Полскиот претседател Карол Навроцки изјави дека Доналд Трамп е единствениот светски лидер кој може да го спречи Владимир Путин да и се заканува на Европа. Во интервју за програмата „Денес“ на BBC Radio 4, Навроцки рече дека на рускиот лидер не може да му се верува, но дека Европа мора да направи сè за да ги поддржи напорите на претседателот Трамп да ја прекине војната во Украина, објави BBC.

Навроцки, кој беше познат како цврст поддржувач на Доналд Трамп дури и пред тој да пристигне во Велика Британија на средби со премиерот Кир Стармер, сега тврди дека американскиот претседател е единствената личност која може да го „реши овој проблем“ со оглед на тоа што Русија ја загрозува неговата земја и Централна и Источна Европа.

Осврнувајќи се на масовниот упад на руски беспилотни летала минатиот септември, кога повеќе од 20 беспилотни летала влегоа во Полска од Белорусија и Украина, претседателот Навроцки ја нарече „вонредна ситуација“. Тој додаде дека „до тој момент, ниедна земја-членка на НАТО не доживеала напад со беспилотни летала од такви размери“. Според него, Русија ја тестира полската одбрана и солидарноста на НАТО.

Полскиот претседател ѝ се заблагодари на Велика Британија за испраќањето на борбени авиони „RAF Typhoon“ за да помогнат во одбраната на границите на Полска. Тој изјави дека од 2021 година, Полска е во состојба на хибридна војна со Русија, справувајќи се со беспилотни летала и дезинформации. Оваа руска активност во „сивата зона“ покажа дека „живееме во опасни времиња“, додаде тој.

Запрашан за неговото пријателство со Доналд Трамп, особено во светлината на заканата на американскиот претседател дека ќе го преземе Гренланд „со сите средства“, што ја вознемири Европа и ја загрози 77-годишната НАТО алијанса, Навроцки инсистираше дека САД остануваат гарант за безбедноста во Европа, и покрај спротивните изјави на американските претставници. Тој рече дека она што Доналд Трамп го прави во име на Европејците „заслужува поддршка и големо почитување“.

Навроцки рече дека ја гледа Европа како се „одвојува“ од САД, што го смета за лошо за економската и воената безбедност на Европската Унија. Прашањето за Гренланд, рече тој, треба да остане прашање меѓу данскиот премиер и претседателот Трамп, изразувајќи верување дека ќе се реши во рамките на НАТО и преку дијалог меѓу Данска и САД.

Полскиот претседател, исто така, го искористи интервјуто за да ги критикува европските лидери, велејќи дека тие се „вклучени во не толку важни работи, во идеолошки прашања како што се, на пример, Зелениот договор, климатската политика, миграциските прашања“. Тој тврдеше дека Европа не ја изградила својата отпорност и безбедност со години, додека Полска сега издвојува речиси 5% од својот БДП за одбрана.

Сепак, тој имаше пофални зборови за Обединетото Кралство. Тој нагласи дека односите меѓу Полска и Велика Британија се „исклучително важни“ и дека околу еден милион Полјаци живеат во Обединетото Кралство денес.

„Би сакал да ја изразам мојата многу длабока благодарност до британските војници кои се стационирани во Полска, преземајќи ја одговорноста за источното крило на НАТО“, рече тој. Тој, исто така, изрази надеж дека, дека со оглед на брзиот раст на полската економија, Велика Британија, како домаќин на самитот на Г20 следната година, ќе ја покани Полска да учествува.

Министерството за надворешни работи на Израел соопшти дека ги прекинува врските со три меѓународни организации, вклучувајќи две агенции на Обединетите нации, откако САД се повлекоа од 66 глобални тела минатата недела, објави Euronews.

Министерството додаде дека министерот за надворешни работи Гидеон Саар, исто така, наредил преглед на континуираната соработка на Израел со неодреден број други организации. Во соопштението на Платформата X се наведува дека „Саар одлучил дека Израел веднаш ќе ги прекине сите контакти со следните агенции на ОН и меѓународни организации“. Тоа се ОН Енергија, Алијансата на цивилизациите на ОН и Глобалниот форум за миграција и развој, кој не е дел од системот на Обединетите нации.

Одлуката дојде откако американскиот претседател Доналд Трамп потпиша меморандум на 8 јануари со кој им наложи на САД да се повлечат од 66 меѓународни организации бидејќи тие „веќе не им служат на интересите на САД“, соопшти Белата куќа.

Наредбата опфаќаше 31 организација на ОН и 35 други субјекти, вклучувајќи три тела со кои Израел сега ги прекинува врските. Пред ова соопштение, степенот на односот на Израел со трите организации беше нејасен.

Министерството за надворешни работи ја обвини Алијансата на цивилизациите на ОН дека не го поканила Израел да учествува, велејќи дека „наместо тоа, со години се користи како платформа за напад врз Израел“. Тие ја нарекоа енергијата на ОН „расипничка“ и му рекоа на Глобалниот форум за миграција и развој дека таа „ја поткопува способноста на суверените нации да ги спроведуваат своите закони за имиграција“.

Министерството, исто така, наведе четири други тела на ОН од кои САД се повлекоа, истакнувајќи дека Израел веќе ги прекинал врските со нив пред неколку години.

Израел долго време е во конфликт со Обединетите нации, обвинувајќи ги нејзините агенции за пристрасност, особено по нападот предводен од Хамас на 7 октомври 2023 година, што ја предизвика војната во Газа.

Израел постојано ја обвинуваше UNRWA, агенцијата на ОН за палестински бегалци, дека им обезбедува заштита на милитантите на Хамас, тврдејќи дека некои од неговите вработени учествувале во нападот. Серија истраги открија некои „проблеми со неутралноста“ во рамките на UNRWA, но агенцијата нагласи дека Израел не обезбедил убедливи докази за своите обвинувања.

Во 2024 година беа донесени два закона со кои се забранува агенцијата да работи на израелска територија и да контактира со израелските власти. Минатата недела, UNRWA објави дека ќе отпушти 571 од своите вработени надвор од Појасот Газа поради „финансиски тешкотии“.

фото/Depositphotos

Денес во Белата куќа се одржува состанок кој би можел да ја одреди иднината на Арктикот, но и на самиот Гренланд. Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, е домаќин на министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд и на државниот секретар на САД, Марко Рубио, а фокусот на дискусијата е иднината на најголемиот остров во светот, пишува BBC.

Доналд Трамп изјави дека ја сака земјата и дека ќе ја земе „со лесни или тешки средства“, а по неговата неодамнешна воена акција во Венецуела, луѓето од Гренланд ги сфаќаат неговите зборови сериозно.

Меѓународното внимание кон Гренланд нема да исчезне наскоро, а во прашање е многу повеќе од судбината на самиот остров. Во борбата за Гренланд се судираат две членки на НАТО, Данска и САД. Гренланд е полуавтономна територија на Данска. Данската премиерка Мете Фредериксен предупреди дека ако САД ја преземат контролата врз островот со сила, тоа би значело крај на трансатлантскиот одбранбен сојуз.

Тоа би бил и уште еден удар врз односите меѓу САД и Европа, кои веќе се затегнати откако Доналд Трамп се врати во Белата куќа. Во исто време, европските лидери се обидуваат да ја задржат администрацијата на Трамп на своја страна со поддршка на мировен договор за Украина.

Потенцијалните последици од конфликтот околу Гренланд се огромни, но не е јасно како Вашингтон планира да пристапи кон состанокот – со компромис или конфронтација. Претседателот Трамп инсистира дека му е потребен Гренланд за национална безбедност, тврдејќи дека ако САД не го преземат, ќе го преземат Кина или Русија.

„Ја споделуваме загриженоста на САД дека на овој дел од Данска му е потребна подобра заштита“, изјави германскиот канцелар Фридрих Мерц. „Едноставно сакаме заедно да ја подобриме безбедносната состојба на Гренланд“.

Претседателот на Здружението на германски резервисти, Патрик Сенсбург, повика на стационирање на барем една европска бригада во Гренланд што е можно поскоро.

Тој нагласи дека Германија „ќе сноси посебна одговорност во овој потфат“ и дека германската армија ќе добие стратешки предности со обука во арктички услови.

Британската влада, исто така, разговара со европските сојузници за можното распоредување на сили во Гренланд.

Гренланд е сместен помеѓу САД и Канада од едната страна и Русија и Европа од другата. Вашингтон ја призна стратешката вредност на островот за време на Втората светска војна, кога го окупираше за да спречи да биде преземен од нацистичка Германија.

По војната, САД се обидоа да го купат Гренланд, но Копенхаген одби. Двете земји подоцна станаа основачки членки на НАТО и во 1951 година потпишаа договор за одбрана што им дозволува на САД да одржуваат воени бази на островот. Островот е на најкратката рута помеѓу континенталните САД и Русија, што го прави клучен за ракетната одбрана.

По падот на Советскиот Сојуз, САД го намалија своето присуство, задржувајќи само една воена база – вселенската база Питуфик, една од најважните радарски станици на Вашингтон. Поморското тесно грло во водите помеѓу Гренланд, Исланд и Велика Британија, таканаречениот премин ГИУК, се смета за клучно за следење на руските и кинеските бродови и подморници.

фото/Depositphotos