Полугодишното претседателство со Европската унија во неделата од Полска го презема Данска, која најавува дека ќе биде посредник меѓу земјите од еврозоната и оние членки кои се надвор од оваа групација во рашавањето на најголемата криза во историјата на Унијата.

Полугодишното претседателство со Европската унија во неделата од Полска го презема Данска, која најавува дека ќе биде посредник меѓу земјите од еврозоната и оние членки кои се надвор од оваа групација во рашавањето на најголемата криза во историјата на Унијата.Данска којашто во ЕУ влезе во 1973 година заедно со Велика Британија и Ирска, по седми пат го презема ротирачкото претседателство со Унијата. Но ова претседателствување ќе биде значително поразлично од сите претходни, бидејќи од стапувањето на сила на Лисабонскиот договор во декември 2009 година, улогата на земјата претседавач не е воочлива како некогаш, имајќи предвид дека на состаноците на самитите на европските челници претседава постојаниот претседател на Европскиот совет, а не повеќе премиерот на земјата претседател. Исто така, со Комисијата за надворешни работи претседава високиот претставник на ЕУ за надворешна политика и безбедност.Улогата на Данска дополнително ја ограничува и фактот што не е членка на еврозоната. чии членки, пак, не гледаат со одобрување кога некој им се меша во работата.„Совршено добро ги разбирам 17-те членки на еврозоната дека имаат потреба сами да донесат некои одлуки“, изјави данската премиерка Хеле Торнинг-Шмидт.Таа во својот настапен говор на 4-ти декември во данскиот парламент, откако ја презема владата, изјави дека „прва задача на данското претседателство ќе биде постигнување договор за заеднички договор за надминување на кризата“, додавајќи дека ЕУ „мора да ја зајакне базата за одговорен раст и вработување“.Данскиот министер за Европа, Николаи Вамен изјави кон крајот на декември во Брисел претставувајќи ги приоритетите на претседателството на неговата земја, дека Данска ќе настојува да биде посредник меѓу земјите членки на еврозоната и оние надвор од неа. „Сакаме да бидеме, како што пееја Сајмон и Гарфанкел, ‘мост над разбрануваните води’ во времето на најголемата криза во историјата на Европската унија“, изјави Вамен. Данскиот амбасадор во ЕУ, Јепе Транхолм-Микелсен, истакнува дека неговата влада ќе работи на тоа да не се зголемува јазот меѓу членките и нечленките на еврозоната.Во првата половина од данското претседателство доминантна тема во ЕУ ќе биде новиот меѓувладин договор за јакнење на фискалната дисциплина на што начелно се согласија сите членки на Унијата, освен Велика Британија. Нацрт договорот треба да биде довршен до крајот на јануари, неговото потпишување се очекува на самитот на ЕУ на почетокот од март, а би стапил на сила откако ќе биде ратификуван во најмалку девет земји членки. Данска иако ќе биде претседавач со Советот на ЕУ, во овој процес ќе биде само набљудувач.Прв приоретит на данското претседателство ќе биде решавањето на финансиската и стопанската криза, а на второ место е поттикнувањето на стопанскиот раст, покрај почитувањето на еколошките стандари .Данска најави дека особено ќе инсистира на еколошките стандарди и обновливата енергија. Таа е една од најуспешните земји на овој план. Минатата година 33 отсто од електричната енергија произведена во Данска потекнуваат од обновливите извори на енергија, од што две третини од централите на ветер. Данска ќе настојува еколошките стандарди да се применуваат и во областите коишто се во надлежност на ЕУ, земјоделието, рибарството и сообраќајот. Копенхаген, исто така, ќе се залага и за измена на директивата за енергетската ефикасност, со тоа што во неа да бидат вклучени обврзувачки цели, вклучувајќи го и реновирањето на објектите за да трошат што помалку енергија.Еден од приоритетите на данското претседателство ќе биде и договорот околу новата повеќегодишна буџетска рамка за периодот од 2014 до 2020 година, околу што во Унијата редовно се водат жестоки полемики и тешко се доаѓа до компромис. Речиси е сигурно дека договорото нема да биде постигнат во првата половина на годинава за време на данското претседателство, меѓу другото и затоа што во Франција се одржуваат претседателски избори.  .А Франција е една од земјите коишто најмногу добиваат субвенции од заедничката земјоделска политика, на којашто отпаѓа над 40 отсто од европскиот буџет. Договорот се очекува во втората половина од 2012 година, за време на кипарското претседателство. Четвртиот приоритет е областа на внатрешните работи, прашањата врзани за Шенгенскиот договор и прашањето на азилот. Данска на почетокот од октомври 2011 година ја доби новата влада предводена од премиерката Хеле Торнинг-Шмидт од социјалдемократската партија, која е многу повеќе европски ориентирана од претходната влада на десниот центар. Еден од првите потези на новата влада беше укинувањето на царинските контроли поради што претходната влада во Копенхаген беше во судир со Европската комисија. Петтиот приоритет ќе бидат надворешните одност, што, пак од стапувањето на сила на Лисабонскиот договор, во најголем дел се во надлежност на високиот претставник за надворешна политика и безбедност, функција којашто во моментов ја извршува Кетрин Ештон. Данска во 1992 година на референдум го отфрли договорот од Маастрихт. Потоа, данската влада со другите партнери од ЕУ договори изземања од четири области: Економскатата и монетарна унија, Заедничката безбедносна и одбранбена политика, Правосудството и внатрешните работи, и Државјанство на ЕУ. На новиот референдум од 1993 година, данските граѓани го прифатија Договорот од Маастрихт со наведените изземања. . Данска и Велика Британија се единствените членки на Европската унија коишто имаат трајно изземање од обврските од воведувањето на единствената европска валута еврото.Новата влада на Торнинг-Шмидт најави дека има намера да организира референдуми за укинување на изземањето од Заедничката безбедносна и одбранбена политика, како и во областите на Правосудството и внатрешните работи, но не и за еврото. Хеле Торнинг-Шмидт која има 45 години, е првата жена на чело на данска влада. Таа за претседател на тамошните социјалдемократи беше избрана во 2005 година, а по изборите во септември 2011 година ја формираше владејачката коалиција заедно со уште две партии од левиот центар. Таа беше пратеничка во Европскиот парламент од 1999 до 2004 година. Мажена е за Стивен Кинок, синот на поранешниот британски повереник на Европската комизија, Неил Кинок./крај/мф/сн