Свет
Постапивме законски во "случајот Фершпед"
Зоја Лега-Станоевска, јавен правобранител, за прозивките од Антикорупциската комисија
Зоја Лега-Станоевска, јавен правобранител, за прозивките од Антикорупциската комисија
Не чувствувам никаква одговорност, затоа што и во овој случај, како и во сите други, постапувавме совесно и професионално
Гордана Дувњак
Госпоѓо Лега-Станоевска, Антикорупциската комисија завчера јавно Ве прозва за "случајот Фершпед" и Ве обвини дека свесно го забошотувате овој случај. Дали е точно дека повеќе од три години непотребно сте ја одложувале постапката?
– Одговорно тврдам дека Јавното правобранителство постапувало во согласност со своите законски овластувања и во однос на овој случај и за другите. За нас "случајот Фершпед" има ист третман како и сите други кон кои се посветуваме со сето наше должно внимание. Но, сакам да потенцирам дека во конкретниот предмет немало никакво одолжување на постапката, ниту свесно, ниту несвесно. Во текот на 2005 година, Јавното правобранителство постапуваше по околу 47.000 предмети, меѓу кои има и за многу други фирми кои се приватизирани по сличен модел.
Зошто е земен предвид само последниот извештај на Управата за јавни приходи, а не и претходните два извештаја во кои, наводно, се утврдени голем број неправилности во начинот на приватизирање на "Фершпед"?
– Во почетокот сакам да појаснам дека не постојат никакви три извештаи. Земен е предвид само извештајот на УЈП од декември 2005 година, бидејќи само тој е поднесен од овластен предлагач. Законот јасно пропишува кој може да побара контрола на законитоста на процесот на трансформацијата на претпријатијата со општествен капитал: јавниот правобранител, јавниот обвинител, инспекциските служби и Агенцијата за приватизација. Барањето за контрола, кое се спомнува од јули 2002 година, е поднесено од неовластен орган (МВР).
Дали има големи отстапувања во последните два извештаја?
– Јавното правобранителство ја ценеше содржината само на последниот извештај бидејќи, како што веќе спомнав, претходниот беше поднесен од неовластен предлагач.
Кога првпат "случајот Фершпед" го документиравте како посебен случај?
– Предметот датира од август 2002 година, а јас функцијата ја презедов на 1 јануари 2003 година. Со решение на Владата од 27 август 2002 година, решението на Комисијата за приватизација на Владата на РМ од 24.1.1995 година е прогласено за ништавно со кое е дадена согласност за доприватизација на АД "Фершпед" според моделот продажба на претпријатие на лица кои го преземаат управувањето. Водена е управна постапка пред Врховниот суд во која е поднесено решение за поништување на владината одлука.
Дали е точно дека лицата што го презеле управувањето на "Фершпед" ги немале откупено законски потребните над 10 отсто од проценетата вредност на капиталот, туку само 3,66 отсто?
– Тоа е точно. Агенцијата за приватизација, како овластена институција, на 23 август 2004 година му наложи на "Фершпед" да ги отстрани констатираните пропусти. АД "Фершпед" постапило според решението и ги отстранило неправилностите, по што продолжила постапката за доприватизација.
Антикорупционерите забележуваат и околу тоа дека 51 отсто од капиталот на "Фершпед" бил на Јавното претпријатие "Македонски железници", кој не можел да биде предмет на приватизација
– Ваквата констатација на Антикорупциската комисија не произлегува од извештајот на УЈП.
Сепак, и покрај завршувањето на процесот на доприватизација во ова претпријатие, Антикорупциската комисија меѓу првите случаи го отвори токму "случајот Фершпед", со иницијатива до Вас за поведување постапка пред надлежниот суд за поништување на приватизацијата?
– По поднесената иницијатива, ние како институција побаравме од УЈП да изврши контрола на законитоста на спроведената постапка во "Фершпед".Од добиениот извештај се гледа дека нема оштетување на општествениот капитал, затоа што не постои оправдано сомневање дека во постапката се направени битни повреди на законот.
Дали тоа значи дека за Вас овој случај е затворен?
– Со допис ја известивме Антикорупциската комисија за заклучоците од извршената контрола. Во оваа фаза на постапката, за нас овој предмет е завршен.
Дали чувствувате некаква одговорност за она што Ве обвинува Антикорупциската комисија?
– Не чувствувам никаква одговорност затоа што и во овој случај како и во сите други постапувавме совесно и професионално и во согласност со законските овластувања. Оцените на антикорупционерите се нивно субјективно мислење.
Постојано Ве поврзуваат како некаков дел од постоењето на некакво "влашко лоби" што треба да биде главниот аргумент за објаснување на некои случаи?
– Под нивото на моето лично и професионално достоинство ми е да коментирам вакви тврдења.
Какви се Вашите релации со господинот Штерјо Наков и дали некогаш сте имале политички или друг вид притисоци за да постапите на одреден начин?
– Господинот Наков не го познавам лично. Не сум имала никакви притисоци ниту од него, ниту од кој било друг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Макрон: Франција ќе испрати воен брод на Гренланд
Франција наскоро ќе испрати воен брод, авиони и дополнителни војници на Гренланд, изјави францускиот претседател Емануел Макрон. Тој предупреди на појавата на „нов колонијализам“ и на изјави што, како што рече, „сеат сомнеж, дури и меѓу сојузниците“.
Макрон ова го соопшти во новогодишното обраќање до француските вооружени сили, наведувајќи дека дел од француските војници веќе се распоредени на Гренланд, на барање на Данска, каде им се приклучиле сили од Норвешка, Шведска и Германија.
„Нашите сили во наредните денови ќе бидат дополнително зајакнати копнено, поморски и воздушно“, рече Макрон, без да наведе детали.
Според достапните информации, најмалку еден француски воен брод и неколку авиони веќе се на пат кон северниот Атлантик.
Свет
„Последните денови беа тешки“: гренландската министерка емотивна по средбата со САД
Гренландската министерка за надворешни работи Вивијан Моцфелд беше совладана од емоции за време на интервју за КНР по историскиот состанок со американскиот државен секретар и потпретседател во Вашингтон.
„Последните неколку дена беа тешки. Се подготвувавме, а притисокот стануваше сè поголем“, изјави Моцфелд, пишува КНР.
Тоа беше историски ден за Гренланд. За првпат гренландската министерка за надворешни работи и данскиот министер за надворешни работи седеа на иста маса со американскиот државен секретар и потпретседателот, со цел да појаснат дека Гренланд не е на продажба. По состанокот, кој цел ден беше во фокусот на светските медиуми, Вивијан Моцфелд и Ларс Локе Расмусен одржаа прес-конференција, по што министерката гостуваше во живо на КНР.
На прашањето дали успеала да остане смирена за време на состанокот со Американците, гласот ѝ затрепери.
„Силни сме во министерството и со сите сили работиме на тоа ние, на Гренланд, да можеме да живееме безбедно“, рече таа, ставајќи ја раката на градите.
За порталот Sermitsiaq.AG изјави: „На состанокот, на кој учествував како Гренланѓанка, ги нагласив чувствата што ги доживуваме овде во земјата и сè поголемиот притисок што го искусивме во текот на годината, кој создаде страв и несигурност меѓу населението. Тоа нашите сојузници мора да го разберат.“
Силниот американски притисок врз Гренланд започна пред една година, откако американскиот претседател Доналд Трамп повеќепати изјави дека САД треба да преземат контрола над островот. По неколку месеци релативно затишје, ситуацијата повторно ескалираше на почетокот на јануари.
Состанокот на министерско ниво беше договорен минатата недела, а во вторникот беше објавено дека на средбата меѓу Вивијан Моцфелд, Ларс Локе Расмусен и американскиот државен секретар Марко Рубио ќе присуствува и потпретседателот Џ.Д. Венс.
Истиот ден, премиерот на гренландската влада Јенс-Фредерик Нилсен и данската премиерка Мете Фредериксен повторија јасен став – Гренланд не е на продажба и нема да стане дел од Соединетите Американски Држави.
„Пред сè, бевме многу темелно подготвени за состанокот“, изјави Вивијан Моцфелд за КНР.
„Подготовките беа координирани меѓу Гренланд и Данска. Не знаевме каква ќе биде атмосферата и затоа се обидовме да бидеме подготвени за сите сценарија.“
Таа додаде дека состанокот сепак поминал во атмосфера на заемна почит.
„За среќа, влеговме во простор обележан со почитување. Јасно објаснивме каква е нашата состојба на Гренланд. Отворено ја изразивме желбата за соработка. Се надеваме дека ќе постигнеме заедничко разбирање со кое сите ќе можеме да живееме.“
Сепак, дали до тоа ќе дојде, останува неизвесно. Американскиот претседател Трамп упорно ја задржува намерата да го преземе Гренланд, а Ларс Локе Расмусен на прес-конференцијата потврди дека данско-гренландската делегација не успеала да го промени американскиот став.
„Тоа, сепак, не го ни очекував. Јасно е дека претседателот има желба да го освои Гренланд“, изјави тој.
Договорено е формирање работна група со високи функционери која ќе продолжи да ги разгледува преостанатите прашања. Сепак, Локе призна дека исходот од работата на таа група е неизвесен.
„Се согласивме дека има смисла да седнеме заедно на високо ниво за да истражиме дали постои начин да се одговори на грижите на претседателот“, заклучи тој.
Свет
Рим воведе ново ограничување на брзината во центарот на градот
Рим денеска се придружи на низа европски метрополи кои драстично ги намалија ограничувањата на брзината на возење, принудувајќи ги Италијанците, познати по нивното несовесно возење, да забават во обид да ги намалат несреќите и загадувањето.
Новото ограничување на брзината од 30 километри на час низ целиот историски центар на Вечниот град стапи на сила денес, речиси преполовувајќи го претходното ограничување од 50 километри на час на улиците преполни со жители, туристи и автомобили.
„Овие патишта одразуваат град изграден за автомобили кој повеќе не постои. Пониските брзини спасуваат животи“, изјави шефот на сообраќајот на Рим, Еуџенио Патане, за дневниот весник „Кориере дела Сера“. Тој истакна дека податоците сугерираат дека пребрзото возење игра улога во 7,5 проценти од сообраќајните несреќи во градот.
Тој најави дека новото ограничување ќе се спроведува постепено во текот на следните 30 дена за да им се даде време на возачите да се навикнат.
Рим го следи примерот на европските метрополи како Лондон, Брисел, Париз и Хелсинки.
Болоња го воведе ограничувањето во јануари 2024 година. Од тогаш градот бележи пад од 13 проценти во сообраќајните несреќи и намалување на смртните случаи од околу 50 проценти во годината, откако стана првиот голем град во земјата што воведе ограничување на брзината од 30 километри на час.
Врховниот суд на Италија во ноември пресуди дека луѓето што живеат во близина на зафатениот римски кружен пат имаат право на по 10.000 евра надомест за изложеност на прекумерна бучава и загадување. Се очекува пониското ограничување на брзината да ги намали нивоата на бучава за околу два децибели во центарот на Рим, соопштија локалните власти.

