Свет
УНИЦЕФ: Децата во зголемен ризик од злоупотреба, експлоатација и насилство сред интензивираните мерки за сузбивање на коронавирусот
Поради преземените мерки за спречување на ширењето на пандемијата на Ковид-19, стотици милиони деца низ светот најверојатно ќе се соочат со поголема закана по нивната безбедност и благосостојба – вклучувајќи и малтретирање, родово насилство, експлоатација, социјално исклучување и одвојување од старателите. УНИЦЕФ ги повика владите да ја обезбедат сигурноста и благосостојбата на децата сред сè поинтензивните социо-економски последици од болеста. Агенцијата за деца на ОН, заедно со своите партнери од Алијансата за детска заштита при хуманитарна акција, објави низа упатства за поддршка на властите и организациите вклучени во одговорот.
Во само неколку месеци, Ковид-19 го преобрати животот на децата и семејствата низ целиот свет. Карантинските мерки, како на пример затворањето на училиштата и ограничувањето на движењето, иако потребни, ги нарушија навиките на децата и системите за поддршка. Исто така, тоа значи и поголем стрес за старателите кои можеби ќе треба да не одат на работа.
Некои деца, поради стигмата околу Ковид-19, станаа поранливи на насилство и психо-социјален притисок. Истовремено, мерките за контрола, при кои не се земаат предвид родово-специфичните потреби и ранливост на жените и девојчињата, може да го зголемат нивниот ризик од сексуална експлоатација, злоупотреба и детски бракови. На пример, најновите анегдотски податоци од Кина укажуваат на значителен пораст на случаи на семејно насилство врз жените и девојките.
„На многу начини, болеста сега досегнува деца и семејства далеку повеќе отколку оние што се директно заразени од неа“, изјави Корнелиус Вилијамс, шефот на УНИЦЕФ за детска заштита. „Училиштата се затвораат. Родителите се мачат да ги згрижат своите деца и да врзат крај со крај. Ризиците по заштитата на децата растат. Со овие упатства, на владите и органите за заштита им се дава преглед на практични мерки што може да се преземат за децата да бидат безбедни во овие неизвесни времиња.“
И за време на претходните јавно-здравствени вонредни состојби имало појави на зголемена стапка на злоупотреба и експлоатација на децата. На пример, затворањето на училиштата за време на епидемијата од ебола во Западна Африка, од 2014 до 2016 година, придонесе за пораст во експлоатацијата на детски труд, занемарување, сексуална злоупотреба и тинејџерска бременост. Во Сиера Леоне, случаите на тинејџерска бременост повеќе од двојно се зголемиле на 14.000 во споредба со времето пред епидемијата.
Како дел од упатствата, алијансата препорачува владите и органите за заштита да преземат конкретни чекори за заштита на децата како составен дел од сите мерки за превенција и контрола на Ковид-19, вклучувајќи и:
Обука на вработените во здравствените, образовните и детските служби за ризиците по заштитата на децата поврзани со Ковид-19, каде спаѓа и превенција од сексуална експлоатација и злоупотреба, а и безбедно пријавување на вакви случаи;
Обука на итните служби (полиција и брза помош) околу постапување при родово насилство (џебен водич за родово насилство), и соработка со здравствените служби за поддршка на жртвите на родово насилство;
Зголемување на споделувањето информации за упатување и за други услуги за поддршка на децата;
Вклучување на децата, особено на адолесцентите, при проценка на тоа како Ковид-19 ги засега нив и релевантни информации за изработка на програми и застапување;
Насочена поддршка за центрите и семејствата за привремена грижа, вклучително и домаќинствата водени од деца и згрижувачките семејства, за емотивна поддршка на децата и нивна соодветна грижа за себе;
Обезбедување финансиска и материјална помош за семејствата чии можности за остварување приход се засегнати; и
Воспоставување конкретни мерки за да се спречи одвојување на децата од семејствата и обезбедување поддршка за децата кои се без соодветна грижа поради хоспитализација или смрт на родител или старател; и
Обезбедување заштитата на сите деца да добие најголем приоритет во мерките за контрола на болеста.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп тврди дека Путин се согласил на прекин на огнот, пристигна првата реакција на Зеленски
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не се напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не го напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури. „И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво. Многу луѓе ми рекоа – не губете време на тој повик. Но, јас го направив тоа“, додаде тој.
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин го упатил тоа барање до Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното прекин на огнот. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 беспилотни летала во Украина преку ноќ, при што се регистрирани 18 погодоци во различни области.
По објавата на Трамп, се огласи украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Важна изјава од американскиот претседател за можноста за обезбедување безбедносна заштита на Киев и другите украински градови во текот на овој екстремен зимски период. Снабдувањето со електрична енергија е основа на животот. Ги цениме напорите на нашите партнери кои ни помагаат да ги заштитиме животите. Ви благодариме, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во Обединетите Арапски Емирати. Очекуваме спроведување на постигнатите договори. Чекорите кон деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски.
An important statement by @POTUS about the possibility of providing security for Kyiv and other Ukrainian cities during this extreme winter period. Power supply is a foundation of life. We value the efforts of our partners to help us protect lives. Thank you, President Trump! Our…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 29, 2026
Претходно денес, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека Русија го смета примирјето што го бара украинскиот претседател Володимир Зеленски за неприфатливо.
Претходно, се појавија непотврдени извештаи дека и руските и украинските сили добиле наредби привремено да ги запрат нападите врз енергетската инфраструктура. Информациите беа раширени преку воени блогови и канали на Телеграм, без официјална потврда од Москва или Киев, а беа објавени од „Киев Пост“.
Според про-Кремљ блогерот Владимир Романов, на руските сили наводно им било забрането да напаѓаат инфраструктурни објекти низ цела Украина, вклучувајќи го Киев и неговата околина, како и трафостаници, термоцентрали, хидроелектрани и објекти за складирање гас, нафта и гориво.
Забраната, според овие тврдења, требало да трае до 3 февруари. Во исто време, украинскиот канал Супернова+ објави дека слична усна инструкција наводно стигнала до украинските војници, со повик да не се напаѓа руската енергетска инфраструктура.
Овие извештаи потоа беа поврзани со трилатерални разговори одржани во Абу Даби на 23 и 24 јануари, во кои беа вклучени и САД.
„Фајненшл тајмс“ објави дека се водени разговори за евентуално запирање на руските напади врз украинските енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од напади врз руските нафтени објекти и танкери. Сепак, некои украински канали предупредија дека нема конечен договор и дека секоја пауза ќе биде краткотрајна.
Украина се подготвува за екстремен студен бран, при што температурите во некои делови од земјата веројатно ќе паднат на -30 степени Целзиусови во наредните денови.
фото/Depositphotos
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.

