Марк Закерберг наводно почнал да работи на ранчот Кулау, неговиот простраен имот од 1.400 хектари на хавајскиот остров Кауаи, уште во 2014 година. Се вели дека проектот вклучува засолниште со сопствени резерви на енергија и храна, иако на столарите и електричарите што работеле на локацијата им било забрането да разговараат за тоа со договори за доверливост. Целиот проект бил заштитен од погледот на блискиот пат со ѕид висок речиси два метри, објавува Би-Би-Си.

На прашањето минатата година дали гради бункер за судниот ден, основачот на Фејсбук одговорил отсечно: „не“. Тој објаснил дека подземниот простор од 4.500 квадратни метри е „само мало засолниште, како подрум“. Сепак, тоа не ги спречило шпекулациите, ниту неговата одлука да купи 11 имоти во населбата Кресент Парк во Пало Алто, Калифорнија, каде што наводно додал подземен простор од 7.000 квадратни метри. Иако неговите градежни дозволи споменуваат подруми, некои соседи го нарекуваат бункер.

Слични приказни се раскажуваат и за други технолошки лидери, пренесува медиумот, од кои некои наводно купиле парцели со подземни простори подготвени да се претворат во луксузни бункери од повеќе милиони долари. Рид Хофман, коосновачот на LinkedIn, зборуваше за „осигурување од апокалипса“, тврдејќи дека околу половина од супербогатите го имаат, а Нов Зеланд е популарна дестинација. Прашањето е – дали навистина се подготвуваат за војна, ефектите од климатските промени или некоја друга катастрофа за која останатите од нас сè уште не знаеме, пишува медиумот.

Во последниве години, напредокот во вештачката интелигенција (ВИ) само го зголеми тој список на потенцијални закани. Многумина се длабоко загрижени за брзината со која се развива технологијата. Меѓу нив наводно е Илја Сутскевер, главен научник и коосновач на OpenAI. До летото 2023 година, тој стануваше сè поубеден дека научниците се на работ на развој на вештачка општа интелигенција (АГИ) – точката во која машините ќе достигнат човечка интелигенција. Тој наводно предложил компанијата да ископа подземен бункер за своите врвни научници пред таквата технологија да биде пуштена во светот. „Дефинитивно ќе изградиме бункер пред да ја објавиме вештачката интелигенција“, наводно рекол тој.

Ова фрла светлина врз еден чуден факт: Многу од водечките компјутерски научници и лидери во технологијата, кои напорно работат на развој на високо интелигентна вештачка интелигенција, исто така се длабоко исплашени од тоа што технологијата би можела да направи еден ден.

Технолошките лидери тврдат дека вештачката интелигенција е неизбежна. Шефот на OpenAI, Сем Алтман, во декември 2024 година изјави дека таа ќе дојде „порано отколку што мислат повеќето луѓе во светот“. Сер Демис Хасабис, коосновачот на DeepMind, го предвиде доаѓањето на вештачката интелигенција во следните пет до десет години, додека основачот на Anthropic, Дарио Амодеи, минатата година напиша дека „моќната вештачка интелигенција“ би можела да биде со нас уште во 2026 година.

Други, сепак, се скептични. „Научната заедница вели дека технологијата на вештачката интелигенција е неверојатна, но не е ни блиску до човечката интелигенција“, вели Дама Венди Хол, професорка по компјутерски науки на Универзитетот во Саутемптон. Бабак Хоџат, главен технолог во Когнизант, се согласува, велејќи дека тоа ќе бара серија „фундаментални откритија“. Малку е веројатно дека вештачката интелигенција ќе се појави преку ноќ; тоа е технологија што брзо се развива. Но, идејата ја возбуди Силиконската долина бидејќи се смета за претходник на нешто уште понапредно: ASI, или вештачка суперинтелигенција, што ја надминува човечката интелигенција.

Утопија или дистопија?

Застапниците на AGI и ASI се речиси евангелистички настроени кон нивните придобивки. Тие тврдат дека ќе најдат лекови за смртоносни болести, ќе ги решат климатските промени и ќе измислат бесконечни залихи на чиста енергија. Елон Маск дури тврдеше дека суперинтелигентната вештачка интелигенција би можела да воведе ера на „универзални високи приходи“. „Секој ќе има најдобра здравствена заштита, храна, домашен транспорт и сè друго. Одржливо изобилство“, рече тој.

Секако, постои и застрашувачка страна, пишува Би-Би-Си. Што ако технологијата биде киднапирана од терористи и искористена како оружје? Или ако одлучи дека човештвото е проблем и нè уништи? „Ако е попаметно од вас, тогаш мора да го контролираме. Мора да можеме да го исклучиме“, предупреди Тим Бернерс Ли, креаторот на Светската мрежа.

Владите преземаат некои чекори. Во САД, тогашниот претседател Бајден издаде извршна наредба во 2023 година со која се бара од компаниите за вештачка интелигенција да ги споделат резултатите од безбедносните тестови со владата. Во Велика Британија, беше основан Институтот за безбедност на вештачката интелигенција за подобро разбирање на ризиците.

Нил Лоренс, професор по машинско учење на Универзитетот во Кембриџ, верува дека целата дебата е бесмислена. „Поимот за општа вештачка интелигенција е апсурден како и поимот „вештачко општо возило““, тврди тој. За него, зборувањето за вештачка интелигенција е одвлекување на вниманието од вистинските проблеми. „Големата загриженост е што сме толку зафатени со големите технолошки наративи за вештачката интелигенција што ги пропуштаме начините на кои треба да ги подобриме работите за луѓето“. Сегашните алатки за вештачка интелигенција се добри во препознавањето на шемите, но тие не „се чувствуваат“, без разлика колку се убедливи нивните одговори.

Фото. ёпринтскрин