Свет
Руте: Светот станува сè поопасно место, ги зголемуваме средствата за одбрана
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес во Хаг изјави дека 32-те членки на алијансата ќе донесат „смели одлуки“ на самитот оваа недела, вклучително и усвојување на нов инвестициски план што ќе ги зголеми трошоците за одбрана на пет проценти од бруто домашниот производ (БДП).
На прес-конференцијата еден ден пред почетокот на самитот на НАТО, Руте рече дека сите членки на алијансата ќе ја исполнат целта за издвојување на два проценти од БДП за одбрана оваа година, иако на почетокот на 2025 година, „седум-осум сојузници“ не го достигнаа тоа ниво.
„Значи, постигнавме клучен напредок во последните пет, шест месеци. Новиот план за инвестиции во одбраната, за кој сојузниците ќе се договорат на самитот во Хаг, воведува нова основа: ќе инвестираме пет проценти од БДП во одбраната. Тоа е квантен скок што е амбициозен, историски и фундаментален за обезбедување на нашата иднина“, рече Руте.
Тој изјави дека Шпанија, која се спротивстави на зголемувањето на средствата за одбрана на пет проценти од БДП, не е ослободена од оваа обврска.
„НАТО нема клаузула за исклучок“, рече Руте во врска со ставот на Шпанија за обврската да издвои пет проценти од БДП, на што инсистира американскиот претседател Доналд Трамп.
Европските членки на НАТО учествуваат со само 30 проценти од вкупните средства на алијансата за одбрана. Некои европски земји, како што се Полска, Естонија и Литванија, веќе ги зголемија трошоците за одбрана на пет проценти од БДП, додека Шпанија е на заднината, со помалку од два проценти.
Руте, исто така, рече дека самитот во Хаг ќе се одржи „во вистински историски момент, со значајни и растечки безбедносни предизвици“ за НАТО.
„Како што светот станува сè поопасно место, лидерите на сојузничките земји ќе донесат смели одлуки за зајакнување на нашата колективна одбрана, што ќе го направи НАТО посилен, пофер и посмртоносен сојуз“, рече Руте.
Руте рече дека безбедносната ситуација во светот „драматично се променила“ во последните неколку години, уште од руската окупација на Крим во 2014 година, а особено од 2022 година, кога Русија започна целосна инвазија на Украина.
Тој додаде дека членовите на алијансата затоа мора да достигнат значително повисоко ниво на распределба за одбрана од сегашното, за да можат сите да ја бранат територијата во случај на напад.
„Во исто време, Русија работи заедно со Северна Кореја, Кина, Иран. Кина, исто така, брзо ги зајакнува своите вооружени сили на нивоа што никогаш порано не се видени. Безбедносната ситуација драматично се промени и затоа овој самит е важен – сојузниците мора да бидат способни да се одбранат. Ако дојде тој момент, треба да стоиме заедно, обединети, не само во духот, туку и во пракса“, рече Руте кога беше прашан дали граѓаните на Западен Балкан имаат причина да се грижат.
Руте, исто така, рече дека „пет од осумте земји од Западен Балкан се во НАТО“, дека во Косово има мисија КФОР и дека алијансата во БиХ тесно соработува со мисијата ЕУФОР.
„Јас сум во постојан дијалог со претседателот на Србија, се познаваме долго време, сме блиски пријатели, но не секогаш се согласуваме. И важно е да го продолжиме овој разговор“, рече Руте.
Генералниот секретар на НАТО, исто така, рече дека Русија останува „најголемата и најдиректна закана“ со која се соочува алијансата.
„Москва ја продолжува војната против Украина со поддршка на Северна Кореја, Иран, Кина и Белорусија. Мора да продолжиме да ѝ обезбедуваме на Украина она што ѝ е потребно за да се одбрани и да ги одбие нападите во иднина. Нашата поддршка за Украина е непоколеблива и нема да се откажеме од неа“, рече Руте.
Тој изјави дека наместо најавените 20 милијарди евра, сојузниците ќе обезбедат повеќе од 35 милијарди евра дополнителна безбедносна помош за Украина следната година.
Руте, исто така, рече дека Иран „не смее да развива нуклеарно оружје“.
„Кога станува збор за ставот на НАТО кон нуклеарната програма на Иран, сојузниците одамна се согласија дека Иран не смее да развива нуклеарно оружје. Мојот најголем страв е дека Иран поседува и би можел да користи и распореди нуклеарно оружје со цел да ја зајакне својата контрола врз Израел, целиот регион и другите делови од светот“, рече Руте.
Тој ги отфрли обвинувањата дека бомбардирањето на нуклеарните постројки на Иран од страна на САД на 22 јуни е кршење на меѓународното право.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Скандинавските земји му порачуваат на Трамп: Подготвени сме да ги браниме нашите вредности
Скандинавските земји вчера одлучно застанаа во одбрана на Данска, спротивставувајќи им се на заканите на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе го заземе Гренланд со сила доколку Копенхаген одбие да ја продаде територијата на САД. На конференциите на Исланд и Шведска, лидерите го осудија она што го нарекоа „прикриена реторика“ на Трамп, објави „Киев пост“.
На годишната конференција „Народ и одбрана“ во Шведска, премиерот Улф Кристерсон ја осуди „прикриената реторика“ на Трамп и рече: „Шведска, нордиските земји, балтичките држави и неколку големи европски земји стојат заедно со нашите дански пријатели“.
Тој предупреди дека преземањето на Гренланд од страна на САД би било „кршење на меѓународното право и ризикува да ги охрабри другите земји да дејствуваат на потполно ист начин“. На симпозиумот во Шведска присуствуваше и врховниот командант на сојузничките сили во Европа, генералот на воздухопловните сили на САД Алексус Г. Гринкевич, кој зборуваше за безбедносните закани на Арктикот.
„Кога гледам низ светот, Русија, Кина, Иран, Северна Кореја и други ја зголемуваат својата соработка бидејќи нивните интереси се насочени против нас“, рече Гринкевич, посочувајќи на заедничките патроли на руските и кинеските бродови долж северниот брег на Русија и во близина на Алјаска и Канада.
„Тие не ги проучуваат фоките и поларни мечки. Тие спроведуваат батиметриски истражувања, обидувајќи се да разберат како да се спротивстават на капацитетите на НАТО на море и под морето“, нагласи тој. Сепак, генералот одби да коментира за „политичките димензии на неодамнешната реторика“, но потврди дека дискусиите за Гренланд се водат во рамките на Северноатлантскиот совет.
„Тие дијалози продолжуваат во Брисел. Тие беа здрави дијалози, колку што слушнав“, рече тој, додавајќи: „Не мислам дека во моментов постои непосредна закана за територијата на НАТО“. Во меѓувреме, од Исланд дојде попомирувачки тон. Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадепул, пред средбата со американскиот државен секретар Марко Рубио, ги истакна „стратешките предизвици на Далечниот Север“.
„Безбедноста на Арктикот станува сè поважна“ и „е дел од нашиот заеднички интерес во НАТО“, рече тој на прес-конференција со неговата исландска колешка Торгердур Катрин Гунарсдотир.
„Ако претседателот на САД разгледува какви закани можат да дојдат од руски или кинески бродови или подморници во регионот, секако можеме да најдеме одговори на тоа заедно“, додаде Вадепул, истакнувајќи дека Германија е „подготвена да преземе поголеми одговорности“ на Арктикот. САД веќе имаат воени бази во Гренланд, на земјиште изнајмено од локалната самоуправа.
Од друга страна, данската премиерка Мете Фредериксен, која исто така учествуваше на настанот во Исланд, рече дека нејзината земја е во „пресуден момент“ во конфликтот со САД околу Гренланд.
Таа објави на социјалните мрежи по состаноците: „Подготвени сме да ги браниме нашите вредности каде што е потребно, вклучително и на Арктикот. Веруваме во меѓународното право и во правото на народите на самоопределување“.
Свет
(Видео) Возач уапсен откако со камион помина низ толпа демонстранти во Лос Анџелес
Возач на камион е уапсен откако со своето возило се поминал низ толпа антиирански демонстранти за време на големите демонстрации во населбата Вествуд во Лос Анџелес, соопшти локалната полиција, пренесува Си-ен-ен.
Според противпожарната служба на Лос Анџелес, на две лица им е укажана медицинска помош на местото на настанот, но одбиле понатамошна медицинска помош. Полицијата потврди дека камионот удрил едно лице, но повредите биле полесни и не барале хоспитализација.
„Ресурсите тешко доаѓаат до пациентите поради големината на толпата“, првично рекоа пожарникарите, но подоцна рекоа дека толпата почнала да се расчистува.
Protesters in Los Angeles were attacked after a U-Haul truck drove into the crowd,
Not confirmed but suspicious of affiliation with MEK pic.twitter.com/jwuARDpspi— Shahin Najafi 𓃬☼ (@shahinnajafi80) January 12, 2026
Снимките од инцидентот покажуваат маж како стои на покривот на камионот додека возилото се пробива низ толпата. На страната од камионот е насликан транспарент.
Властите ја истражуваат точната причина за инцидентот, но не објавија никакви детали. Бил Есали, помошник американски обвинител за Централниот округ на Калифорнија, потврди дека ФБИ е исто така на местото на настанот и дека ќе соработува со Полициската управа на Лос Анџелес за да се утврди мотивот.
Снимките од воздух подоцна го покажаа камионот опкружен со полициски возила и ограден со полициска лента.
Протестот привлече неколку стотици луѓе, мавтајќи со ирански знамиња, кои маршираа низ улиците околу Федералната зграда во Вествуд.
Свет
(Видео) Големи пожари во Аргентина, властите се сомневаат дека се подметнати
Шумски пожар во аргентинската Патагонија зафати речиси 15.000 хектари шума, а стотици пожарникари и поддршка од воздухопловните сили се борат со пожарите. Ситуацијата е најлоша во покраината Чубут, каде што властите се сомневаат дека еден од најразорните пожари е намерно подметнат, објавува Примјер Портал.
Најголемиот пожар, кој гори речиси една недела во планинскиот регион Чубут, уништи речиси 12.000 хектари грмушеста земја и автохтони и засадени шуми. Пожарот се шири неконтролирано, преминувајќи го државниот пат број 40 и сега се заканува на фабрика, училиште и рурални имоти. Иако причините сè уште не се официјално утврдени, гувернерот на Чубут, Игнасио Торес, е убеден дека пожарот е подметнат.
„Бедниците што го започнаа пожарот ќе завршат во затвор“, рече гувернерот на прес-конференција, најавувајќи награда од 50 милиони песоси (околу 34.000 долари) за информации што ќе доведат до апсење на одговорните.
Que cena triste. 😓
Quando uma tragédia combinada com negligência e intenções perversas, é esse o resultado.Patagônia – Argentina – 10/01/2026 pic.twitter.com/nIkw0CByXr
— Bruno Brezenski (@bbbrezenski) January 11, 2026
Обвинителот Карлос Дијаз Мајер ги потврди своите сомневања. „Пожарот започнал со забрзувач или бензин (нафта), што укажува дека некој навистина сакал да го запали пожарот“, рече тој, додавајќи дека Канцеларијата на државниот обвинител истражува.
Портпаролот на аргентинската влада, Мануел Адорни, извести дека во операцијата за гаснење биле распоредени 295 пожарникари, 15 воздухопловни единици, противпожарни возила 4×4 и логистичка поддршка од вооружените сили. Чилеанскиот претседател Габриел Борик, исто така, понудил помош, предлагајќи „заедничка работа“, за што му се заблагодарил аргентинскиот министер за надворешни работи Пабло Кирно.
Интересно е што само пред еден месец, владата на претседателот Милеи, преку истиот портпарол Адорни, објави измени во Законот за земјиште и шуми што ќе им овозможат на меѓународните инвеститори да купуваат изгорено земјиште за производство.

