Свет
Последниот автобус со бегалци го напушти Нагорно-Карабах
Последниот автобус со ерменски бегалци ја напушти планинската енклава Нагорно-Карабах во Азербејџан, изјави денеска во Ереван портпаролката на ерменската влада. Назели Багдасарјан рече дека во Ерменија пристигнале 100.514 бегалци кои биле принудени да ги напуштат своите домови во енклавата. Другите пристигнаа со приватни автомобили, рече таа.
Багдасарјан рече дека многумина пристигнале со здравствени проблеми, а некои биле неподвижни. Оние Ерменци кои се уште се во енклавата треба да се пријават во Црвениот крст, објасни таа. Азербејџанската влада со денови инсистираше на тоа дека нема основа за бегство и дека жителите ќе бидат интегрирани според правилата на земјата.
Сепак, на азербејџанскиот претседател Илхам Алиев се гледа како на авторитарен лидер, земјата нема новинарска слобода и е цел на критики за кршење на човековите права. Зборувајќи денеска во Баку, Алиев истакна дека Азербејџан се карактеризира со повеќе етнички заедници и религии. „Живееме како семејство“, ја пренесоа неговата изјава локалните медиуми. „Сега е време да се создаде слобода на Кавказ“, додаде тој.
Алиев претходно најави дека десетици илјади Азербејџанци ќе се преселат во Нагорно Карабах. Ерменија ја обвини владата во Баку за етничко чистење. Минатиот месец Азербејџан започна молскавична воена операција во Нагорно-Карабах, принудувајќи ја капитулацијата на самопрогласената Република Арцах, која не беше меѓународно признаена.
Ерменските водачи кои управуваа со областа рекоа дека таа ќе биде укината од почетокот на следната година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Плановите за напад на Иран влегуваат во последна фаза: поамбициозни се отколку што се сметаше претходно
Американските воени планови за операции во Иран се во завршна фаза, со опции кои вклучуваат таргетирање поединци или дури и промена на режимот во Техеран доколку наложи претседателот Доналд Трамп, изјавија двајца функционери за Ројтерс. Воените опции се најновите знаци дека САД се подготвуваат за сериозен конфликт со Иран доколку дипломатските напори не успеат.
Ројтерс првпат минатата недела објави дека американската војска се подготвува за одржлива, еднонеделна операција против Иран, која би можела да вклучува напади врз иранската безбедност и нуклеарна инфраструктура.
Најновите откритија сугерираат подетални и амбициозни планови пред Трамп, кој јавно зборуваше во последните денови за идејата за промена на режимот во Исламската Република, да донесе конечна одлука.

A handout photo made available by the US Navy shows Nimitz-class aircraft carrier USS Abraham Lincoln (CVN 72), Arleigh Burke-class guided-missile destroyers USS Michael Murphy (DDG 112) and USS Frank E. Petersen Jr. (DDG 121), Henry J. Kaiser-class fleet replenishment oiler USNS Henry J. Kaiser (T-AO-187), and Lewis and Clark-class dry cargo ship USNS Carl Brashear (T-AKE 7), sailing in formation in the Arabian Sea, 06 February 2026 (issued 16 February 2026). The Abraham Lincoln Carrier Strike Group is deployed to the US 5th Fleet area of operations to strengthen regional partnerships and support multilateral maritime security. EPA/PETTY OFFICER 1ST CLASS JESSE MONFORD/US NAVY HANDOUT — MANDATORY CREDIT — HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
Трамп: Размислувам за ограничен воен удар
Американските функционери, кои разговараа со Ројтерс под услов да останат анонимни поради чувствителноста на темата, не дадоа дополнителни детали за тоа кои поединци би можеле да бидат цел на потенцијален удар или како американската војска би можела да се обиде да го промени режимот без голема сила на терен.
Обидот за промена на режимот би означил уште едно отстапување од ветувањата на Трамп во кампањата да се откаже од она што тој го нарече неуспешни политики на претходните администрации, што вклучуваше воени напори за соборување на владите во Авганистан и Ирак.
Трамп во петокот изјави дека размислува за ограничен воен напад врз Иран, но не даде дополнителни детали.
На прашањето дали размислува за ограничен напад за да изврши притисок врз Иран да се согласи на договор за неговата нуклеарна програма, тој им рече на новинарите во Белата куќа: „Мислам дека можам да кажам дека го разгледувам тоа“.
Европа
Унгарија и Словачка посегнуваат по стратешките резерви на нафта
Унгарија ќе ослободи околу 250.000 тони нафта од стратешките резерви, според владина уредба објавена доцна во четврток, поради прекини во снабдувањето по прекинот на испораките преку нафтоводот „Дружба“.
Унгарската нафтена и гасна компанија „МОЛ“ објави во понеделник дека побарала зелено светло од Министерството за енергетика за повлекување на илјадници тони нафта од стратешките резерви.
Владината уредба од четврток го одобри барањето, а бараните 250.000 тони нафта ќе бидат ослободени од стратешките резерви, при што „МОЛ“ ќе има приоритетен пристап до залихите.
„МОЛ“ ќе може да ја „позајмува“ нафтата до 15 април, со обврска да ја врати до 24 август, се вели во уредбата.
На крајот на јануари, Унгарија имала доволно нафта и нафтени производи на залиха за да ја покрие побарувачката за период од 96 дена, ги пренесува Ројтерс податоците од веб-страницата на Унгарското здружение на резерви на јаглеводороди. MOL, пак, има намера да го покрие недостигот од снабдување на своите рафинерии во Унгарија и Словачка со нафта испорачана по море, според соопштението објавено во понеделник.
Морското патување трае подолго, па затоа оваа рута за снабдување се воспоставува „постепено“, забележа MOL, додавајќи дека првите пратки треба да пристигнат во хрватското пристаниште Омишаљ на почетокот на март и ќе им бидат потребни дополнителни пет до 12 дена за да стигнат до рафинериите на групацијата MOL.
Ова би значело дека тие ќе пристигнат дури околу средината на март. Сегашната ситуација во моментов не претставува закана за снабдувањето со гориво на малопродажниот пазар, нагласи MOL во понеделник.
Словачка, исто така, одобри повлекување на нафта од резервите
Во среда, словачката влада, исто така, одобри „позајмица“ од 250.000 тони нафта од стратешките резерви на рафинеријата Словнафт, во сопственост на МОЛ, и прогласи вонредна состојба во снабдувањето.
Рафинеријата ќе ѝ обезбеди на државата финансиски депозит или банкарска гаранција во соодветната сметководствена вредност за „позајмената“ нафта, објави TASR, а резервите мора да се надополнат најдоцна до септември. Словнафт забележа дека 250.000 тони треба да бидат доволни за најмалку еден месец.
И Унгарија и Словачка го прекинаа извозот на дизел во Украина оваа недела, пренасочувајќи ги сите нафтени производи кон домашниот пазар.
Европа
Шведска воведува мобилен систем за предупредување од воздушен напад
Шведска годинава ќе воведе систем за алармирање преку мобилен телефон за да го предупреди населението за воздушни напади во воено време, инспириран од сличен систем во Украина, соопшти агенцијата задолжена за проектот.
Шведска веќе има надворешен систем за алармирање, кој се состои од околу 4.500 сирени инсталирани на покриви и други високи згради.
„Врз основа на искуствата што ги видовме во Украина, откривме дека непријателот, во овој случај Русија, би го уништил нашиот надворешен систем за алармирање“, изјави за АФП Хенрик Ларсон, раководител на Одделот за цивилна заштита во Шведската агенција за цивилни непредвидени ситуации.
Новиот систем, наречен SE Alert, „затоа би послужил како дополнување на постојниот“, додаде тој.
Во случај на воздушен напад, мобилните телефони поврзани со шведската телекомуникациска мрежа автоматски би емитувале гласовни предупредувања, аларми и би почнале да вибрираат, објасни тој.
Системот, кој ќе биде имплементиран во рок од шест месеци, би можел да се користи и за испраќање аларми во случај на голема криза во мирно време, како што се нуклеарни или хемиски несреќи.
Агенцијата, исто така, соработува со шведската војска за развој на апликација што ќе им овозможи на граѓаните лесно да фотографираат беспилотни летала и да ги пријавуваат кај властите“, рече Ларсон.
Шведска ги зајакнува мерките за цивилна подготвеност и „сеопфатната одбрана“ од руска инвазија на Украина во 2022 година.
Целта е да се мобилизира целото општество, од владата до компаниите и граѓаните, за колективен отпор кон вооружената агресија, а во исто време да се одржи функционирањето на клучните социјални услуги.

