Свет
Дванаесет лица загинаа во судирите во сириското пристаниште Латакиа
Во судирите што избувнаа во саботата навечер во најголемото сириско медитеранско пристаниште Латакиа загианел десет војници и двајца милитанти, пренесува во неделата AFP, повикувајќи се на Бусејни Шабан, советник за информации на претседателот Башар ал-Асад
Сириската новинска агенција SANA претходно во саботата навечер јави „вооружени групи ги заземале покривите на зградите во некои делови од градот и отворил оган врз минувачите и безбедносните сили“. Според други извори, неколку десетици луѓе собрани на протест ја нападнале зградата во којашто бил сместен градскиот огранок на владејачката Баат партија. Претходно во саботата групата којашто себеси се нарекува „Револуција во Сирија 2011“ преку социјалната мрежа Фејсбук беше раширен повик за „народно востание“ низ целата земја. Како што се наведува на интернет страницата, цел на оваа група е „постигнување слободата во Сирија“. Немирите во Сирија започнаа во пограничниот град со Јордан – Дераа на 18-ти март. Тие беа испровоцирани откако безбедносните сили уапсија група ученици, кои по ѕидови и огради испишувале анти-владини слогани. Во судирите со полицијата изминатата седмица загинаа десетици луѓе. Судирите во Дараа ескалираа кога демонстрантите се обидоа да ги соборат статуите на поранешниот претседател Хафез Асад по што го искинаа и големото пано со ликот на Башар Асад, кој е моментално претседател и син на Хафез. Претходнно во саботата претседателот Асад ги повлече полицијата и војската од улиците во градовите на југот од земјата во обид да ги смири демонстрациите.Во петокот илјадници луѓе учествуваа на протестниот марш во различни делови на Сирија, барајќи реформи и изразувајќи солидарност со жителите на градот Дараа.Според сириските власти, во протестите и судирите изминатава седмица во градот Дараа кој се наоѓа во близина на сириско-јорданската граница загинале 43 луѓе.Протестите во Сирија продолжуваат и покрај ветувањето на владата дека ќе зиврши итни економски и политички реформи во земјата. Пакетот мерки усвоен од страна на владејачката партија Баат вклучува итно укинување на законите за политички партии и за медиуми, со кои треба да се обезбеди поголема слобода на изразувањето во Сирија. Прифатените решенија, исто така, предвидуваат построга анти-корупциска политика, зголемување на платите на државните службеници, како и создавање нови работни местаМасакрот во Санамеин, јужно од престолнината Дамаск, кој во изминативе две седмици беше поприште на демонстрации и судири со безбедносните сили, се случи во средата. Бунтовниците запалија оган под споменикот на таткото на сегашниот претседател, Хафес ал-Асад, кој почина во 1980 г., што ги испровоцирало сите на редот да отворат оган со боева муниција. Санамеин се наоѓа на 40 километри северно од Дараа.Во Дераа, пак, илјадници луѓе присуствува на погребот на 37-те демонстранти кои во средата беа убиени од силите на претседателот Башир ал-Асад. И покрај огромно присуство на силите за безбедност и нивната подготвеност да користат сила при разбивањето на демонстрациите, во градот се собраа луѓе од речиси сите околни места. Демонстрантите во Дараа извикувале слогани против Мохар Асад, братот на претседателот, кој е командант на елитната Револуционерна гарда. Тие го повикуваа Мохар да не пука на демонстрантите, туку со своите трупи да ја ослободи висорамнината Голан, која Израел и ја одзема на Сирија во војната во 1967 г.Во Дамаск силите на редот приведоа повеќе десетици демонстранти, кои учествувале во кусите демонстрации. Во градот Хама, се собрале повеќе стотици демонстранти, кои извикувале „ѕвони ѕвоното на слободата“, слоган кој се користеше при сите демонстрации на Блискиот исток. Во Хама во 1982 г. сириските сили за безбедност задушија исламистичко востание, при што беа убиени илјадници луѓе.Дара е центар на земјоделски регион кој тешко настрада во изминативе неколку години поради се поголемиот недостиг од вода. Исто така, во регионот се пребегнати голем број на жители од источна Сирија, каде што сосема снема вода за пиење и наводнување.Демонстрациите во Сирија траат веќе две седмици, при што демонстрантите повикуваат на прекинување на корупцијата и на вонредната состојба која трае веќе 48 години. Сирија се наоѓа во постојана вонредна состојба откако во 1963 г. на власт дојде партијата Бат и донесе забрана за постоење на опозиција.Во неделата толпата во Дара запали зграда на суд и седиштето на владејачката партија. Протестите стануваат се’ поголема закана за претседателот Башир Асад, кој на функцијата го наследи својот татко.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Транспортерите од БиХ и Србија не отстапуваат, продолжуваат со блокади на границите
Протестите на транспортерите од Босна и Херцеговина и Србија на граничните премини за товар со Европската Унија продолжуваат и денес, петти ден по ред. Членовите на Логистичкиот конзорциум на БиХ, како и нивните колеги од Србија, велат дека нема да се откажат додека не им се исполнат барањата, пишува Klix.ba.
Европската комисија вчера усвои нова визна стратегија која за прв пат ги признава возачите на камиони како посебна категорија. Ова се смета за почетна точка за решавање на проблемот со ограничен престој од 90 дена во Шенген зоната за возачи од земји кои не се членки на ЕУ. По оваа вест, превозниците од Црна Гора и Северна Македонија одлучија да ги прекинат протестите.
Сепак, превозниците од Босна и Херцеговина велат дека ова не им е доволно и продолжуваат со блокадите.
Зијад Шариќ, член на Управниот одбор на конзорциумот „Логистика“, изјави дека бараат итен состанок со премиерот на Република Српска Саво Миниќ, премиерот на Федерацијата БиХ Нермин Никшиќ и претседателот на Советот на министри на БиХ Борјана Кришта. Целта на состанокот, како што изјави, е да се најде конкретно и итно решение за проблемите со кои транспортерите се соочуваат секојдневно во својата работа.
Свет
„Епл“ ги надмина очекувањата благодарение на силната продажба на Ајфон 17
Продажбата на Ајфон достигна рекордно високо ниво во последните три месеци од минатата година, соопшти „Епл“.
Приходите се зголемија за 16% во однос на истиот период лани, на 143,8 милијарди долари (82,5 милијарди фунти) – најсилниот раст од 2021 година – благодарение на порастот на продажбата во Кина, како и во Европа, Северна и Јужна Америка и Јапонија.
Резултатите ги надминаа очекувањата на Волстрит, главно поради силната продажба на Ајфон 17, што ги ублажи загриженостите на инвеститорите за стратегијата за вештачка интелигенција на „Епл“, објави Си-ен-ен.
„Епл“ објави приход од 143,8 милијарди долари во последниот квартал, што е зголемување во однос на 124,3 милијарди долари во истиот период од претходната година. Приходите од Ајфон изнесуваа 85,3 милијарди долари, надминувајќи ги проценките на аналитичарите од 78,2 милијарди долари. Овие резултати го опфаќаат првиот целосен квартал во кој беше достапен Ајфон 17, објавен во септември минатата година.
Влоговите беа високи бидејќи се смета дека „Епл“ заостанува во вештачката интелигенција, ставајќи дополнителен притисок врз клучните производи да испорачаат врвни резултати.
Компанијата, исто така, соопшти дека низ целиот свет има 2,5 милијарди активни уреди на „Епл“. Главниот извршен директор Тим Кук во четврток им изјави на аналитичарите дека компанијата забележала рекорден број клиенти кои преминуваат од постари модели на новиот Ајфон, како и двоцифрен раст на бројот на луѓе кои преминуваат од Андроид.
Приходите во Кина, пазар каде што Apple се мачи, исто така значително се зголемија, од 18,5 милијарди долари на 25,5 милијарди долари во однос на претходната година.
„Побарувачката за Ајфон е едноставно зачудувачка“, рече Кук.
Свет
Чудните светли линии на Меркур сугерираат дека сепак не е „мртов“
Најмалата планета во Сончевиот систем, Меркур, можеби крие голема тајна. Според новите модели, необичните светли ленти што се протегаат низ неговите кратери и падини веројатно се знак за неодамнешна геолошка активност. Ова откритие сугерира дека Меркур, спротивно на претходните претпоставки на астрономите, не е геолошки „мртва“ и неинтересна планета, туку дека нејзиниот „пеколен пејзаж“ е сè уште активен, пишува Science Alert.
До неодамна, научниците знаеја само за мал број од овие светли ленти, официјално наречени линеи. Но, астрономот Валентин Бикел од Универзитетот во Берн и неговите колеги од Астрономската опсерваторија во Падова спроведоа студија што вклучуваше 402 такви формации. Нивната работа овозможува сосема нова слика за Меркур како изненадувачки нестабилна планета, со оглед на тоа што е мало небесно тело без атмосфера кое се лади веќе 4,5 милијарди години.
Користејќи машинско учење, тимот анализираше 100.000 слики со висока резолуција направени помеѓу 2011 и 2015 година. Тие открија дека долгите светли линии на површината на Меркур се претежно групирани на падините на кратерите свртени кон сонцето, иако не секогаш изгледа дека потекнуваат од постоечки вдлабнатини.
Се смета дека ваквите геолошки формации на други планети би еродирале брзо. Затоа, авторите на студијата претпоставуваат дека лентите на Меркур сè уште се формираат и развиваат денес. Со други зборови, тие не се траги од турбулентно минато, туку од сегашноста на планетата, поттикната од протокот на топлина и испарливи материи, како што е сулфурот, под површината.
Бикел објаснува можен механизам: „Испарителните материи можеби стигнале до површината од подлабоките слоеви преку мрежа од пукнатини во карпите, создадени од претходен удар.“
Повеќето од лентите, велат истражувачите, се чини дека потекнуваат од светли вдлабнатини познати како „шуплини“. Се верува дека овие шуплини се создадени и со ослободување на испарливи материи и обично се наоѓаат плитко под површината или по должината на рабовите на големи ударни кратери.
Тимот се надева дека ќе ја потврди својата хипотеза со нови слики од Меркур од мисиите на Европската вселенска агенција (ESA) и Јапонската агенција за истражување на вселената (JAXA). Доколку површината на Меркур е навистина сè уште активна, наскоро треба да добиеме подетален увид. Студијата е објавена во списанието Nature Communications Earth & Environment.

