Свет
Тилерсон: Русија е опасна, американските сојузници и НАТО со право се загрижени
Рекс Тилерсон, именуван за нов државен секретар на САД од новоизбраниот претседател Доналд Трамп, изјави на сослушувањето во средата пред комисијата за надворешна политика на Сенатот, дека Русија е „опасна“ и оти сојузниците во НАТО „со право“ се загрижени поради нејзиното враќање на меѓународната политичка сцена, но изнесе и размислување за условите под кои САД можат црноморскиот полуостров Крим да го признаат како руска територијано изнесе и размислување за условите под кои САД можат црноморскиот полуостров Крим да го признаат како руска територија.
Поранешниот директор на голема нафтена компанија по сослушувањето се очекува да биде потврден на должноста шеф на американската дипломатија, а е близок на рускиот претседател Владимир Путин, со кого новиот американски претседател Доналд Трамп сака подобри односи, коментира AFP.
„Русија денес е опасна. Но не е непредвидлива. Зазема украинска територија, дофаќајќи го Крим и им даде помош на сириските сили кои силно грубо ги кршеле законите на војувањато“, истакна Рекс Тилерсон од кој американските сенатори токму сакаа да дознаат за неговите врски со Русија додека беше главен директор на „ExxonMobil“ од 2006 до 31-ви декември 2016 година.
На темата Украина во текот на сослушувањето Тилерсон беше прашан дали смета дека „САД никогаш не треба да ја признаат легитимноста на анексијата на Крим, како што беше со балтичките републики“.
„Единствен начин на кој тоа е возможно, е поширок договор, кој ќе ги уважува интересите на украинскиот народ. Без него ние никогаш не треба да го признаеме“, реле Тилерсон мислејќи на присоединувањето на Крим на Москва каде што населението, кое е мнозинско руско и рускојазично со референдум во март 2014 година изгласа враќање на автономијата укината во 1990-те од страна на властите во Киев и присоединување кон Руската Федерација, што Западот го смета за нелегална руска анексија на украинска територија.
„Нашите сојузници во НАТО со право се грижат поради враќањето на Русија“ на меѓународната сцена, рече Тилерсон, откако Трамп во предизборната кампања ги критикуваше сојузниците во НАТО и самата организација, во прв ред членот 5 од повелбата на Алијансата во случај на надворешна агресија.
Таа изјава предизвика вознемиреност кај американските сојузници во Европа. Меѓутоа, Трампи алудираше во прв ред на нивните недоволни вложувања во секторот на одбраната и трошоците на САД во врска со осигурувањето на нивната сигурност, поради намалувањата на нивните трошоци во буџетите за одбрана кои не се на ниво на договорениот процент.
Сослушувањето на Тилерсон се одвива во многу мачна атмосфера во Вашингтон. Трамп, имено во средата многу остро реагираше и ги демантираше наводните разузнавачки материјали дека Русија врз него вршела притисок кои се појавија во некои американски медиуми, како и дека Москва поседува компромитирачки материјали за него.
Тилерсон, исто така, изрази жалење што Кина „не беше веродостоен партнер и не го искористи своето влијание за да ја запре Северна Кореја“ и нејзините, како што оцени, според меѓународното право незаконски воени балистички и нуклеарни програми. На крајот заклучи дека кинеските интереси понекогаш биле „во спротивност со американските“.
Шеесет и четиригодишниот Рекс Тилерсон, дипломирал на Тексашкиот универзитет во Остин. Речиси четири децении работел во „ExxonMobil“, почнувајќи ја кариерата како обичен инженер, а во доцните 1990-те ги водел проектите на компанијата во Русија.
Тилерсон е на чело на „ExxonMobil“ од 2006 година. Во 2011 година тој го потпиша договорот со рускиот нафтен гигант „Роснефт“ за истражувања во Арктик. Во 2014 година „ExxonMobil“ мораше да ги суспендира своите активности во споменатиот проект, поради американските санкции против Русија поради нејзината наводна улога во украинската криза. Тилерсон, притоа ги критикуваше потегот на американскиот претседател на заминување Барак Обама, изразувајќи сомневање во ефикасноста од споменатите санкции.
Портпаролот на рускиот претседател, Дмитриј Песков, запрашан за коментар за именувањето на Тилерсон тогаш за агенцијата РИА изјави дека „Кремљ смета оти станува збор за професионалец./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп сака промена на режимот во Куба до крајот на годината
Администрацијата на Доналд Трамп се обидува да поттикне промена на режимот на Куба до крајот на годината, охрабрена од недамнешното апсење на венецуеланскиот лидер Николас Мадуро, пишува „Волстрит џурнал“. Белата куќа се надева дека преку пронаоѓање сојузници внатре во кубанската власт може да се постигне договор што брзо би довел до смена на раководството на островот, со кој од 2019 година владее Мигел Дијас-Канел.
Американски претставници одржуваат состаноци со кубански емигранти и претставници на граѓанското општество во Мајами и Вашингтон, со цел да идентификуваат можни соработници во кубанскиот систем. Притоа укажуваат дека акцијата во Венецуела на 3 јануари била овозможена од агент од најтесниот круг на Мадуро и дека тоа треба да биде предупредување за Куба.
Трамп изразил намера за повторно воспоставување американска доминација во Латинска Америка, што неговите сојузници го нарекле „Донро доктрина“, алузија на Монроовата доктрина од 1823 година. По апсењето на Мадуро, Трамп ѝ се закани на Куба преку социјалните мрежи, порачувајќи дека „нема да има повеќе нафта и пари“, но САД јавно не се заканиле со воена интервенција.
Куба се соочува со сериозни економски проблеми, недостиг од основни производи, масовно иселување и енергетска криза. Економистите предупредуваат дека земјата, која сега зависи од нафта од Мексико и Русија, може да остане без резерви за неколку недели.
Свет
Зеленски до Европа: Испративте 40 војници на Гренланд? Тоа е урнебесно
Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска одржа говор на Светски економски форум во Давос, во кој остро ги критикуваше европските лидери поради, како што рече, неодлучност, одолговлекување и потпирање на САД во клучни безбедносни прашања, вклучувајќи ја Украина и Гренланд, пренесе Би-Би-Си.
Зеленски го започна говорот со споредба со филмот „Бескраен ден“, во кој главниот лик постојано го проживува истиот ден. „Никој не сака да живее така, да го повторува истото со денови, недели, месеци, години“, рече Зеленски, додавајќи: „А така ние денес живееме.“
Според него, глобалното внимание во последните денови се пренасочило кон Гренланд, но без јасен одговор што Европа всушност планира да направи.
„Јасно е дека повеќето лидери сè уште не знаат што да направат“, рече Зеленски, додавајќи дека изгледа како сите „да чекаат Америка да се олади околу оваа тема, тоа едноставно да помине“.
Зеленски потоа направи паралела со Иран, велејќи дека тамошните протести биле „удавени во крв“, по што повторно се врати на војната во Украина. Го спомена и случајот со Венецуела, истакнувајќи дека претседателот Николас Мадуро е во Њујорк и чека судење, додека „Путин не е“, пренесува „Индекс“.
Тој ѝ се заблагодари на Европа за замрзнувањето на рускиот имот, но рече дека неговата употреба за одбраната на Украина била „блокирана“ во моментот кога тоа било потребно. Исто така, изјави дека не е постигнат „никаков вистински напредок“ во воспоставувањето меѓународен трибунал за руската агресија врз Украина, и покрај „бројните состаноци“, прашувајќи дали проблемот е во времето или во политичката волја.
Гренланд и „урнебесните 40 војници“
Говорејќи за безбедноста на Европа, Зеленски рече дека Европа мора да биде способна самата да се брани. Посочи дека некои земји ги зголемиле инвестициите во одбраната, но дека многу од нив не ги исполнувале ни сопствените обврски сè додека американскиот претседател Доналд Трамп не ги принудил на тоа.
„Каква порака му се испраќа на Путин? Каква порака ѝ се испраќа на Кина?“, праша Зеленски. Осврнувајќи се на испраќањето 40 војници за заштита на Гренланд, рече дека тоа „нема да направи никаква разлика“, нарекувајќи го таквиот потег „урнебесен“.
Додаде дека Украина има капацитет да го брани Гренланд. „Знаеме како да се бориме таму“, рече. „Ќе го решевме проблемот ако бевме во НАТО, но не сме.“
Зеленски повторно предупреди дека Европа се однесува како некој друг да ќе го реши проблемот со Гренланд, додека во меѓувреме „руската воена машинерија продолжува да се движи“.
Критики за Европа и САД, порака до Трамп
Украинскиот претседател ги критикуваше и Европа и САД затоа што не ја спречиле продажбата на компоненти за ракети на Русија. „Европа не кажува ништо, Америка речиси ништо, а Путин произведува ракети“, рече тој.
Додаде дека му било советувано во разговорите со САД да не споменува одредени системи на вооружување, како Томаховк, за да не се „расипе расположението“, додека во Европа, како што рече, се води „бескрајна внатрешна расправа“ што го спречува отворениот и искрен разговор за решенијата. „Наместо да стане вистинска глобална сила, Европа останува убав, но фрагментиран калеидоскоп од мали и средни сили“, рече Зеленски.
Тој порача дека американскиот претседател „нема да се промени“ и оцени дека некои европски лидери се „од Европа, но не и за Европа“. „Тоа не е начинот на кој функционираат големите сили“, рече, предупредувајќи дека американската позиција се менува, но дека никој не знае точно како и колку брзо.
„Без пари нема војна“
Говорејќи за можен прекин на огнот, Зеленски рече дека сè уште не е постигнат договор со САД за безбедносни гаранции, кои ги смета за клучни. Прашa зошто САД можат да запираат танкери од руската „флота во сенка“ и да запленуваат нафта, додека Европа тоа не го прави, иако руската нафта што минува покрај европските брегови се користи за финансирање на војната против Украина.
„Ако Путин нема пари, нема ни војна за Европа“, рече Зеленски. Додаде дека НАТО постои благодарение на верувањето дека САД ќе се вклучат ако биде потребно, но праша: „А што ако не се вклучат?“
Документите за крај на војната „речиси подготвени“
Осврнувајќи се на денешната средба со американскиот претседател Доналд Трамп, Зеленски рече дека документите насочени кон завршување на војната се „речиси подготвени“. Додаде дека Украина работи „чесно и решително“ и дека Русија мора да стане подготвена „да ја заврши оваа агресија“.
Тој изјави и дека претходните средби со САД резултирале со испорака на противвоздушни ракети за Украина, како и разговори за „заштита на небото“. Изрази надеж дека САД ќе продолжат да стојат зад Украина и повика на силна Европа, истакнувајќи дека континентот има потреба од независна Украина која еден ден би можела да ги брани и другите.
„Подготвени сме да бидеме дел од Европа што навистина значи нешто“, рече Зеленски. На крајот од говорот порача дека на Украина ѝ се потребни „дела“, бидејќи од нив произлегува „светскиот поредок“. „Без дејствување денес, нема утре“, рече и го заврши говорот со зборовите: „Слава Украина.“
Свет
Зеленски: Мировниот план е речиси готов
Претседателот на Украина, Володимир Зеленски, денес изјави дека мировниот план за завршување на војната со Русија е речиси готов.
Во својот говор на Светскиот економски форум во Давос, тој рече дека документите насочени кон завршување на војната се речиси готови, дека тоа е навистина важно.
„Украина работи со целосна искреност и решителност и носи резултати. Русија мора да биде подготвена да ја заврши оваа војна, да ја запре оваа агресија“, рече Зеленски, додавајќи дека разговарал со американскиот претседател Доналд Трамп за заштита на небото.
Кога беше прашан за „Комитетот за мир“ на Трамп, кој беше ратификуван порано денес во Давос, тој рече дека секој има свои причини за приклучување или неприклучување кон Комитетот.
„Европа сè уште не формирала единствен став за американската идеја. Можеби вечерва, кога ќе се состане Европскиот совет, ќе одлучат нешто. Но, за документите веќе беше одлучено утрово, а вечерва конечно би можеле да одлучат нешто и за Гренланд.
Тој исто така рече дека не треба да се прифати дека Европа е само „салата од мали и средни сили зачинети со непријателите на Европа“.
„Кога сме обединети, навистина сме непобедливи и Европа може и мора да биде глобална сила, не таква што реагира доцна, туку таква што ја дефинира иднината“, рече тој.

