Свет
Проневерите на Смиленски ќе ги плаќаат граѓаните во 2010 година
Државата издаде обврзници од над 11 милиони евра за да ја допокрие загубата на НБМ Во следните пет години ќе се намирувале само каматите, а по пет години, државата одеднаш ќе ја исплатела главницата од долгот
Државата издаде обврзници од над 11 милиони евра за да ја допокрие загубата на НБМ
Во следните пет години ќе се намирувале само каматите, а по пет години, државата одеднаш ќе ја исплатела главницата од долгот
НИНА НИНЕСКА-ФИДАНОСКА
Тешките милионски суми евра за што своевремено е обвинет контроверзниот Методија Смиленски, дефинитивно, одат на товар на сите македонски компании и граѓани иако сў уште случајот нема судска завршница. Загубите ќе ги плаќаме сите преку даноците што се собираат во државниот Буџет. Најголемиот дел од 24 милиони евра загуба колку што направила Народна банка на Македонија поради овој случај, државата веќе го "искеширала" минатата година преку националната каса, а преостанатиот, поголем износ, им е оставен "во наследство" на идните генерации, кои повторно, преку буџетот, ќе ги враќаат загубите во 2010 година. Тоа ќе се направи преку државните обврзници што државата ги издаде неодамна, а чии рок на доспевање е 5 години.
Приказната почна кога Смиленски, преку својата Експорт-импорт банка, успеа да "извлече" од централната банка (тогаш на чело со ексгувернерот Љубе Трпески) гаранции тешки 20 милиони евра, за кредит што го зел од извесна странска банкарска институција. Со оглед што заемот никогаш не го врати, а неговата Експорт-импорт пропадна овие пари останаа на товар на НБМ. Поради тоа, првата монетарна куќа мораше да искаже загуба од 24 милиони евра на крајот на 2004. Најголем дел од тој минус, близу 21 милион евра, се должи токму на пропаднатите гаранции, а остатокот на други исплати. Како што е законски во случај кога НБМ трпи загуби, државата е должна преку Буџетот целосно да ги покрие.
Токму тоа и го направија македонските власти. Со огледна тоа што тие требаше да Ј дадат на НБМ вкупно 1,22 милијарди денари за покривање на загубите или близу 20 милиони евра, Владата одлучи дел од парите да ги исплати во "кеш" и тоа преку ланскиот Буџет, а за остатокот да издаде државни обврзници, што повторно значи дека сите граѓани ќе го плаќаат "цехот", но со одложено враќање. Па така, 8,13 милиони евра или 500 милиони денари беа вратени минатата година во септември од државната каса.
За преостанатиот износ од околу 11,64 милиони евра или 716 милиони денари, државата на 30 декември лани издаде државни обврзници. Од сајтот на Министерството за финансии може да се види дека нивниот рок на достасување е пет години, со годишна купонска каматна стапка од 7,45 отсто. Исплатата на номиналната вредност ќе се изврши во 2010 година.
Во ресорот за финансии објаснуваат дека овие обврзници сега ќе и се дадат на НБМ, а таа може нив да ги продаде и со остварените средства да ја покрие загубата или да работи со овие хартии од вредност.
Државата, пак, во следните пет години ќе ја плаќала само каматата од 7,45 отсто. Главницата од долгот, 11,64 милиони евра, ќе биде исплатена одеднаш, но по пет години, односно во 2010. На прашањето на "Утрински" зошто обврската нема да се плаќа на рати, туку целиот износ ќе се чува за по пет години, во финансии велат дека се очекува оти тогаш Буџетот ќе бил повисок, односно ќе имал поголеми приходи, па полесно ќе било од него да се издвојат тие 11,64 милиони евра.
И додека државата без око да Ј трепне бркна во џебот на граѓаните да ги покрие загубите на Народната банка, случајот е без судски епилог. Методија Смиленски е во Виена, а против ексгувернерот Љубе Трпевски не е поведено обвинение.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп објави фотографија на која пишува дека е претседател на Венецуела
Американскиот претседател Доналд Трамп објави фотографија на својот профил на социјалната мрежа Truth Social, тврдејќи дека е 45-ти и 47-ми претседател на Соединетите Американски Држави, како и вршител на должноста претседател на Венецуела од јануари 2026 година.

Соединетите Американски Држави започнаа воена операција во Венецуела на 3 јануари, при што ги заробија претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес за да им се суди пред суд во Њујорк по обвиненија за дрога и оружје.
Трамп изјави дека неговата администрација ќе управува со Венецуела и нејзините нафтени ресурси за време на преодниот период. Откако Мадуро беше уапсен, неговата потпретседателка Делси Родригез положи заклетва како привремена претседателка.
Трамп претходно предупреди дека Родригез би можела да „плати многу висока цена“ ако не соработува со Соединетите Американски Држави.
Свет
„Мета“ брише профили во Австралија: „Ги преземаме сите чекори за да се усогласиме со законот“
„Мета“ деактивираше повеќе од половина милион профили во Австралија како резултат на првата забрана во светот за социјални медиуми за лица под 16 години, објави компанијата денес.
„Мета“ соопшти дека затворила 544.052 профили за кои верува дека ги користеле лица под 16 години помеѓу 4 и 11 декември 2025 година. Ова вклучува 330.639 сметки на „Инстаграм“, 173.497 на „Фејсбук“ и 39.916 на социјалната мрежа „Тредс“.
Според новиот закон, кој стапи на сила на 10 декември, лицата под 16 години повеќе не смеат да имаат свои сметки на 10 главни платформи на социјалните медиуми, вклучувајќи ги „Тикток“, „Снепчет“, „Редит“ и „Јутјуб“. На компаниите им е дадена една година да спроведат мерки за верификација на возраста, а прекршоците се соочуваат со високи казни до 49,5 милиони австралиски долари (33 милиони американски долари).
„Мета“ рече дека континуираното почитување на законот ќе биде „повеќеслоен процес“ што ќе продолжи да се развива. „Иако нашите загрижености во врска со проверката на возраста преку интернет без индустриски стандард остануваат“, соопшти компанијата во блог пост. „Како што веќе наведовме, „Мета“ е посветена на исполнување на своите обврски за усогласеност и презема потребни чекори за да остане во согласност со законот“, додаде компанијата.
„Мета“ ја повика австралиската влада „конструктивно да се ангажира со индустријата за да се најде подобар пат напред, како што е охрабрување на целата индустрија да ја подигне летвата во обезбедувањето безбедни, пријателски настроени кон приватноста и соодветни на возраста онлајн искуства, наместо генерални забрани“.
Продавниците за апликации треба да бидат обврзани да ја потврдат возраста и да добијат родителска согласност пред децата дури и да можат да преземат апликација, велат од „Мета“.
„Ова е единствениот начин да се гарантира конзистентна заштита на младите луѓе низ целата индустрија, без оглед на тоа кои апликации ги користат, и да се избегне ефектот на задоцнување од новите апликации на кои тинејџерите ќе мигрираат за да го заобиколат законот за забрана на социјалните медиуми“, предупреди „Мета“.
Европа
(Видео) Украина почнува да го користи американскиот систем „Темпест“
Украина очигледно го распоредила најновиот американски противвоздушен ракетен систем „Темпест“ со краток дострел. Откритието доаѓа од видео објавено од Командата на воздухопловните сили на Украина на почетокот на оваа година, за кое аналитичарите велат дека го прикажува системот во акција.
Командата на воздухопловните сили на Украина го објави видеото како дел од својата новогодишна порака, на кое се гледа одбивањето на воздушен напад без никаква официјална најава или идентификација на новото оружје. Сепак, украинската аналитичка група „Водохраи“ подоцна објави дека видеото всушност го прикажува системот „Темпест“ како пресретнува руски дрон за време на ноќен напад.
Американската одбранбена компанија V2X ја претстави платформата „Темпест“ на изложбата на Здружението на армијата на Соединетите Американски Држави (AUSA) во октомври 2025 година, но трансферот на системот во Украина не е јавно објавен. Противвоздушниот ракетен систем „Темпест“ е дизајниран да се справи со беспилотни летала, хеликоптери и авиони што летаат ниско во сите временски услови.

