Свет
Постапивме законски во "случајот Фершпед"
Зоја Лега-Станоевска, јавен правобранител, за прозивките од Антикорупциската комисија
Зоја Лега-Станоевска, јавен правобранител, за прозивките од Антикорупциската комисија
Не чувствувам никаква одговорност, затоа што и во овој случај, како и во сите други, постапувавме совесно и професионално
Гордана Дувњак
Госпоѓо Лега-Станоевска, Антикорупциската комисија завчера јавно Ве прозва за "случајот Фершпед" и Ве обвини дека свесно го забошотувате овој случај. Дали е точно дека повеќе од три години непотребно сте ја одложувале постапката?
– Одговорно тврдам дека Јавното правобранителство постапувало во согласност со своите законски овластувања и во однос на овој случај и за другите. За нас "случајот Фершпед" има ист третман како и сите други кон кои се посветуваме со сето наше должно внимание. Но, сакам да потенцирам дека во конкретниот предмет немало никакво одолжување на постапката, ниту свесно, ниту несвесно. Во текот на 2005 година, Јавното правобранителство постапуваше по околу 47.000 предмети, меѓу кои има и за многу други фирми кои се приватизирани по сличен модел.
Зошто е земен предвид само последниот извештај на Управата за јавни приходи, а не и претходните два извештаја во кои, наводно, се утврдени голем број неправилности во начинот на приватизирање на "Фершпед"?
– Во почетокот сакам да појаснам дека не постојат никакви три извештаи. Земен е предвид само извештајот на УЈП од декември 2005 година, бидејќи само тој е поднесен од овластен предлагач. Законот јасно пропишува кој може да побара контрола на законитоста на процесот на трансформацијата на претпријатијата со општествен капитал: јавниот правобранител, јавниот обвинител, инспекциските служби и Агенцијата за приватизација. Барањето за контрола, кое се спомнува од јули 2002 година, е поднесено од неовластен орган (МВР).
Дали има големи отстапувања во последните два извештаја?
– Јавното правобранителство ја ценеше содржината само на последниот извештај бидејќи, како што веќе спомнав, претходниот беше поднесен од неовластен предлагач.
Кога првпат "случајот Фершпед" го документиравте како посебен случај?
– Предметот датира од август 2002 година, а јас функцијата ја презедов на 1 јануари 2003 година. Со решение на Владата од 27 август 2002 година, решението на Комисијата за приватизација на Владата на РМ од 24.1.1995 година е прогласено за ништавно со кое е дадена согласност за доприватизација на АД "Фершпед" според моделот продажба на претпријатие на лица кои го преземаат управувањето. Водена е управна постапка пред Врховниот суд во која е поднесено решение за поништување на владината одлука.
Дали е точно дека лицата што го презеле управувањето на "Фершпед" ги немале откупено законски потребните над 10 отсто од проценетата вредност на капиталот, туку само 3,66 отсто?
– Тоа е точно. Агенцијата за приватизација, како овластена институција, на 23 август 2004 година му наложи на "Фершпед" да ги отстрани констатираните пропусти. АД "Фершпед" постапило според решението и ги отстранило неправилностите, по што продолжила постапката за доприватизација.
Антикорупционерите забележуваат и околу тоа дека 51 отсто од капиталот на "Фершпед" бил на Јавното претпријатие "Македонски железници", кој не можел да биде предмет на приватизација
– Ваквата констатација на Антикорупциската комисија не произлегува од извештајот на УЈП.
Сепак, и покрај завршувањето на процесот на доприватизација во ова претпријатие, Антикорупциската комисија меѓу првите случаи го отвори токму "случајот Фершпед", со иницијатива до Вас за поведување постапка пред надлежниот суд за поништување на приватизацијата?
– По поднесената иницијатива, ние како институција побаравме од УЈП да изврши контрола на законитоста на спроведената постапка во "Фершпед".Од добиениот извештај се гледа дека нема оштетување на општествениот капитал, затоа што не постои оправдано сомневање дека во постапката се направени битни повреди на законот.
Дали тоа значи дека за Вас овој случај е затворен?
– Со допис ја известивме Антикорупциската комисија за заклучоците од извршената контрола. Во оваа фаза на постапката, за нас овој предмет е завршен.
Дали чувствувате некаква одговорност за она што Ве обвинува Антикорупциската комисија?
– Не чувствувам никаква одговорност затоа што и во овој случај како и во сите други постапувавме совесно и професионално и во согласност со законските овластувања. Оцените на антикорупционерите се нивно субјективно мислење.
Постојано Ве поврзуваат како некаков дел од постоењето на некакво "влашко лоби" што треба да биде главниот аргумент за објаснување на некои случаи?
– Под нивото на моето лично и професионално достоинство ми е да коментирам вакви тврдења.
Какви се Вашите релации со господинот Штерјо Наков и дали некогаш сте имале политички или друг вид притисоци за да постапите на одреден начин?
– Господинот Наков не го познавам лично. Не сум имала никакви притисоци ниту од него, ниту од кој било друг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Фото+видео) Катастрофа во Викторија: беснеат стотици пожари, уништени куќи, илјадници без струја
Во австралиската сојузна држава Викторија во последните 24 часа избиле повеќе од 250 пожари, од кои 11 се класифицирани како големи и сѐ уште се активни. Над 19.000 домаќинства и објекти се без електрична енергија, јавуваат локалните власти.
Пожарот кај Лонгвуд во централната Викторија сега опфаќа површина од 142.421 хектар.
Портпаролката на Државниот контролен центар оцени дека состојбата во тој регион е „многу динамична“, додека силниот ветер, со удари до 50 км/ч, дополнително ја отежнува работата на пожарникарите.
View from a helicopter of the bushfires near Yea in Victoria, Australia.
Temperatures on Friday and Saturday are forecast to hit record highs for most states and territories, with Victoria and South Australia in particular bracing for dangerous fire conditions due to strong… pic.twitter.com/FOgdxFEVvT
— Massimo (@Rainmaker1973) January 10, 2026
Досега се уништени повеќе од 130 објекти, но се очекува бројот да се зголеми додека спасувачките екипи го проверуваат теренот. Локалните медиуми јавија дека три лица се водат како исчезнати. Квалитетот на воздухот е „лош“ во околу две третини од државата, а делови од чадот стигнале дури и до Нов Зеланд.
😯#Australia gripped by massive fires: Tens of thousands of homes without power, people missing
Australia’s state of #Victoria has declared a state of emergency due to extremely severe bushfires. The emergency measures cover 18 municipalities, as well as one ski resort.
At… pic.twitter.com/LvgDiP2Ys8
— News.Az (@news_az) January 10, 2026
Прогнозите за северниот дел на Викторија предвидуваат температури до 46 степени Целзиусови и силни ветрови.
Свет
(Видео) Трамп: САД ќе го преземат Гренланд „на полесен или на потежок начин“
Американскиот претседател, Доналд Трамп, повторно се закани со преземање на Гренланд, порачувајќи дека САД ќе го сторат тоа „на полесен или на потежок начин“, без оглед на ставот на Данска.
„Ќе преземеме нешто во врска со Гренланд, им се допаѓало тоа ним или не, затоа што ако ние не го направиме тоа, Русија или Кина ќе го преземат Гренланд, а ние не сакаме Русија или Кина да ни бидат соседи“, изјави Трамп, одговарајќи на новинарски прашања.
Тој додаде дека би претпочитал да се постигне договор, но остави отворена закана.
„Би сакал ова да го решиме со договор, знаете, на полесен начин. Но ако тоа не го направиме на полесен начин, ќе го направиме на потежок начин“, рече Трамп.
Trump: "We are going to do something on Greenland whether they like it or not because if we don't, Russia or China will take over Greenland. If we don't do it the easy way we're gonna do it the hard way." pic.twitter.com/Pb29UqBzCC
— Aaron Rupar (@atrupar) January 9, 2026
И покрај предупредувањата од данската премиерка Мете Фредериксен, која неодамна изјави дека американски напад врз Гренланд би значел крај на НАТО, Трамп продолжи да тврди дека ја поддржува Алијансата и тврди дека без неговата политика НАТО не би опстанал.
Идејата за американско преземање на Гренланд датира уште од 2019 година, кога Трамп првпат јавно ја спомена за време на својот прв претседателски мандат. Предлогот и тогаш наиде на брзо противење од данските и гренландските лидери.
Тој повторно ја актуелизираше темата во последните недели, особено по американскиот напад врз Венецуела и апсењето на претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга, настан што ја отсликува сè поофанзивната позиција на Белата куќа.
Во меѓувреме, жителите на Гренланд повеќепати ја изразија својата одбивност да станат дел од САД – според анкета од 2025 година, 85 отсто од населението ја отфрла таа идеја. Истражувањата, исто така, покажуваат дека само 7 отсто од Американците поддржуваат можна американска воена интервенција на територијата.
Свет
(Видео) Продолжуваат протестите во Иран, насилството ескалира
Антивладините протести во Иран се проширија во најмалку 16 градови низ земјата, јавува Би-Би-Си. Последните немири се регистрирани во градот Захедан, на истокот на земјата, во близина на границата со Пакистан. Поради прекинот на интернетот и ограничената комуникација, точниот обем на протестите тешко се утврдува.
Протестите траат од 28 декември и се оценуваат како најраспространети немири во Иран во последните години. Демонстрантите извикуваат пароли против врховниот верски лидер, ајатолахот Али Хамнеи, кого го обвинуваат за лошите економски и општествени услови во земјата. Дел од учесниците бараат и враќање на поранешниот престолонаследник Реза Пахлави, кој живее во егзил и важи за еден од лидерите на опозицијата.
عجب جمعیت بینظیری! دریافتی از هفتحوض تهران، همین حالا ۱۸ دی؛ مردم همراه با شعار «جاویدشاه» شاهد سوختن یک ساختمان حکومتی هستند. فرستنده گفت: «امشب مردم تهران برای فراخوان شاهزاده میلیونی به خیابانها آمدهاند.» pic.twitter.com/MIbbkzssJr
— Amirhossein Miresmaeili (@AmirMiresmaeili) January 8, 2026
Пахлави, син на последниот ирански шах соборен во Исламската револуција во 1979 година, ги повика Иранците да им се приклучат на протестите, исто како и седум курдски политички партии и шест курдски организации за права на жените, кои повикаа и на генерален штрајк.
Покрај антивладините демонстрации, во одредени градови се одржаа и контрапротести во поддршка на власта.
Во меѓувреме, насилството ескалира. Во западниот дел на Иран, во местото Малекшахи, демонстрантите се судриле со припадници на Револуционерната гарда, при што било употребено огнено оружје. Сведоци јавуваат за повредени и загинати лица.
Организациите за човекови права наведуваат дека од почетокот на протестите загинале најмалку 48 демонстранти и 14 припадници на безбедносните сили, додека норвешката организација „Iran Human Rights“ тврди дека бројот на убиени демонстранти достигнал најмалку 51, меѓу кои и девет деца. Иранските власти, пак, соопштија дека во судирите загинале и двајца припадници на безбедносните сили, како и тригодишно девојче.
Поради блокадата на интернетот, банкоматите не функционираат, а дебитните картички се неупотребливи, што предизвика паника и масовно снабдување со основни намирници во некои градови, јавуваат локални извори.
Иранската влада официјално потврди дека вовела интернет-блокада поради „безбедносни причини“, наведувајќи дека работи на постепено обновување на услугите.
Техеран ја обвини администрацијата на САД, во координација со Израел, за мешање во внатрешните работи на земјата и за поттикнување насилство. Иранскиот амбасадор во Обединетите нации во писмо до Советот за безбедност наведе дека ваквите дејствија го загрозуваат меѓународниот мир.
Од друга страна, француската, британската и германската влада во заедничко соопштение остро го осудија убиството на демонстранти и повикаа иранските власти да овозможат слобода на изразување и мирно собирање.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран се соочува со „голема неволја“ и дека САД внимателно ја следат состојбата, предупредувајќи дека Вашингтон би можел да интервенира доколку дојде до масовно убивање на демонстранти.
Во меѓувреме, иранскиот јавен обвинител порача дека учесниците во немирите кои ќе оштетат државна имот или ќе се судрат со безбедносните сили може да се соочат и со смртна казна, согласно иранските закони.

