Свет
Постапивме законски во "случајот Фершпед"
Зоја Лега-Станоевска, јавен правобранител, за прозивките од Антикорупциската комисија
Зоја Лега-Станоевска, јавен правобранител, за прозивките од Антикорупциската комисија
Не чувствувам никаква одговорност, затоа што и во овој случај, како и во сите други, постапувавме совесно и професионално
Гордана Дувњак
Госпоѓо Лега-Станоевска, Антикорупциската комисија завчера јавно Ве прозва за "случајот Фершпед" и Ве обвини дека свесно го забошотувате овој случај. Дали е точно дека повеќе од три години непотребно сте ја одложувале постапката?
– Одговорно тврдам дека Јавното правобранителство постапувало во согласност со своите законски овластувања и во однос на овој случај и за другите. За нас "случајот Фершпед" има ист третман како и сите други кон кои се посветуваме со сето наше должно внимание. Но, сакам да потенцирам дека во конкретниот предмет немало никакво одолжување на постапката, ниту свесно, ниту несвесно. Во текот на 2005 година, Јавното правобранителство постапуваше по околу 47.000 предмети, меѓу кои има и за многу други фирми кои се приватизирани по сличен модел.
Зошто е земен предвид само последниот извештај на Управата за јавни приходи, а не и претходните два извештаја во кои, наводно, се утврдени голем број неправилности во начинот на приватизирање на "Фершпед"?
– Во почетокот сакам да појаснам дека не постојат никакви три извештаи. Земен е предвид само извештајот на УЈП од декември 2005 година, бидејќи само тој е поднесен од овластен предлагач. Законот јасно пропишува кој може да побара контрола на законитоста на процесот на трансформацијата на претпријатијата со општествен капитал: јавниот правобранител, јавниот обвинител, инспекциските служби и Агенцијата за приватизација. Барањето за контрола, кое се спомнува од јули 2002 година, е поднесено од неовластен орган (МВР).
Дали има големи отстапувања во последните два извештаја?
– Јавното правобранителство ја ценеше содржината само на последниот извештај бидејќи, како што веќе спомнав, претходниот беше поднесен од неовластен предлагач.
Кога првпат "случајот Фершпед" го документиравте како посебен случај?
– Предметот датира од август 2002 година, а јас функцијата ја презедов на 1 јануари 2003 година. Со решение на Владата од 27 август 2002 година, решението на Комисијата за приватизација на Владата на РМ од 24.1.1995 година е прогласено за ништавно со кое е дадена согласност за доприватизација на АД "Фершпед" според моделот продажба на претпријатие на лица кои го преземаат управувањето. Водена е управна постапка пред Врховниот суд во која е поднесено решение за поништување на владината одлука.
Дали е точно дека лицата што го презеле управувањето на "Фершпед" ги немале откупено законски потребните над 10 отсто од проценетата вредност на капиталот, туку само 3,66 отсто?
– Тоа е точно. Агенцијата за приватизација, како овластена институција, на 23 август 2004 година му наложи на "Фершпед" да ги отстрани констатираните пропусти. АД "Фершпед" постапило според решението и ги отстранило неправилностите, по што продолжила постапката за доприватизација.
Антикорупционерите забележуваат и околу тоа дека 51 отсто од капиталот на "Фершпед" бил на Јавното претпријатие "Македонски железници", кој не можел да биде предмет на приватизација
– Ваквата констатација на Антикорупциската комисија не произлегува од извештајот на УЈП.
Сепак, и покрај завршувањето на процесот на доприватизација во ова претпријатие, Антикорупциската комисија меѓу првите случаи го отвори токму "случајот Фершпед", со иницијатива до Вас за поведување постапка пред надлежниот суд за поништување на приватизацијата?
– По поднесената иницијатива, ние како институција побаравме од УЈП да изврши контрола на законитоста на спроведената постапка во "Фершпед".Од добиениот извештај се гледа дека нема оштетување на општествениот капитал, затоа што не постои оправдано сомневање дека во постапката се направени битни повреди на законот.
Дали тоа значи дека за Вас овој случај е затворен?
– Со допис ја известивме Антикорупциската комисија за заклучоците од извршената контрола. Во оваа фаза на постапката, за нас овој предмет е завршен.
Дали чувствувате некаква одговорност за она што Ве обвинува Антикорупциската комисија?
– Не чувствувам никаква одговорност затоа што и во овој случај како и во сите други постапувавме совесно и професионално и во согласност со законските овластувања. Оцените на антикорупционерите се нивно субјективно мислење.
Постојано Ве поврзуваат како некаков дел од постоењето на некакво "влашко лоби" што треба да биде главниот аргумент за објаснување на некои случаи?
– Под нивото на моето лично и професионално достоинство ми е да коментирам вакви тврдења.
Какви се Вашите релации со господинот Штерјо Наков и дали некогаш сте имале политички или друг вид притисоци за да постапите на одреден начин?
– Господинот Наков не го познавам лично. Не сум имала никакви притисоци ниту од него, ниту од кој било друг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Канадскиот премиер ја коментираше заканата на Трамп за царините
Канадскиот премиер Марк Карни изјави дека Канада нема намера да склучи договор за слободна трговија со Кина. Тој одговори на заканата на американскиот претседател Доналд Трамп да воведе 100% царина на канадските стоки ако Отава продолжи со трговскиот договор со Пекинг.
Карни рече дека неговиот неодамнешен договор со Кина ги намалил царините само на неколку сектори кои неодамна беа погодени од царинските мерки.
Трамп тврдеше поинаку, објавувајќи на социјалните медиуми: „Кина успешно и целосно ја презема некогаш големата земја Канада. Тажно е да се види. Само се надевам дека ќе го остават хокејот на мира!“
Канадскиот премиер истакна дека според договорот за слободна трговија со САД и Мексико, постојат обврски да не се склучуваат договори за слободна трговија со економии кои не се пазарни без претходна најава.
„Немаме намера да го правиме тоа со Кина или со која било друга економија која не е пазарна. Она што го направивме со Кина е да решиме некои од проблемите што се појавија во последните неколку години“, нагласи тој.
Во 2024 година, Канада го следеше примерот на САД и воведе царина од 100% за електричните возила од Пекинг, како и царина од 25% за челик и алуминиум. Кина возврати со воведување царина од 100% за канадското масло и брашно од канола и 25% за свинско месо и морска храна.
Овој месец, Карни, отстапувајќи од политиката на САД за време на посетата на Кина, ја намали царината од 100% на Канада за кинеските електрични автомобили во замена за пониски царини за тие канадски производи.
Карни рече дека почетната годишна квота за увоз на кинески електрични возила во Канада ќе биде 49.000 возила со царина од 6,1% и ќе се зголеми на околу 70.000 во текот на пет години. Тој потсети дека пред 2024 година немало квота.
Тој исто така рече дека почетната квота е околу 3% од 1,8 милиони возила што се продаваат годишно во Канада и дека за возврат се очекува Кина да почне да инвестира во канадската автомобилска индустрија во следните три години.
Свет
(Видео) Најмалку 11 мртви во пукотница на фудбалско игралиште во Мексико
Вооружени напаѓачи отворија оган на фудбалско игралиште во централно Мексико во неделата, убивајќи најмалку 11 лица, а ранувајќи 12, соопштија локалните власти.
Нападот се случил во градот Саламанка на крајот од фудбалски натпревар, изјави градоначалникот Сезар Прието, пренесува АП њуз.
The attack took place in a neighbourhood in the town of Salamanca, prompting security forces to launch a search operation for those responsible.
The deaths of 11 people have been confirmed, 10 of whom died at the scene and one more while receiving medical attention at a… pic.twitter.com/xx0A6918of
— Devanshu Mani Tripathi (@devanshu_mani) January 26, 2026
Десет лица загинаа на местото на настанот, а едно подоцна им подлегна на повредите во болница. Градоначалникот потврди дека меѓу повредените има жена и малолетник.
Прието ја повика претседателката Клаудија Шајнбаум да помогне во смирувањето на насилството. „За жал, постојат криминални групи кои се обидуваат да ги потчинат властите, нешто што нема да го постигнат“, рече градоначалникот.
Канцеларијата на државниот обвинител на државата Гуанахуато соопшти дека истражува и дека соработува со федералните власти за зголемување на безбедноста во областа.
Европа
Зеленски: Кучето на Лукашенко има повеќе права од белорускиот народ
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Белорусија е сè уште принудена да постои како територија управувана од Русија, додавајќи дека во таа земја дури и кучето на претседателот Александар Лукашенко има повеќе права од граѓаните.
Зеленски ги даде овие забелешки во говорот во Литванија по повод годишнината од Јануарското востание. Тој рече дека Белорусија „сè уште е принудена да постои како руска покраина“.
„Засега, за жал, кучето на Лукашенко доби повеќе права од народот на Белорусија. Имаше шанса во 2020 година тоа да се промени. И сигурен сум дека ќе се појави нова шанса. Но, тогаш поддршката за Белорусите едноставно не беше доволна. А сега сите чувствуваме колку е потешко, поскапо и поопасно тоа за сите поради зависноста на Белорусија од Москва, зависност што не се намалува“, рече Зеленски.
„Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа“
Тој нагласи дека „Европа не смее да изгуби ниту еден народ што живее во слобода“ и дека „не смее да губи време“. Додаде дека успехот на белоруското востание во 2020 година ќе ги спречеше заканите со кои се соочува Европа денес. „Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа, а историјата ќе беше поинаква – побезбедна“, е убеден тој.
Тој предупреди дека „војните од 20 век во голема мера беа резултат на рамнодушноста на светските сили во 19 век“.
Тој, исто така, испрати директна порака до белорускиот народ: „Сакам директно да му се обратам на белорускиот народ. Вие сте европска нација што ќе застане заедно со сите наши народи во обединета, слободна Европа. Мирна Европа. Силна Европа. Не можете да бидете избришани. Никој од нас не може да биде избришан. Им благодарам на сите белоруски волонтери кои се борат за нашата независност во Украина и за историската можност на нашата сопствена земја“.

