Претставниците на земјите членки на Европската унија денеска ќе одржат вонреден состанок во Брисел, откако американскиот претседател Доналд Трамп најави нови царини поврзани со прашањето за Гренланд, јави германската агенција „ДПА“.

Состанокот е свикан на ниво на амбасадори по иницијатива на Кипар, кој во моментов претседава со Советот на ЕУ.

Трамп објави дека од 1 февруари ќе воведе дополнителни 10% царини за осум европски земји, а од 1 јуни тие ќе се зголемат на 25% – освен ако не се постигне договор за продажба на Гренланд на САД. Мерките се однесуваат на Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска.

ЕУ засега не соопшти дали на денешниот состанок ќе се дискутира за можни контрамерки. Брисел располага со инструмент против присила, кој дозволува воведување реципрочни царини и други мерки кога трета земја се обидува да изнуди политичка одлука преку трговски притисок.

Земјите на кои им се заканува со царини оваа недела учествуваа во распоредување на воено извидничко присуство на Гренланд, во рамки на данската вежба „Arctic Endurance“, организирана со НАТО-сојузниците.

Затвореници во Гватемала се побунија во три затвори и зедоа најмалку 46 заложници, потврди министерот за внатрешни работи Марко Антонио Виледа. Според властите, зад координираната акција стои бандата „Барио 18“, чии членови барале подобри услови и преместување на својот лидер.

Заложниците се претежно затворски чувари, а меѓу нив има и психолог. Виледа истакна дека немало жртви ниту повредени, и порача дека нема да има договори со, како што ги нарече, „терористички групи“.

❗️⚠️🇬🇹 – Guatemalan Prison Riots: Inmates Take At Least 46 Hostages

Inmates rioted at three prisons in Guatemala, taking at least 46 hostages—mostly guards and one psychologist.

Interior Minister Marco Antonio Villeda confirmed no deaths or injuries among the hostages.… pic.twitter.com/7dt4gZZZ9k

— 🔥🗞The Informant (@theinformant_x) January 18, 2026

Во затворот Реновасион 1 во градот Ескуинтла, армијата и полицијата го опколија објектот. Еден маскиран затвореник преку бодликавата жица изјавил дека бараат преместување поради несигурност во затворот.

Министерството соопшти дека побуната е директен одговор на укинување на привилегиите за затворските шефови.

Пратениците во Европскиот парламент нема да го одобрат историскиот трансатлантски трговски договор откако американскиот претседател Доналд Трамп најави нови царини за европските земји, во рамки на своите напори да ја преземе контролата врз Гренланд. Со тоа, иднината на примирјето во трговската војна, дефинирано со договорот што минатото лето го потпишаа Трамп и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, станува неизвесна, пишува „Политико“.

Потврдата дека Европскиот парламент нема да продолжи со ратификација на договорот дојде откако Европската народна партија (ЕПП) го смени својот став. Нејзиниот претседател, Манфред Вебер, изјави дека ескалацијата на тензиите значи дека Парламентот нема да гласа за пактот кој предвидува американски царини од 15 проценти за увозот од ЕУ во замена за непоставување нови давачки на американскиот извоз.

„ЕПП е за трговски договор меѓу ЕУ и САД, но имајќи ги предвид заканите на Доналд Трамп во врска со Гренланд, одобрување во оваа фаза не е можно“, напиша Вебер.

„Царините од 0 отсто за американските производи мора да бидат ставени на чекање.“

Иако другите партии од владејачката коалиција на Урсула фон дер Лајен – С&Д, Ренју и Зелените – последните недели се залагаа за стратешка пауза, ЕПП остана неубедена. Уште во средата, пратеничката на ЕПП, Жељана Зовко, изјави дека договорот со Вашингтон „нема да биде одобрен“. Одлуката за замрзнување на ратификацијата тогаш беше одложена, а се очекуваше гласање на 26 јануари.

Трамп вчера најави дополнителна царина од 10 отсто за европските земји кои испратија мала воена единица на Гренланд претходно оваа недела. Тој најави дека од 1 јуни оваа давачка ќе се зголеми на 25 проценти и ќе остане на сила „додека не се постигне договор за целосно и тотално купување на Гренланд“.

Европските лидери реагираа со негодување, нагласувајќи дека распоредувањето трупи на Гренланд било одговор на тврдењата на Трамп за растечка руска и кинеска закана на островот. Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, го предупреди Вашингтон дека новите царини ќе се соочат со „заеднички одговор“.

Пратениците во Европскиот парламент истакнуваат дека ЕУ мора да се подготви за одговор. Карин Карлсборо, координаторка за трговија во групата Ренју, изјави дека не гледа можност Парламентот да даде зелено светло за договорот.

„Наместо тоа, ЕУ мора да се подготви да одговори на царинските напади на претседателот Трамп, вклучително и оние насочени кон Шведска“, рече таа. „Не можеме да ја исклучиме ниту можноста за реципрочни царини, ниту за користење на ‘базуката’, ако притисокот и присилата продолжат.“

Таканаречената трговска „базука“ на ЕУ – Инструментот против присила – нуди низа казнени мерки против трговските партнери што се обидуваат да ѝ се закануваат на Унијата, вклучително и ограничувања на инвестиции, пристап до јавни набавки и заштита на интелектуална сопственост.

Потпретседателката на С&Д за трговија, Кетлин ван Бремпт, исто така повика на употреба на инструментот.

„Скандалозно е што Доналд Трамп користи царини и економски закани за да протурка нелегитимно територијално барање“, рече таа, додавајќи дека одобрувањето на трговскиот договор би било „целосно неразумно“. „Ако ова не е присила, тогаш што е?“ – праша таа.