Свет
„Амнести интернешнл“ бара гонење на иранските власти: Тие извршија невидени злосторства

Организацијата за човекови права „Амнести интернешнл“ ги обвини властите во Иран дека извршиле злосторства според меѓународното право откако смртта на Махса Амини предизвика антивладини протести, што ја поттикна меѓународната заедница да почне правна постапка против иранската држава.
„Иранските власти извршија невидени злосторства против луѓето во Иран, кои се спротивставија на децениското угнетување и нееднаквост“, рече Џулија Духроу од германскиот огранок на „Амнести интернешнл“.
В сабота, 16 септември, се навршува првата годишнина од смртта на 22-годишната жена, која беше убиена од таканаречената морална полиција. Амини почина во притвор кога беше уапсена поради кршење на исламските правила за облекување со тоа што наводно покажала премногу коса под својот превез, пишуваат медиумите.
„Амнести“ ја повика меѓународната заедница да поведе правна постапка. Тоа е повик до земјите како Германија да ги гонат злосторствата против човештвото извршени во странство, а кои немаат врска со земјата.
„Минатата година германската влада одигра клучна улога во формирањето истражна комисија во Иран во рамките на канцеларијата на Високиот комесаријат за човекови права на Обединетите нации. Исто така, од германската влада ја очекуваме оваа јасна посветеност за почитување на човековите права во Иран една година по смртта на Џина Махса Амини“, рече Духроу.
Властите во Иран одговорија на протестите во земјата со брутално потиснување на опозицијата.
Најмалку 500 демонстранти се убиени, а десетици илјади луѓе се приведени, според процените на разни активисти.
Според написите, иранското правосудство егзекутира седум демонстранти. По тоа, демонстрациите полека стивнаа.
Денес, многу жени во Иран ги игнорираат исламските правила за облекување во знак на тивок протест.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Трамп не воведе царини за Русија и за Северна Кореја

Во пакетoт нови царински мерки што ги воведе американскиот претседател Доналд Трамп неколку земји не се на списокот, а меѓу нив Русија и Северна Кореја.
За разлика од Кина, Европската Унија или Индија, кои се соочени со драстично зголемување на царините, Москва и Пјонгјанг останаа надвор од опсегот на овој тарифен бран. Причината не е политичка попустливост, туку комбинација од постојни санкции, минимална трговија и геополитички калкулации. Така барем тврди Белата куќа.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави за „Аксиос“ дека Русија не е покриена со царините бидејќи американските санкции веќе спречуваат каква било значајна трговија.
„Сепак, САД сè уште тргуваат повеќе со Русија отколку со земји како Маврициус или Брунеи, кои беа на списокот на Трамп за царини, дури и со оддалечените островски области како Токелау (1.500 жители) во Тихиот океан и Свалбард (2.500 жители) во Арктичкиот круг.
Левит нагласи дека Куба, Белорусија и Северна Кореја исто така се изоставени бидејќи веќе имаат екстремно високи постојни царини и санкции.
Двете земји со години се предмет на опсежни американски санкции. Поради инвазијата на Украина, Русија е под влијание на санкции што влијаат на финансискиот сектор, енергетиката и воената индустрија. Трговијата со САД опадна од 36 милијарди долари во 2021 година на 3,5 милијарди долари во 2024 година, што го прави воведувањето дополнителни царини економски бесмислено.
Северна Кореја е уште поизолирана – американските и меѓународните санкции речиси целосно ја забрануваат трговијата, освен во хуманитарни случаи. Како што коментира аналитичарот Саурав Гош, „нелегалните канали се доминантни, а тарифите нема да имаат никаков реален ефект“.
Во вкупната структура на американската трговска размена Русија и Северна Кореја учествуваат со помалку од 0,1 отсто. Од друга страна, Кина оствари трговски суфицит од речиси 300 милијарди долари со САД во 2024 година поради што е погодена со царинска стапка од дури 34 проценти.
Исклучувањето на Москва и Пјонгјанг може да има и дипломатска заднина. Администрацијата на Доналд Трамп можеби ќе сака да задржи простор за можни преговори – со Русија за Украина и со Северна Кореја за нуклеарната програма.
Европа
Унгарија се повлекува од Меѓународниот кривичен суд

Владата на Унгарија објави дека се повлекува од Меѓународниот кривичен суд, објави „Ројтерс“.
Гергели Гуљас, висок функционер во владата на премиерот Виктор Орбан, го објави потегот неколку часа откако израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху – по кого Меѓународниот кривичен суд издаде налог за апсење – пристигна во земјата во официјална посета.
Орбан му се јави на израелскиот лидер штом беше издадена наредбата минатиот ноември велејќи дека одлуката нема ефект во Унгарија.
Во ноември судиите на Меѓународниот кривичен суд рекоа дека има разумни основи да се верува дека Нетанјаху има кривична одговорност за наводните воени злосторства и злосторствата против човештвото за време на војната меѓу Израел и Хамас.
Нетанјаху ја осуди одлуката на Меѓународниот кривичен суд како антисемитска.
Унгарија е еден од основачите на Меѓународниот кривичен суд, кој има 125 земји членки. САД, Русија, Кина и Израел не ја признаваат неговата јурисдикција, како и некои други држави.
Меѓународниот кривичен суд има овластување да гони поединци обвинети за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства на територијата на државите потписнички на Римскиот статут, неговиот основачки договор.
Свет
Во израелски воздушен напад врз Газа загинаа 15 лица

Цивилната одбрана во Газа соопшти дека најмалку 15 лица загинале денеска в зори во израелските воздушни напади врз северниот дел на Појасот Газа по повикот на израелската армија за евакуација.
Портпаролот на цивилната одбрана, Махмуд Басал, рече дека нападот бил насочен кон неколку куќи во населбата Шуџаија во градот Газа. „Уште неколку луѓе се заробени под урнатините“, додаде тој.
Израелската војска упати нов повик за евакуација на жителите на Шуџаија и други делови на северниот дел на Појасот Газа.
„Израелската армија оперира со голема сила во вашите области за да ја уништи терористичката инфраструктура на палестинското исламистичко движење Хамас“, рече портпаролот на армијата на арапски јазик, Авичај Адраи, во објава на „Икс“.
Морате веднаш да ги напуштите овие области и да отидете во познатите засолништа во западниот дел на градот Газа“, додаде тој.