Свет
Трамп ја пофали „разумната“ одлука на Путин да се воздржи од протерување на дипломатите
Избраниот американски претседател Доналд Трамп во петокот ја пофали „многу паметната“ одлука на рускиот претседател Владимир Путин да не возврати со иста мерка, откако американскиот претседател на заминување Барак Обама нареди во четвртокот протерување на 35 руски дипломати од САД и други санкции против Русија поради наводното мешање во изборниот процес што му овозможило на Трамп да стане 45-от претседател.
Рускиот претседател Владимир Путин, наспроти сите очекувања, во петокот изјави дека нема да ги протерува американските дипломати, дека тие и нивните деца кои ги покани на новогодишна и божикна прослава во Кремљ можат да се движат каде што сакаат, откако американскиот претседател Барак Обама кој се наоѓа на одмор на Хаваи во четвртокот нареди протерување на 35 руски дипломати, воведе санкции за двете разузнавачки служби на Русија, и против две правни и девет физички лица за кои неговата администрација верува дека се вмешани во американските претседателски избори.
„Извонреден потег со воздржувањето (на Владимир Путин) – отсекогаш знаев дека е многу паметен!“, напиша избраниот американски претседател Доналд Трамп кој на должноста стапува на 20-ти јануари.
„Русија никого нема да протерува“, рече Путин, иако шефот на руската дипломатија Сергеј Лавров претходно во интервју за руската државна телевизија во петокот изјави дека на претседателот ќе му предложи да ги протера и да ги прогласи за непожелни американски дипломати до амбасадата во Москва и конзулатот во Санкт Петерург.
„Следните чекори кон обновувањето на руско-американските односи ќе се градат на политиката каква што ќе ја спроведува претседателот Трамп“, порача Путин, но додаде дека сепак Русија „го задржува правото“ да преземе одредени мерки.
Трамп повеќепати во текот на кампањата го фалеше Путин и во својот тим именуваше луѓе за кои се тврди дека се блиски на Москва, но не се знае дали ќе ги промени одлуките кои ги донесе администрацијата на Обама за време на коишто односите со Русија паднаа на нивото од Студената војна, а се влошија и со најблискиот блискоисточен сојузник Израел, како и со стратешкиот партнер Турција.
Обама тврди дека мерките за протерување и нови санкции против Русија се затоа што 35-те дипломати биле осомничени за шпионирање и помагале во наводното руско хакирање на серверите на неговата Демократска партија пред претседателските избори годинава. Неговата администрација ја обвинува Москва дека преку хакери раководени од неа украла десетици доверливи електронски преписки меѓи функционерите на партијата.
Лавров одговори дека ваквите американски обвинувања немаат основа и оти се без доказ, и порача дека санкциите нема да минат без одговор на заканите на Обама дека можни се други чекори против Русија „кои не мора да бидат јавно објавени“.
Рускиот премиер Дмитриј Медведев изрази жалење што администрацијата на Обама својот мандат го завршува со „антируска агонија“.
Трамп изјави дека следната седмица ќе се сретне со челниците на американските тајни служби. Од нив, а претходно месецов изрази отворено сомневање во нивните компетенции по тврдењата од нивна страна дека Русите му помогнале да стане американски претседател, очекува да го информираат за фактите./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Чудните светли линии на Меркур сугерираат дека сепак не е „мртов“
Најмалата планета во Сончевиот систем, Меркур, можеби крие голема тајна. Според новите модели, необичните светли ленти што се протегаат низ неговите кратери и падини веројатно се знак за неодамнешна геолошка активност. Ова откритие сугерира дека Меркур, спротивно на претходните претпоставки на астрономите, не е геолошки „мртва“ и неинтересна планета, туку дека нејзиниот „пеколен пејзаж“ е сè уште активен, пишува Science Alert.
До неодамна, научниците знаеја само за мал број од овие светли ленти, официјално наречени линеи. Но, астрономот Валентин Бикел од Универзитетот во Берн и неговите колеги од Астрономската опсерваторија во Падова спроведоа студија што вклучуваше 402 такви формации. Нивната работа овозможува сосема нова слика за Меркур како изненадувачки нестабилна планета, со оглед на тоа што е мало небесно тело без атмосфера кое се лади веќе 4,5 милијарди години.
Користејќи машинско учење, тимот анализираше 100.000 слики со висока резолуција направени помеѓу 2011 и 2015 година. Тие открија дека долгите светли линии на површината на Меркур се претежно групирани на падините на кратерите свртени кон сонцето, иако не секогаш изгледа дека потекнуваат од постоечки вдлабнатини.
Се смета дека ваквите геолошки формации на други планети би еродирале брзо. Затоа, авторите на студијата претпоставуваат дека лентите на Меркур сè уште се формираат и развиваат денес. Со други зборови, тие не се траги од турбулентно минато, туку од сегашноста на планетата, поттикната од протокот на топлина и испарливи материи, како што е сулфурот, под површината.
Бикел објаснува можен механизам: „Испарителните материи можеби стигнале до површината од подлабоките слоеви преку мрежа од пукнатини во карпите, создадени од претходен удар.“
Повеќето од лентите, велат истражувачите, се чини дека потекнуваат од светли вдлабнатини познати како „шуплини“. Се верува дека овие шуплини се создадени и со ослободување на испарливи материи и обично се наоѓаат плитко под површината или по должината на рабовите на големи ударни кратери.
Тимот се надева дека ќе ја потврди својата хипотеза со нови слики од Меркур од мисиите на Европската вселенска агенција (ESA) и Јапонската агенција за истражување на вселената (JAXA). Доколку површината на Меркур е навистина сè уште активна, наскоро треба да добиеме подетален увид. Студијата е објавена во списанието Nature Communications Earth & Environment.
Свет
(Видео) Трамп: Не спиев на состанокот, само ги затворив очите
Дали спиеше или му беше досадно? За американскиот претседател Доналд Трамп, сè е, како што вели тој, во окото на набљудувачот.
Трамп рече дека не спиел, туку дека му било досадно, за време на состанокот на кабинетот во декември, кога постојано ги затворал очите.
„Некои луѓе рекоа дека ги затворил очите. Гледајте, беше доста досадно“, рече Трамп, предизвикувајќи смеа кај службениците во кабинетот на Белата куќа.
„Не спиев. Само ги затворив очите затоа што сакав да излезам оттаму. Патем, не спиев. Не спијам многу“, додаде тој.
This is elder-abuse territory. The Trump family should be held accountable for letting this happen. pic.twitter.com/cbbMMm93qf
— Republicans against Trump (@RpsAgainstTrump) December 2, 2025
На 79 години и во својот последен мандат, Трамп се обидува да ги отфрли сомнежите за сопствената виталност.
Тој често им се фали на новинарите за својата ментална подготвеност, им нареди на помошниците да објават повеќе од неговиот распоред и повремено се поигрува со идејата за трет мандат, и покрај уставните ограничувања.
Во претходните администрации, состаноците на кабинетот беа во голема мера затворени за камерите и се сметаа за рутински.
За Трамп, тие станаа еден вид сцена на која тој и неговиот тим ги истакнуваат достигнувањата за кои веруваат дека се недоволно објавени од медиумите.
Во еден случај минатата година, состанок емитуван во живо траеше повеќе од три часа, веројатно неговото најдолго јавно појавување пред камера.
Свет
(Видео) Луѓето се враќаат на Месечината за прв пат по 50 години
За прв пат по повеќе од половина век, човештвото се подготвува да се упати кон Месечината.
Мисијата „Артемис II“ на НАСА, чие лансирање е закажано за 6 февруари, ќе однесе четири астронаути на десетдневно патување околу Месечината, по што тие повторно ќе влезат во атмосферата на Земјата со рекордна брзина од околу 40.000 километри на час.
Who would you take with you on a trip around the Moon?
As we prepare to send our Artemis II astronauts around the Moon, we’d love to know who’s on your dream team. Use the hashtag #NASAMoonCrew and we may share yours during the launch broadcast: https://t.co/2cTxQZwOYf pic.twitter.com/UNvEJsVbSS
— NASA (@NASA) January 26, 2026
Иако мисијата не вклучува слетување, таа е клучен чекор во планот на САД за воспоставување долгорочно човечко присуство надвор од ниската орбита на Земјата, објавува „Еуроњуз“.
„Артемис II“ е втората мисија во програмата „Артемис“ на НАСА, започната во 2017 година со цел враќање на луѓето на Месечината и евентуално испраќање астронаути на Марс. Мисијата следи по успешниот тест лет без екипаж на „Артемис I“, кој орбитираше околу Месечината кон крајот на 2022 година.
For the crew of Artemis II, their mission will soon be reality. Learn about the challenges they face and the teamwork required to fly around the Moon.
Episode 2 of Moonbound is live—and free to watch on NASA+: https://t.co/NtKmF2gywp pic.twitter.com/KBHBmVYYd6
— NASA (@NASA) January 29, 2026
Астронаутите ќе летаат во новиот вселенски брод „Орион“, кој ќе биде лансиран во вселената со Space Launch System (SLS). Ова ќе биде прв пат луѓе да летаат во овие вселенски летала и прв пат човечки екипаж да се приближи до Месечината од „Аполо 17“ во 1972 година.
За разлика од идните мисии, „Артемис II“ не е дизајнирана за да слетуваат астронаути на површината на Месечината. Наместо тоа, екипажот ќе орбитира околу Месечината, ќе помине зад нејзината далечна страна и ќе се врати на Земјата. Мисијата е замислена како сеопфатен тест на системите што ќе се користат за идните слетувања.
НАСА го користи овој лет за да докаже дека нејзините вселенски летала, ракети и технологии за одржување на живот се безбедни и сигурни за патување на луѓето во длабоката вселена. Сценариото на мисијата „Артемис II“ потсетува на „Аполо 8“ во 1968 година, кога астронаутите за прв пат се прошетаа околу Месечината без да слетаат.

