Свет
Руте: Путин не успеа да го подели Западот, заедно ги зголемуваме инвестициите во одбраната
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека рускиот претседател Владимир Путин не успеал во своите намери да го подели Западот, посочувајќи дека сите членки на Алијансата се обврзале да ги зголемат инвестициите во одбраната за пет проценти од БДП, како и дека Шведска и Финска неодамна се приклучија на НАТО.
Тој, сепак, предупреди дека Западот не треба да биде „наивен“ кога станува збор за Русија, осврнувајќи се на проценките на европските воени лидери дека Москва би можела да го нападне НАТО за три, пет или седум години, објавува Гардијан.
„Знаеме дека постои закана од Русија, краткорочна, долгорочна, што и да е, но заканата од Русија е таму и мора да се осигураме дека можеме да се одбраниме и затоа го правиме ова“, рече Руте.
Зборувајќи за Украина, Руте ја истакна потребата да се обезбеди сè што е потребно за таа земја да се „одбрани“ од Путин, додека работи на мировен договор.
„Очигледно, сите работиме на постигнување мировен договор или долгорочен прекин на огнот, а потоа мора да се осигураме дека Украина има сè што ѝ е потребно за да го спречи Владимир Владимирович Путин некогаш, некогаш повторно да се обиде да го направи ова во иднина“, рече тој.
Генералниот секретар уште еднаш ја изрази поддршката на НАТО за Украина и целта на таа земја за траен мир, посочувајќи на повеќе од 35 милијарди евра ветени на Киев досега оваа година, со планирано дополнително финансирање.
Руте рече дека договорот, кој беше поддржан од сите членки на НАТО, за зголемување на трошоците за одбрана на пет проценти од БДП до 2035 година, е амбициозна, но неопходна цел.
Тој процени дека овој договор ќе доведе до „квантен скок“ во колективната одбрана.
„Одлуките донесени денес ќе го направат НАТО многу посилно“, рече тој за време на прес-конференцијата одржана по самитот на НАТО во Хаг.
Руте истакна дека Шпанија, исто така, се обврзала на зголемување на трошоците, по обвинувањата дека Мадрид ќе го блокира тој план, додавајќи дека напредокот ќе биде разгледан во 2029 година.
„Како што знаете, тие мислат дека можат да ја достигнат целта од 2,1 процент, НАТО вели дека мора да биде 3,5, како и за сите други сојузници. Сите сојузници ќе известуваат за тоа како ги постигнуваат целите. Значи, ќе видиме, а во 2029 година, во секој случај, ќе имаме преглед на сето ова“, им рече тој на новинарите.
Руте рече дека Член 5 за меѓусебна одбрана на членовите на Алијансата е „апсолутно јасен“, но истакна дека НАТО никогаш не открива кога ќе биде активиран за да не им даде предупредување на непријателите.
Тој, исто така, рече дека има доверба во американскиот претседател Доналд Трамп, за кого рече дека е „силен“ и „човек кој се залага за мир“.
„Тој беше апсолутно во право дека Европа и Канада во основа не му обезбедија на НАТО она што ние треба да го обезбедиме и дека САД потрошија многу повеќе за одбрана отколку Европејците и Канаѓаните. Сега го корегираме тоа“, рече Руте, повторно пофалувајќи ги нападите на Трамп врз нуклеарните постројки на Иран.
Кога беше прашан зошто новата цел од пет проценти се однесува на сите земји, но не и на САД, Руте рече дека САД се „повеќе или помалку блиску до таа цел“ веќе, земајќи го предвид „огромниот капацитет на земјата кога станува збор за сајбер војна, сајбер криминал, хибридни закани, инвестиции во инфраструктура, развој на одбранбената индустриска база“.
Тој истакна дека Трамп е посветен на НАТО, тврдејќи дека „договорените цели покажуваат дека „сојузниците ја препознаваат сериозноста на заканите со кои се соочуваме и, како одговор, се собраа за да се договорат за амбициозна, но суштинска нова обврска за трошење на одбраната“.
Руте рече дека иако Трамп ја изрази својата посветеност на НАТО на тековниот самит, тој исто така истакна дека очекува Европа и Канада да инвестираат повеќе.
Одговарајќи на новинарско прашање за честите пофалби на Трамп, Руте истакна дека американскиот претседател ги „заслужува“ затоа што се залага за поголем одбранбен ангажман на другите сојузници на Алијансата.
Сојузниците на НАТО се согласија значително да ги зголемат трошоците за одбрана до 2035 година, поставувајќи нова колективна цел од пет проценти од бруто домашниот производ (БДП), беше објавено во заедничката декларација усвоена на самитот во Хаг.
Според документот, најмалку 3,5 проценти од БДП ќе бидат наменети за основни одбранбени потреби, додека дополнителни до 1,5 проценти ќе бидат насочени кон безбедносни трошоци како што се заштита на критичната инфраструктура и зајакнување на индустриската одбранбена база на Алијансата, објави Ројтерс.
Декларацијата ја потврди посветеноста на колективната одбрана од Член 5 од Повелбата на НАТО – „напад врз еден е напад врз сите“, но евентуалното членство на Украина во Алијансата беше изоставено, што претходно беше дел од слични документи, пренесува Танјуг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Унгарија: ЕУ сака утре да го усвои 20-тиот пакет санкции кон Русија, ние ќе го блокираме
Унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто, преку две објави на X повторно ја засили реториката кон Украина поради транзитот на нафта до Унгарија и Словачка преку нафтоводот „Дружба“, заканувајќи се дека Будимпешта ќе блокира одлуки на ЕУ важни за Киев.
Неговите изјави следуваат откако украинското Министерство за надворешни работи го отфрли притисокот од Будимпешта и Братислава, велејќи дека уценувањето со енергетските извори во услови на руски напади врз инфраструктурата му оди во прилог на агресорот.
„Решението е едноставно“
Во првата објава, Сијарто порача дека решението е „едноставно“ – Украина да ги обнови испораките.
„Едноставно е и лесно. Наместо да се мешате во нашите избори, рестартирајте ги испораките на нафта кон Унгарија и Словачка. И едните и другите знаеме дека нема технички пречки“, напиша тој.
Во втората објава најави дека Унгарија ќе го блокира усвојувањето на 20-тиот пакет санкции против Русија на Советот за надворешни работи на ЕУ.
„Додека Украина не го обнови транзитот на нафта преку ‘Дружба’, нема да дозволиме носење одлуки важни за Киев“, истакна Сијарто.
Украина: Не прифаќаме ултиматуми
Од украинска страна порачаа дека не прифаќаат ултиматуми и дека работат на стабилизирање на енергетскиот систем под постојани руски напади.
Киев соопшти и дека предложил алтернативни начини за снабдување со неруска нафта за Унгарија и Словачка.
Свет
Трамп најави одлука за напад врз Иран, но сè уште се соочува со три клучни пречки
Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека во рок од десет дена ќе донесе одлука дали ќе изврши воена акција врз Иран, но сè уште не е подготвен за напад, и покрај распоредувањето на моќната американска воздушна и поморска армада во Персискиот Залив, пишува Blick.ch.
Иако многу експерти во Тел Авив тврдат дека режимот на ајатоласите, на власт од 1979 година, никогаш не бил послаб, Трамп останува воздржан. Претходно, во јуни 2025 година, САД и Израел водеа „Дванаесетдневна војна“ за уништување на делумно преживеаните нуклеарни капацитети на Иран со бомбардери Б-2.
Првата пречка: политичка нестабилност
Првиот фактор е политички. Доколку Трамп сака да го нападне режимот со цел да го „обезглави“, потребна е алтернатива на владеење. Постојат две можности:
1.Фракција во самиот режим да ја преземе власта и да дозволи договор со САД, слично на сценариото со Венецуела.
2.Промена на режимот со доаѓање на Реза Пахлави, синот на соборениот шах, кој пред неколку недели беше поздравен од повеќе од 200.000 Иранци во дијаспората.
Проблемот е што другите опозициски групи, како Курдите, категорично го отфрлаат таквото решение, а распоредување на американски копнени сили за заштита би создадало дополнителен хаос.
Втората пречка: воени гаранции и инфилтрации
Втор фактор е воен. Трамп мора да има гаранции за ефикасноста на воздушните напади во координација со Израел, чиј разузнавачки капацитет е длабоко инфилтриран во иранскиот режим.
Нападите би се соочиле со истиот проблем како и претходната „Дванаесетдневна војна“: Иран може да ги сокрие своите нуклеарни и балистички капацитети во планинската територија, а масовните напади би предизвикале голем број цивилни жртви.
Идеалната стратегија би била нападите да предизвикаат народно востание и офанзива на пријателски вооружени групи, со цел да се собори режимот, но повторно останува дилемата кој би ја наследил власта без копнени сили на САД.
Третата пречка: регионални сојузници и Израел
Третиот фактор е улогата на Израел, кој врши притисок за итен удар за отстранување на „егзистенцијалната“ закана од иранската нуклеарна програма.
По војната во Газа, Израел станал непожелен партнер за многу земји во регионот, како Турција или Саудиска Арабија, кои се позадоволни на краток рок со ослабен Иран, кој е сè помалку способен да им снабдува оружје на своите сојузници (Хутите во Јемен, Хезболах во Либан…). Затоа, Трамп мора да ги убеди регионалните сојузници – од Турција и Саудиска Арабија до Катар – дека ситуацијата е под контрола.
Свет
Путин потпиша закон кој им дозволува на ФСБ да го исклучат интернетот во Русија
Рускиот претседател Владимир Путин потпиша закон со кој Федералната служба за безбедност (ФСБ) добива овластување да го исклучи интернетот во земјата, пренесуваат медиумите.
„Само претседателот може да воведе ограничувања“, изјави адвокатот и долгогодишен интернет активист Саркис Дарбињан.
Зошто се воведуваат ограничувања
Во последните месеци, руските власти се обидуваат да најдат начини да спречат влегување на украински беспилотни летала во рускиот воздушен простор. Во многу случаи, дроновите користат руски сигнали за навигација, понекогаш на долги растојанија.
Притисок врз интернет апликациите
Властите го засилија притисокот врз популарните апликации за размена на пораки, особено WhatsApp и Telegram. Двете апликации се значително забавени како дел од владините напори да ги охрабрат Русите да ја користат државно поддржаната апликација Max.
Според еден извештај, Telegram би можел целосно да биде блокиран од 1 април.
Ограничувањата предизвикаа незадоволство кај блогерите кои ја следат ситуацијата во Украина и собираат средства за руските трупи.
Telegram исто така е широко користен од руските војници на терен.
Технолошкиот регулатор Роскомнадзор го обвини Telegram, основан од протераниот претприемач Павел Дуров, за создавање на пазар за протечени лични податоци на руски граѓани.

