
„Овие брутални, еднострани и непредвидливи одлуки силно ме потсетуваат на она што го направи Трамп“, рече Ле Дриан.
Пред да се врати во Париз, францускиот амбасадор во Австралија, Жан Пјер Тебо, одлуката на Канбера да ги набави подморниците ја нарече „огромна“ грешка, бидејќи тоа „не е договор, туку партнерство базирано на доверба, меѓусебно разбирање и искреност“.
Новото трипартитно партнерство беше критикувано и од Кина, најголемата сила во Индо-Пацификот, а премиерот реагираше, предвидувајќи дека тоа ќе ја поттикне регионалната трка за вооружување.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европските дипломати претпазливи во врска со подемот на Венс, оценуваат експертите
Европските сојузници внимателно го следат политичкиот подем на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кого некои аналитичари го сметаат за поидеолошки профилирана фигура од сегашниот претседател на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.
Според експертите интервјуирани од „Политико“, доколку Венс стане шеф на државата, тој би можел да тргне по многу поинаков курс во надворешната политика, со понагласени елементи на изолационизам.
Дел од европските дипломати, како што е наведено, не очекуваат Венс да ја продолжи улогата на САД како клучен гарант за безбедноста на сојузниците, што е една од централните детерминанти на американската глобална стратегија со децении. Ваквите проценки поттикнуваат дискусии за можното преобликување на односите меѓу Вашингтон и европските престолнини, особено во контекст на безбедносните предизвици на истокот од континентот.
Политикологот Суматра Маитра, која се смета за еден од блиските соработници на Венс, смета дека критичарите ја толкуваат неговата идеолошка ориентација како подготвеност за одлучувачки пресврт во американската надворешна политика. Како што оценува, Венс не е склон кон концептот на САД како „глобален полицаец“ и е за редефинирање на улогата на Америка во светот.
Во центарот на политичката програма на Венс, како што истакнува Маитра, е економската реконструкција на земјата. Посебен акцент се става на зајакнување на домашната индустрија и поддршка на работничката класа, што се вклопува во поширокиот наратив за враќање на производството во САД и намалување на зависноста од странските пазари.
Венс, кој има 41 година, сè повеќе се споменува како водечки републикански кандидат за претседателските избори во 2028 година. Неговото евентуално влегување во трката за Белата куќа, судејќи според сегашните проценки, би отворило нова фаза на дискусија за насоката во која ќе се движи американската внатрешна и надворешна политика во следната деценија, пренесува медиумот.
Свет
Финскиот претседател: САД не можат да ни забранат да се бориме против Русија
Финскиот претседател, Александар Стаб, изјави дека САД не можат да ѝ наредат на Финска да се откаже од својата одбрана во случај на руска агресија, нагласувајќи дека такво сценарио „нема да се случи“.
Стаб, кој е долгогодишен експерт за Русија и Владимир Путин и еден од европските лидери ценети од американскиот претседател Доналд Трамп, одговараше на прашање за зависноста на европските сојузници од американската воена поддршка. Во едно интервју, новинарот му претстави хипотетичка ситуација во која идниот американски претседател би ѝ рекол на Финска да не војува со Русија, дури и во случај на напад врз балтичките држави, туку да се согласи на преговори.
„Не. И тоа нема да се случи“, одговори Стаб. Тој додаде дека односот меѓу Хелсинки и Вашингтон е двонасочен и дека соработката се заснова на заеднички интереси.
„Тоа е исто така однос на реципроцитет“, рече тој, нагласувајќи дека постои причина зошто билатералната одбранбена соработка меѓу САД и Финска е подлабока од кога било.
Стаб потсети дека следната недела 25.000 војници ќе се обучуваат во северна Норвешка и Финска, вклучувајќи 5.000 Американци. „Постои причина зошто Америка сакаше да купи 11 мразокршачи, кои ќе се користат за нејзините поморски сили. Постои причина зошто имаме договор за одбранбена соработка. А причината е што Финска има една од најмоќните армии на границата со Русија“, рече тој.
Финска дели граница со Русија од околу 1.340 километри, најдолга меѓу членките на Европската унија. Откако Русија започна целосна инвазија на Украина во 2022 година, Хелсинки брзо стави крај на децениите воена неврзаност и стана членка на НАТО во 2023 година.
Пристапувањето на Финска во НАТО значително ја промени безбедносната архитектура во северна Европа. Тоа ѝ даде на алијансата дополнителна копнена граница со Русија, а Финска стана клучна за одбраната на балтичкиот регион и Арктикот. Според НАТО и финското Министерство за одбрана, земјата има силни резервни сили и развиен систем за општа воена регрутација, додека ги модернизираше своите воздухопловни сили преку купување американски борбени авиони Ф-35.
Во декември 2023 година, Финска и Соединетите Американски Држави потпишаа Договор за одбранбена соработка (DCA), кој им овозможува на американските сили пристап и користење на неколку фински воени локации. Договорот е дел од поширокото зајакнување на американското воено присуство во нордискиот регион, во координација со Норвешка, Шведска и Данска.
фото/Depositphotos
Свет
Снежен колапс во Виена: меѓународниот аеродром затворен, десетици летови откажани
Меѓународниот аеродром во Виена привремено го прекина сообраќајот поради обилни снежни врнежи.
Полетувањата сега се очекуваат од 9 часот наутро, а слетувањата од 10 часот наутро, но одложувањата се уште се можни, објави Ројтерс.
Од 117 летови планирани до 9 часот наутро, 19 веќе се откажани, објави раководството на аеродромот, пренесува медиумот.

