Свет
Примирјето во Сирија се одржува и покрај почетните инциденти
Примирјето меѓу сириската владина армија и бунтовничките рупи кои стапи на полноќ во петокот, во текот на денот се одржува, по претходните изолирани судири, соопштија набљудувачите и бунтовниците.
Прекинот на огнот беше нарушен во неколку покраина во североисточниот дел на Сирија, два часа откако стапи на сила. Меѓутоа, опозициската Сириска опсерваторија за човекови права (SOHR) со седиште во Лондон, повикувајќи се на своите активисти на теренот подоцна објави дека ситуацијата „главно е мирна“.
Претставникот на бунтовничката група Џаиш ал-Наср, за Reuters потврдил дека „во текот на ноќта имаше гранатирања, но денеска престана … ситуацијата засега е добра“.
Националното примирје коешто треба да го запре шестгодишното крвопролевање во четвртокот го објави рускиот претседател Владимир Путин, кој е клучниот сојузник на сирискиот претседател Башар ал-Асад, по договорот со турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоган чијашто земја ја поддржува сунитската ткн умерена опозиција, а во договорот е вклучени и Иран, исто така сојузник на сирискиот алавитски (шѓиитски) претседател.
Сириската армија во четвртокот објави дека ги прекинува сите воени операции на територијата на целата земја, а рускиот министер за одбрана Сергеј Шојгу на претседателот Путин му предложи повлекување на значаен дел на руските сили во Сирија, имајќи ја предвид моменталната ситуација.
Од договорот за прекин на огнот се изземени ултрарадикалните сунитски џихадистички групации како Исламска држава и поранешната Џебхат ан-Нусра, сириското крило на Ал Каеда, и бунтовничките групи поврзани со неа.
Портпаролот на бунтовничката групации кои ја сочинуваат Слободната сириска армија (FSA) чијашто командна структура е во егзил во Турција на прес-конференцијата во Анкара изјави дека примирјето не ја опфаќа и курдската милиција Единици за одбрана на народот (YPG), како ниту партијата на Курдите во Сирија (PYD), кои турските власти ги сметаат за блиски на забранетата Работничка партија на Курдистан (PKK), и оти тие нема да учествуваат на мировните преговори.
Бунтовниците се согласија примирјето да го надзираат Русија и Турција, како и во текот на еден месец да започнат политичките преговори, изјавил нивен претставник. Анкара, жесток противник на сирискиот претседател, во меѓувреме го омекна својот став и се согласи на учество на Асад во преодниот период во земјата.
Ова е трето примирје во Сирија постигнато оваа година. Претходните две договорени меѓу САД и Русија пропаднаа по неколку седмици, а страните се обвинуваа дека не ги извршуваат обврските од договорот.
Новиот договор е постигнат без САД и Обединетите нации. Но рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека САД можат да се вклучат во мировниот процес откако избраниот претседател Доналд Трамп на 20-ти јануари ќе стапи на должноста. Додаде и дека сака во процесот да се вклучат и Египет заедно со Саудиска Арабија, Катар, Ирак, Јордан и Обединетите нации./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Јапонија извади ретки метали од длабочина од 6.000 метри во Тихиот Океан
Седимент што содржи ретки метали е извлечен од длабочина од 6.000 метри за време на јапонска тест мисија, објави владата. Со овој потфат, Јапонија се стреми да ја намали својата зависност од Кина за снабдување со овие вредни минерали. Јапонија тврди дека ова е прв успешен обид за вадење ретки метали од морското дно на таква длабочина во светот, пишува Le Monde.
„Деталите сè уште ќе се анализираат, вклучително и точната количина на ретки метали содржани во примерокот“, рече владиниот портпарол Кеи Сато. Тој додаде дека ова е „значајно достигнување, како во однос на економската безбедност, така и во однос на целокупниот развој на поморскиот сектор“.
Примерокот е собран од бродот за длабокоморско научно дупчење „Чикју“, кој минатиот месец исплови кон оддалечениот остров Минами Торишима во Тихиот Океан. Се верува дека водите околу островот содржат богати наоѓалишта на вредни минерали.
Овој потег доаѓа во време кога Кина, убедливо најголемиот снабдувач на ретки земни метали во светот, го зголемува притисокот врз својот сосед.
Ретките метали, група од 17 елементи што тешко се екстрахираат од Земјината кора, се користат во производството на широк спектар на производи, од електрични возила и хард дискови до ветерни турбини и ракети.
Се проценува дека областа околу островот Минами Торишима, која се наоѓа во јапонските територијални води, содржи повеќе од 16 милиони тони ретки метали. Според деловниот весник „Никеи“, ова претставува трет најголем резерват во светот.
Овие богати наоѓалишта содржат проценети резерви на диспрозиум, кој се користи во силни магнети за паметни телефони и електрични автомобили, и 780 години итриум, кој се користи во ласери, според „Никеи“.
Свет
Франција повика две жени на суд за соучество во геноцидот во Газа
Француски истражен судија издаде покана до две француско-израелски државјанки за „соучество во геноцид“ за наводен обид за блокирање на испораката на хуманитарна помош во Газа, објавија француските медиуми. Овие покани, наводно издадени во јули минатата година, претставуваат преседан бидејќи е прв пат една земја да го окарактеризира блокирањето на хуманитарната помош како можно „соучество во геноцид“, пишува The Guardian.
Покани беа упатени до Нила Купфер-Наури и Рејчел Туиту. Туиту припаѓа на групата Цав 9, која ги попречуваше и напаѓаше конвоите со помош, додека Купфер-Наури е од Израел и е Форевер, која ги поддржуваше ваквите акции. Судските покани бараат од нив да се појават пред судија, но не наредуваат нивно апсење, иако може да бидат притворени по испрашувањето.
Администрацијата на Бајден во 2024 година ја опиша Цав 9 како „насилна, екстремистичка“ група и ѝ воведе санкции за „блокирање, вознемирување и оштетување“ на хуманитарни конвои. Овие санкции подоцна беа укинати од администрацијата на Трамп.
Израел ги ограничи испораките на помош во Газа за време на војната, предизвикувајќи широко распространет глад и туркајќи делови од територијата во состојба на глад предизвикан од човекот минатото лето. Групата Цав 9 се спротивстави дури и на тие ограничени пратки.
Купер-Наури потврди во интервју за произраелската веб-страница The News во јануари дека била повикана на испрашување, опишувајќи ја француската истрага како „антисемитско лудило“ и додавајќи дека „никогаш повеќе нема да може да стапне во Франција“.
Таа денес на социјалните мрежи објави: „Покрај воените боишта каде што нашите војници на ИДФ храбро се борат, се отвори уште еден фронт – оној на вистината и правдата. Горда сум што се борам на тој фронт! Никој нема да ме замолчи.“
Рејчел Туиту тврди дека ова е политички прогон. Таа рече дека протестите на Цав 9 биле ненасилен одговор на наводното масовно пренасочување на хуманитарната помош од страна на Хамас за време на војната, за што нема докази. „Секогаш ќе се борам за да ја бранам вистината, мојот народ и мојата земја“, напиша таа на социјалните мрежи покрај израелско знаме.
фото/епа
Свет
Американците соборија ирански дрон кој се движел кон нивниот носач, тензиите растат
Централната команда на САД (CENTCOM) објави дека борбен авион на американската морнарица соборил ирански дрон кој се приближувал кон носачот на авиони USS Abraham Lincoln во Арапското Море.
CENTCOM изјави дека дронот „агресивно се приближувал“ кон носачот на авиони, со „нејасна намера“ и дека „продолжил да лета кон него и покрај мерките за деескалација преземени од американските сили кои дејствуваат во меѓународни води“.
Дронот бил соборен од борбен авион F-35C од носачот Abraham Lincoln, кој, според CENTCOM, во тој момент пловел на околу 800 километри од јужниот брег на Иран. Во соопштението се додава дека во инцидентот нема повредени американски војници, ниту пак е оштетена опрема.
Американската војска, исто така, соопшти дека соборувањето на дронот се случило само неколку часа пред друг инцидент, во кој иранските сили „малтретирале“ трговски брод со американско знаме и екипаж додека пловел низ Ормутскиот теснец.
Според американската војска, силите на Иранската револуционерна гарда го малтретирале трговскиот брод Стена Императив. Според соопштението, два ирански брода и дрон Мохаџер се приближиле до бродот „со голема брзина“ и се заканиле дека ќе се качат на танкерот и ќе го запленат.
„Иранските бродови три пати го поминале бродот со голема брзина, додека ирански дрон Мохаџер летал над нив. За време на едно од минувањата, Иранците се заканиле дека ќе се качат на танкерот и ќе го запленат преку радио. Танкерот бил во меѓународни води“, изјави капетанот Тим Хокинс, портпарол на CENTCOM.
Инцидентите се случија неколку дена пред најавените разговори меѓу Иран и САД за нуклеарната програма, додека американскиот претседател Доналд Трамп предупредува дека воените бродови се движат кон Иран и дека ќе се случат „лоши работи“ ако не се постигне договор.
фото/епа

