Американскиот Сенат во четвртокот го презема првиот конкретен чекор кон укинувањето на законот на претседателот на заминување Барак Обама за достапно здравствено осигурување познат како „Обамакер“, изгласувајќи резолуција со којашто ресорните парламентарни комисии се упатуваат на изработка на законска рамка за поништување на клучната здравствена реформа.

Сенатот одлуката ја изгласа со 51 гласа „за“ и 48 „против“. Се очекува дека оваа седмица истата одлука ќе ја донесе Претставничкиот дом. Укинувањето на Обамакер е приоритет за републиканското мнозинство во двата дома на Конгресот и избраниот претседател Доналд Трамп.

Републиканците досега неколкупати покренуваа правни и законодавни иницијативи за да го урнат овој закон, но сега првпат ќе бидат во можност за тоа бидејќи истовремено имаат мнозинство во двата дома на Конгресот и свој претседател во Белата куќа.

Републиканците велат дека процесот на укинување на Обамакер би можел да потрае со месеци, а изработката на програмата што би ја заменила програмата и подолго, но се под притисок на Доналд Трамп кој веќе со седмици зборува, а го повтори и на првата прес-конференција откако беше избран во средата во Њујорк, дејка во процесот на демонтирање на Обамакер мора да се тргне веднаш. Во Републиканската партија, меѓутоа, има и загриженост дека не е умно да се укинува Обамакер без подготвена алтернатива.

Одлуката усвоена во Сенатот во четвртокот на ресорните комисии им дава рок до 27-ми јануари за изработка на нацрт-закон кој ќе го поништи Обамакер. Притоа имаат намера да ги користат специјалните буџетски процедури со кои им се овозможува да ги отфрлат реформите на Обама со просто мнозинство, што значи дека не им се потребни гласовите на демократите. Во Сенатот републиканците имаат 52 пратеници од 100, а еден –сенаторот Ренд Пол гласаше против партиското мнозинство.

Демократите, пак, најавија дека ќе се борат против тоа со сето она што им е на располагање. „Сакаат да го убијат Обамакер, а истовремено немаат поим каква алтернатива на понудата“, изјави демократскиот сенатор Берни Сандерс.
Што е Обамакер?

Законот за заштитата на пациентите и пристапната нега (АСА), како што официјално се нарекува законот, е усвоен во 2010 година за значително намалување на бројот на неосигурените Американци и истовремено да го забави рапиден раст за потрошувачката во здравство. Неговото усвојување имаше драматично влијание врз американскиот здравствен систем.

Обамакер не е јавна програма за здравствено осигурување. Тоа е законската рамка којашто на приватните осигурители им наметна обврски со намера подобро да се регулира пазарот и ширењето на услугите кои се покриваат со осигурувањето.

Во САД постојат само две јавно здравствен осигурувања на сојузно ниво: Медикејд, наменет за сиромашните семејства и поединци, и Медикер, за оние кои се повозрасни од 65 години. Повеќето американци се осигурени се во приватниот сектор, најчесто преку работодавачите.

Според Обамакер, осигурителните куќи не смеат да ги одредуваат премиите за осигурувањето врз основа на историјата на болестите или полот, како што работеле претходно. Не смеат ниту да одбијат да осигурат пациенти кои се „прескапи“ или да наметната годишно финансиско ограничување на здравствените услуги, што е практика која некои тешко болни Американци ги довела до питачки стап.

Обамакер, исто така, бара осигурителот да ги плати трошоците за болничко лекување, посети на итна помош или некои превентивни прегледи, како тестирања на дијабетес или вакцинација.

За возврат, законот Обамакер бара сите Американци да бидат осигурени или да платат казна. За 2017 година казната изнесува 695 долари за возрасни лица.

Бидејќи неколку милиони луѓе повеќе придонесуваат на здравствениот систем, велат поборниците на Обамакер, премиите кои ги плаќаат здравите Американци ги намалуваат трошоците на лекувањето на најболните.

Републиканците, пак, велат дека присилното учество во системот ги крши основните слободи гарантирани во уставот на САД и остро го осудуваат.

За лицата за коишто работодавачот не плаќа осигурување, администрацијата на Обама воспостави интернет „пазар“ на кој поединците може да се пријават за ACA приватниот осигурител. Тој, пак, за возврат зависно од приходот на тоа лица, има право на даночни олеснувања што ја намалува цената на премијата.

Проблемот е во тоа што сé помалку осигурители учествуваат на тие „пазари“, бидејќи се покажа дека им се помалку профитабилни од очекуваното. Резултат на тоа е што премиите постојано поскапуваат, а за републиканците тоа е доказот дека реформата пропаднала.

Откако Обамакер законот стапи на сила, здравствениот систем се проширил на 20 милиони нови осигуреници, тврди администрацијата на заминува, а бројот на лица без осигурување паднал од 16 отсто во 2009 на 8,9 отсто во минатата 2016 година, што е најниското ниво во историјата. Демократската администрација, исто така, истакнува дека расот на трошоците во здравствениот сектор никогаш не бил побавен./крај/мф/сн