Контакт

Свет

Сателит што беше исклучен во 1967 година почна да емитува сигнал, астрономите збунети

Објавено пред

Астрономите во Австралија открија необичен радио сигнал кон средината на јуни, објави CNN. На почетокот, истражувачите мислеа дека откриле нешто необично.

dobivaj vesti na viber

„Бевме навистина возбудени, мислевме дека откривме непознат објект во близина на Земјата“, рече Кленси Џејмс, вонреден професор на Институтот за радиоастрономија Куртин на Универзитетот Куртин во Западна Австралија. Податоците што ги проучуваше Џејмс и неговиот тим дојдоа од радиотелескопот ASKAP – низа од 36 антени високи околу три ката, лоцирани на територијата на народот Ваџари Јамаџи. Телескопот обично се користи за пребарување на таканаречени „брзи радио бранови“ (FRB) – бранови на енергија што доаѓаат од далечни галаксии.

„Ова се неверојатно моќни радио бранови што траат околу милисекунда“, рече Џејмс. „Не знаеме точно што ги произведува и се обидуваме да го откриеме тоа, бидејќи тие ги побиваат познатите закони на физиката, тие се толку силни. Исто така, се обидуваме да ги користиме за да ја проучиме дистрибуцијата на материјата во универзумот.“

Научниците веруваат дека ваквите сигнали може да доаѓаат од магнетари – екстремно густите остатоци од мртви ѕвезди со силни магнетни полиња. „Магнетарите се апсолутно луди“, рече Џејмс. „Тие се најекстремните нешта што постојат во универзумот пред нешто да стане црна дупка.“

Но, сигналот што го снимија дојде многу блиску до Земјата – толку блиску што не можеше да биде астрономски објект. „Успеавме да пресметаме дека доаѓа од околу 2.800 милји оддалеченост. И совршено се совпаѓаше со локацијата на стар сателит наречен Реле 2. Постојат бази на податоци каде што можете да проверите каде е секој сателит, а ниеден друг не беше во близина“, објасни Џејмс.

Краток спој по децении тишина
Во 1964 година, НАСА го лансираше Реле 2, експериментален комуникациски сателит. Тоа беше подобрен модел на Реле 1, кој се користеше за пренесување сигнали помеѓу САД и Европа и за емитување на Олимписките игри во Токио во 1964 година.

Три години по лансирањето, Реле 2 ја заврши својата мисија – двата главни инструменти откажаа и оттогаш бесцелно орбитира околу Земјата како вселенски отпад. Но, на 13 јуни 2025 година, Џејмс и неговиот тим го поврзаа тој стар сателит со чуден сигнал што го детектираа.

Дали „мртов“ сателит одеднаш може да оживее по повеќе од половина век тишина?

За да се обидат да одговорат на тоа прашање, астрономите напишаа научен труд што ќе биде објавен во The Astrophysical Journal Letters. Тие сфатија дека изворот не е некоја галактичка аномалија кога забележаа дека сликата што ја генерираше телескопот е заматена.

„Причината зошто ја добивме заматената слика беше затоа што изворот беше во блиското поле на антената – во рамките на десетици илјади километри“, рече Џејмс. „Кога изворот е толку блиску, сигналот трае малку подолго за да стигне до надворешните антени, создавајќи закривен бранов фронт, за разлика од прав бран кога доаѓа од далеку.“

За да ја изострат сликата, научниците ги исклучија податоците од надворешните антени и го анализираа само внатрешниот дел од телескопот.

„На почетокот, сигналот изгледаше доста слаб. Но, како што зумиравме, стануваше сè посилен и посилен. Целиот сигнал траеше околу 30 наносекунди, а најсилниот дел траеше само три наносекунди, што е токму на границата на она што нашиот инструмент може да го сними“, рече Џејмс. „Сигналот беше околу 2.000 до 3.000 пати посилен од сè друго што сме го детектирале – најсветлата работа на небото.“

Искра во вселената
Научниците веруваат дека блесокот најверојатно бил предизвикан од статички електрицитет насобран на металната површина на сателитот кој одеднаш се испразнил. „Електроните се насобрале на површината на вселенското летало. Тој полека создава електричен полнеж сè додека не се скрати, а потоа одеднаш се појавува искра“, објасни Џејмс.

Друга, помалку веројатна можност е микрометеорит – вселенска карпа со пречник само еден милиметар – да го погоди сателитот. „Ако микрометеорит го погоди вселенското летало со брзина од 12 милји во секунда, добиените остатоци можат да се претворат во плазма – густ, топол гас“, рече Џејмс. „И таа плазма може да емитува краток радио бран“.

Но, за да се случи такво сценарио, треба да се спојат неколку фактори. „Знаеме дека електростатските празнења всушност можат да бидат доста чести“, рече Џејмс. „Тие не се опасни за луѓето, но можат да го оштетат вселенското летало“.

Нова закана за вселенските набљудувања
Бидејќи ваквите феномени се тешки за откривање, Џејмс верува дека настанот покажува како радиотелескопите можат да детектираат необични дефекти на сателитите – и со многу поевтина опрема од големите антенски низи како ASKAP. Тој исто така шпекулира дека постарите сателити како Relay 2 може да бидат направени од материјали кои се посклони кон акумулирање на статички полнежи.

Но, фактот дека сателитите можат да произведат радио бранови што се мешаат во астрономските набљудувања претставува сериозен предизвик – и дополнително го комплицира проблемот со вселенскиот отпад. Од почетокот на вселенската ера, речиси 22.000 сателити се лансирани во орбитата.

Свет

Проститутка бришела мртов маж со влажни марамчиња, го облекла, па побегнала, умрел од природна смрт

Објавено пред

56-годишен маж починал од природна смрт во гарсониера во градот Л’Аквила, Италија, каде престојувала 58-годишна проститутка. По неговата смрт, жената се обидела да го „постави“ телото, го избришала со влажни марамчиња и го облекла, а потоа замолила случаен минувач да повика брза помош и избегала.

dobivaj vesti na viber

Инцидентот се случил околу полноќ, пред две ноќи, на улицата Виа Стринела. Полицијата брзо ја лоцирала жената и ја реконструирала целата ситуација. Првичните наоди од истрагата покажуваат дека мажот починал од болест, без знаци на насилство.

Полицијата откри дека 24-годишен млад маж од Гвинеја повикал брза помош по барањето на жената, но тој нема никаква врска со смртта. Лекарите од итната помош можеле да ја потврдат смртта само по пристигнувањето на местото.

Иако првично се сомневаше на насилна смрт поради бегството на жената, обдукцијата потврди дека причината за смртта била природна. Во станот не се пронајдени дрога или други супстанции кои би предизвикале смрт. Телото му беше предадено на семејството за погреб.

Заменик-обвинителката Роберта Д’Аволио потврди дека жената нема да биде под истрага, бидејќи нејзините постапки немале влијание врз исходот. Сепак, можни се дополнителни проверки во врска со легалноста на активностите во станот.

Прикажи повеќе...

Регион

Поевтини цени на околу 25 видови производи ќе има во Србија во следните шест месеци

Објавено пред

Во Србија од утре и во следните шест месеци, цените на околу 25 видови производи треба да бидат пониски, бидејќи Владата, со усвојување на Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одредени видови стоки, ги ограничи маржите на до 20 проценти. Новите правила ќе важат за сите трговски субјекти кои во 2024 година оствариле приходи од над 4,5 милијарди динари или околу 38 милиони евра, што значи дека сите трговски синџири ќе мора да ги применуваат, а некои од нив лани имале повеќе од една милијарда евра профит.

dobivaj vesti na viber

Министерот за финансии на србија, Синиша Мали, изјави дека од утре, цените на 20.000 производи од 23 категории ќе бидат намалени на полиците на сите малопродажни синџири, како што е предвидено со уредбата на Владата за ограничување на маржите.

„Очекуваме намалување на цената од 10-15-20 проценти во просек, во зависност од тоа колку била маржата на одреден производ претходно. Важно е да не станува збор само за неколку производи, туку за целиот асортиман на храна што сите ја купуваме секој ден“, рече Мали во интервју.

Тој изјави дека анализата утврдила дека цените на прехранбените производи, безалкохолните пијалоци и сличните производи во голема мера го диктираат нивото на инфлација и дека тоа мора да се ограничи.

Српскиот претседател Александар Вучиќ и министерката за трговија на Србија, Јагода Лазаревиќ, објавија дека морала да се дополнува Уредбата бидејќи одредени трговски синџири се обиделе да најдат начин да ги заобиколат новите правила.

„Прерано почнаа со трикови. Мислат дека се доволно мудри за да ја измамат државата“, рече Вучиќ, коментирајќи ги реакциите на малопродажните синџири на ограничените маржи.

Како што објасни Вучиќ, трговците барале од добавувачите да ги зголемат цените за 14 до 20 проценти пред да стапи во сила Уредбата, а разликата подоцна да ја вратат преку попусти. На тој начин, трговците би ја пресметале маржата на новата, вештачки зголемена цена и би ги избегнале потенцијалните загуби што можат да настанат поради Уредбата. Во исто време, на тој начин формално би ги исполниле барањата, но со иста заработка како и претходно.

Попустот, патем, е попуст што добавувачите или производителите му го даваат на трговецот, најчесто при купување одредена количина стока.

Вучиќ додаде дека трговците на мало им кажуваат на добавувачите дека ќе ја повлечат својата стока од полиците ако не го исполнат овој услов. Иако не прецизираше за кои пазари станува збор, тој ги замоли луѓето од „трите најголеми малопродажни синџири“ доколку се одговорни, „да не се обидуваат да ја поразат државата“ и „да не мислат дека се многу паметни, а ние сме многу глупави“.

Вучиќ додаде дека на трговците им е дозволено да имаат маржа од 20 проценти, но сепак, според него, трговците сега сакаат да ги пресметуваат логистичките трошоци по стапка од 10 проценти. Тие логистички трошоци, патем, ги претставуваат сите трошоци направени при набавка на стоки, како што се транспорт или складирање во магацин.

Министерката Лазаревиќ рече дека сите во Министерството „биле шокирани“ што на денот на усвојувањето на Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одреден вид стока, некои трговски синџири „започнале со сериозен притисок врз своите добавувачи“, инсистирајќи на склучување анекс на договорот, за да направат одредени корекции, и тоа пред да стапи во сила Уредбата.

Токму поради тие притисоци, е изменета и Уредбата.

Како што објави Министерството за трговија по вонредната седница на Владата на Србија, промените го ограничија попустот за логистика и другите надоместоци. Така, Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одреден вид стока сега содржи одредби со кои се ограничува „логистичкиот рабат“ и „надоместокот за недостиг на стока и отпис на стока“ на три и еден процент, соодветно.

Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одреден вид стока предвидува дека ограничувањето на маржите до максимум 20 проценти се однесува на околу 25 видови производи кои треба да имаат пониски цени во продавниците почнувајќи од утре.

Прикажи повеќе...

Свет

Близу 100 лица се повредени откако патнички воз излета од шините во западен Египет, има и загинати

Објавено пред

Најмалку три лица загинаа, а 94 се повредени денес во западен Египет кога патнички воз излета од шините, соопштија властите.

dobivaj vesti na viber

Ова е најновата во низата железнички несреќи во земјата во последните години.

Возот излета од шините додека патуваше кон Каиро од западната медитеранска покраина Матрух, на северниот брег на земјата, соопштија властите. Седум вагони излетаа од шините, од кои два се превртеа.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија5 часа

Пожарот во Вардариште е под контрола, дел по дел Скопје добива струја

Пожарот во депонијата Вардариште е ставен под целосна контрола, информираат од Дирекцијата за заштита и спасување. Поради големиот пожар повеќе...

Македонија5 часа

Вкупно 12 пожари на отворен простор, од кои три се активни, осум изгаснати, а еден под контрола

Заклучно со 18:00 часот, на територијата на државава има вкупно 12 пожари на отворен простор, од кои три се активни,...

Македонија7 часа

Цел Аеродром без струја поради голем пожар на Вардариште

Голем пожар изби попладнево на дивата депонија Вардариште каде што е зафатен поголем простор и постар објект. Во моментот интервенираат...

Топ9 часа

Притвореник побарал лекарска помош и починал во ќелија во затворот во Шутка

Притвореник од Долно Коњари вчера починал во КПУ Затвор Скопје, информираат од полицијата. -На 30.08.2025 околу 15:30 часот во СВР...

Македонија11 часа

Утре почнува учебната година, во клупите ќе седнат 177.800 основци и 67.200 средношколци

Новата учебна 2025-2026 година утре ќе ја започнат 245 илјади ученици, односно 177.800 основци и 67.200 средношколци. Настава ќе има...

Регион13 часа

Поевтини цени на околу 25 видови производи ќе има во Србија во следните шест месеци

Во Србија од утре и во следните шест месеци, цените на околу 25 видови производи треба да бидат пониски, бидејќи...

Свет15 часа

Момче загина од мина обидувајќи се да ги врати козите, неговата професорка напиша емотивна порака

Вчера, 19-годишниот Мехмед Хасанамиџиќ го загуби животот во населбата Хоџиќи во Добој. Според извештаите, младиот човек влегол во обележаното минско...

Македонија17 часа

Паднати дрвја, настрешници и покриви, оштетени моторни возила и скинати кабли на ЕВН по вчерашното невреме во Скопје

Вчерашното невреме што го зафати Скопје предизвика бројни проблеми и материјални штети во различни делови на градот. На бројот за...

Скопје1 ден

(Видео) Вистинска драма кај „Борис Трајковски“, евакуација на публика, 9 полицајци завршија во болница

Попладнево околу 16 часот во близина на Спортскиот центар „Борис Трајковски“ во Скопје изби пожар кој предизвика паника кај учесниците...

Скопје1 ден

Силното невреме причина за повеќе пожари во Скопје, сите се изгаснати или локализирани

Попладнево скопскиот регион беше зафатен од силно невреме проследено со силен ветер и дожд, по што речиси истовремено избија повеќе...

Регион1 ден

(Видео) Драма на скопскиот аеродром: Aвион од Крит со 200 лица слета во Скопје наместо во Белград

Патници на авиокомпанијата „Виз ер“ кои требаше да летаат од Крит за Белград, наместо тоа завршија на аеродромот во Скопје...

Скопје1 ден

(Фото) Скопје на удар на невреме, силен ветер, паднати дрва, пожари во делови од градот

Скопје се соочува со нестабилни временски услови во текот на денешниот ден. Во моментов, во градот дува многу силен ветер,...

Македонија1 ден

Мицкоски жестоко му одговори на Филипче: Доста беше со итроштини, народот веќе не заборава, вие продадовте сѐ

Премиерот Христијан Мицкоски денеска остро одговори на изјавата на лидерот на СДСМ, Венко Филипче, за нова декларација во Собранието за...

Македонија1 ден

(Фото) Почина поранешниот директор на Здравствен дом – Скопје, д-р Виктор Исјановски

Тажна вест ја потресе македонската здравствена јавност попладнево. Почина д-р Виктор Исјановски, психијатар и поранешен директор на Здравствен дом –...

Македонија1 ден

Уценетиот Таравари како млада невеста, не знае кој пат да го фати, велат од ВМРО-ДПМНЕ

„Уценетиот Таравари на крајот ќе се откаже од самиот себе, како млада невеста што не знае кој пат да го...

Македонија2 дена

Многу нервозни возачи на Табановце, за влез и за излез се чека околу 1 час

Сообраќајот на државните патишта во земјава се одвива непречено, со суви коловози, но летните одмори предизвикуваат зголемена фреквенција на возила...

Топ2 дена

Двајца приведени за подметнување пожар кај Тиквешко езеро

Кавадаречката полиција вчера околу 19:00 часот ги приведе З.К. (33) од Бегниште, кавадаречко и И.И. (19) од Кавадарци, поради сомнение...

Економија2 дена

ВМРО-ДПМНЕ: Со нас народот живее подобро, платите растат, инфлацијата се топи

Со ВМРО-ДПМНЕ на власт граѓаните имаат повеќе пари, платите растат, а инфлацијата е стабилизирана, пишува во денешното соопштение на партијата....

Македонија2 дена

Филипчe: ВМРО-ДПМНЕ се гушка со ДУИ, ние ја научивме лекцијата

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, во интервју за телевизија Сител категорично ја отфрли тезата дека неговата партија ја рехабилитира Демократската...

Македонија2 дена

Перински пред гласањето на 12 септември: Ако не се донесе законот, градоначалниците ќе останат без контрола

Министерот за локална самоуправа, Златко Перински, потврди дека институциите прават максимални напори новите измени на Законот за локална самоуправа да...