Свет
Алекс Салмонд: Мадрид прави маченици од лидерите на независност на Каталонија
Со казнувањето на деветтемина каталонски политичари на вкупно 100 години затвор за противдржавно дејствување поради ненасилен отпор, Мадрид ги направи маченици и си ја потпиша својата смртна казна, изјави поранешниот шкотски прв министер, Алекс Салмонд, за РТ.
„Пресудата на шпанскиот суд за деветтемина каталонски политичари на девет до 13 години затвор, секој за архаичниот прекршок противдржавно дејствување поради нивните мирни напори за постигнување независност, ќе биде ден на демократскиот срам за Шпанија. Уште полошо – за Шпанија, барем тоа е знак дека шпанската контрола врз покраината завршувa“, рече Салмонд, кој како прв министер го водеше шкотскиот референдум за независност во 2014 година.
Пресудите, според Салмонд, се недемократски, угнетувачки и тотално контрапродуктивни за шпанската влада затоа што сега политичарите за независност ќе постигнат статус на мачеништво.
„Ова е ден кога овие шпански судии всушност ја запечатија судбината на шпанската држава. Не верувам дека каталонската криза ќе заврши на поинаков начин, освен со независност на Каталонија“, објасни Салмонд.
Каталонците беа прогласени за виновни за противдржавно дејствување, но не и за бунт, најсериозно од обвиненијата со кои се соочија поради прогласувањето независност во 2017 година. Обидот за отцепување следува по референдумот, забранет од владата на Мадрид, на кој 90 отсто од Каталонците се изјаснија за независност и покрај големиот притисок врз оние 42 отсто што излегоа на гласање.

Жестоко критикувајќи го Мадрид за архаичната дефиниција на противдржавното делување како кривично дело, дури и во отсуство на насилство, Салмонд повика Владата да биде судена поради нејзините недемократски дејства и предвиде дека каталонските политичари ќе добијат правда во Европскиот суд на правдата во Стразбур, каде ќе ја обжалат пресудата.
„Кога избраните политичари користат неизбрани судии за казнување на други избрани политичари на вкупно 100 години за деветмина од нив, тогаш работите достигнале точка што не може да се одржи и не мислам дека шпанската држава ќе го преживее овој бес“, посочи Салмонд.
Зборовите на Салмонд се совпаѓаат со оние на лидерот на партијата на Каталонската Републиканска левица, Ориол Јункерас, кој доби најдолга затворска казна во групата – 13 години. По изрекувањето на казната, Јункерас рече дека независноста на Каталонија е поблизу од кога било.
Карлос Пуџдемон, поранешниот премиер на Каталонија кој го предводеше обидот за независност во 2017 година, објави твит во знак на солидарност од Белгија, каде што избега за да избегне апсење по бунтот, нарекувајќи ја пресудата злосторство.
Шпанија досега не успеа да ги убеди другите европски земји да ги екстрадираат Пучдемон и неговите колеги, каталонски политичари поборници за независност, но тоа не го спречи Врховниот суд да ја реактивира европската потерница за него по изрекувањето на казната во понеделникот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Групите за човекови права: Најмалку 25 лица се убиени во протестите во Иран
Најмалку 25 лица се убиени во Иран за време на деветдневните протести што избувнаа на пазар во Техеран поради падот на националната валута и зголемената инфлација, според групите за човекови права.
Властите признаа дека постојат економски тешкотии, но ги обвинија организациите поврзани со странски сили за протестите. Шефот на иранската полиција во вторник вети дека ќе „се справи со последните од овие бунтовници“.
Протестот на трговците продолжи на пазарот во вторник, при што околу 150 луѓе се фокусираа на економски прашања, објави иранската новинска агенција Фарс.
#BREAKING
Iranian security forces are using tear gas to disperse protesters in the streets of Tehran right now amid escalating public anger.#IranProtests pic.twitter.com/5OG2f9BWxl— cheshm_abi (@chawshin_83) December 29, 2025
Протестите се проширија во некои градови на запад и југ од земјата, но се помали од немирите што ја зафатија земјата во 2022 и 2023 година поради смртта на Махса Амини, која почина во полициски притвор поради наводно кршење на строгите правила за облекување.
Сепак, и покрај помалите протести, нивниот фокус брзо се префрли од економски прашања на пошироко незадоволство, при што некои демонстранти скандираа слогани против религиозните водачи во земјата.
Иран останува под силен меѓународен притисок, а американскиот претседател Трамп во петокот се закани дека ќе им помогне на демонстрантите доколку безбедносните сили отворат оган врз нив.
Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, вети дека нема да „се предаде на непријателот“.
Хенгау, група за човекови права на иранските Курди, соопшти дека се убиени 25 лица, вклучувајќи четири малолетници. Таа, исто така, додаде дека се уапсени повеќе од 1.000 лица.
Свет
Берни Сандерс: Шест причини зошто нападот на Трамп врз Венецуела е погрешен
Нападот на САД врз Венецуела во текот на викендот предизвика остри осуди од целиот свет, а критики беа упатени и до Советот за безбедност на ОН денес, при што дури и клучните сојузници на САД предупредија дека киднапирањето на претседателот Николас Мадуро претставува опасен преседан во меѓународното право.
Во услови на негативни реакции, американскиот сенатор Берни Сандерс сподели шест причини зошто верува дека операцијата на Трамп била длабоко погрешна.
Six reasons why Trump’s attack on Venezuela was very wrong: pic.twitter.com/DhGQrjEdt6
— Sen. Bernie Sanders (@SenSanders) January 5, 2026
Сенаторот Сандерс, демократ од Вермонт, ги наведе следниве причини зошто постапките на Трамп биле погрешни:
1. Акцијата е нелегална и неуставна. Конгресот не одобри, ниту пак знаеше за оваа воена акција.
2. Тоа ќе го направи светот помалку безбеден. Ако меѓународното право се игнорира, секоја нација или терористичка организација може да оправда насилен напад со повикување на постапките на Трамп во Венецуела. Тоа беше логиката на Путин во Украина.
3. Тоа е очигледен империјализам. Моќните нации немаат законско или морално право да ги напаѓаат помалите земји за да ги украдат нивните природни ресурси. Венецуелската нафта им припаѓа на народот на Венецуела, а не на американските корпорации.
4. Во време кога целиот свет се оддалечува од фосилните горива кон поевтини и незагадувачки одржливи енергии, заштитата на интересите на „големите нафтени компании“ е лоша за климата и лоша за економијата.
5. Мадуро е корумпиран и антидемократски. Истото важи и за МБС од Саудиска Арабија и многу други лидери низ целиот свет. „Само затоа што не ни се допаѓа лидерот на една земја, не значи дека имаме право да ја собориме нивната влада“, рече Сандерс.
6. Трамп се кандидираше како „кандидат за мир“ кој веруваше во политиката „Америка на прво место“, а не како некој што би „водел“ друга земја. „Во време кога 60 проценти од Американците живеат од плата до плата, можеби треба да се обидете подобро да ја водите оваа земја [Соединетите Американски Држави], а не да ја преземете Венецуела“, заклучи тој.
Европа
(Видео) Маж избол до смрт кондуктер во Италија, па избегал со воз: во тек е масовна потрага по Хрват
34-годишниот кондуктер Алесандро Амброзио беше избоден до смрт синоќа на главната железничка станица во Болоња. Полицијата го идентификуваше осомничениот напаѓач како 36-годишниот Хрват Марин Јелениќ, кој е во бегство. Низ цела Италија е започната потрага по него, јавуваат италијанските медиуми.
Убиството се случило околу 18:30 часот на паркинг резервиран за вработени во железницата. Амброзио, кој штотуку ја завршил смената, одел кон својот автомобил кога бил нападнат одзади. Тој бил смртно избоден во стомакот. Бидејќи на местото на злосторството биле пронајдени неговиот мобилен телефон, паричник и пари, истражителите веднаш ја исклучиле можноста за грабеж како мотив за нападот.
Полицијата го обезбедила местото на злосторството, а истражителите ги прегледале снимките од безбедносните камери од станицата, перонот и паркингот. Со споредување на снимките, наводниот сторител, Марин Јелениќ, брзо бил идентификуван.
36-годишникот е маж без постојано живеалиште и е познат на полицијата по претходни кривични дела и напади на други железнички станици.
Алесандро Амброзио работел како кондуктер, а бил син на поранешен железнички работник. Колегите и познаниците го опишуваат како сериозен и смирен професионалец.
Италијанската полиција верува дека убиецот избегал од местото на настанот веднаш по нападот качувајќи се на воз што се движел кон север.
Затоа, потрагата е фокусирана на возовите и станиците, со зголемени патроли и проверки на клучните железнички крстосници.

