Дури и во фирми со звучни имиња, на вработените не им се даваат решенија за годишен одмор, па тие не знаат ни колку денови им следуваат, ниту како може да ги искористат, а казни за газдите и директорите нема, иако законски на сите вработени им следув

ГАЗДИТЕ НЕКАЗНЕТО ГИ КРШАТ РАБОТНИЧКИТЕ ПРАВА

Дури и во фирми со звучни имиња, на вработените не им се даваат решенија за годишен одмор, па тие не знаат ни колку денови им следуваат, ниту како може да ги искористат, а казни за газдите и директорите нема, иако законски на сите вработени им следув

Газдите на големи приватни фирми во Македонија, не ги пуштаат вработените на годишен одмор или им даваат намален број денови и ги кршат работничките права загарантирани со Законот за работни односи. Меѓу нив се и големи компании со звучни имиња кои беа промовирани како значајни странски инвестиции. Во капиталистичка Македонија кога се во прашање одморите, работниците се третираат како робови. На робовладелите им се крева косата на главата кога ќе слушнат дека некој работник сака да оди на одмор. Им се закануваат дека ќе им ја намалат платата, или дека ќе ги избркаат од работа.

Државата нема создаденомеханизам за заштита на вработените и нивните права на гарантиран неплатен годишен одмор. Казните се симболични.

Вработените од синџир супермаркети кои од разбирливи причини сакаа да останат анонимни велат дека нивните газди им дозволуваат да одмараат, но само 10 дена во годината. "Како одмор ни ги сметаат и викендите и празниците. Некогаш ни наложуваат да земеме само два-три дена одмор, со образложение дека фирмата е преблокирана од работа, па ако само еден вработен отсуствува ќе се создаде хаос", тврдат неколку лица кои се вработени на касите во супермаркетите.

Слично е и во угостителската и прозиводствената дејност. Одмор по ќеф на газдата или директорот добиваат текстилците, но и вработени во други фабрики.

Вработените велат дека се исплашени од заканите на претпоставените дека ќе останат без работа па цела година година си остануваат без одмор. Газдите никој не ги казнува, велат тие, оти трудовата инспекција ваквите случаи ги контролира исклучиво по пријави, а нас ни став да повикаме инспектори.

Насер Амети, директор на Државниот трудов инспекторат вели дека секоја година по завршувањето на летните одмори во трудовата инспекција добиваат пријави од вработени чии газди не им дозволиле да се одмараат. "Лани имавме 63 преставки што се однесуваа на работното време , на одморите и отсуствата од работа. Годинава се уште немаме пријави бидејќи е уште рано. Вработените до крајот на јуни ќе ги користат старите одмори", ни рече вчера Амети.

Но, според Амети газдите кои лани биле пријавени поминале неказнети. Ако инспекторите утврдат кршење на Законот за работи односи, вели тој, тогаш пишуваме прекршочни пријави. Во повеќето случаи можело да се реагира навреме и газдите биле само предупредени дека имаат обврска вработените да ги пуштаат на одмор вработените.

Тој вели дека за годишните одмори не можат да прават редовни контроли, бидејќи инспекторите не можат да влезат во секоја фирма во Македонија. Обично, вели Амети, дали вработените користеле одмор проверуваме при контролите за вработување што ги правиме во фирмите. Тогаш инспекторите покрај други документи бараат и решение за одмор кое мора да е потпишано од вработениот. Во повеќето фирми на вработените не им се дава решение за годишен одмор, па не знаат ни колку денови им следуваат, ниту како може да ги искористат. Одморот зависи од желбата и личната проценка на работодавачот.

Според законот за работни односи сите вработени во државава имаат право на годишен одмор и никој не може да им го ускрати. Во Законот стои дека работникот има право на годишен одмор во трање од 20 до 26 дена, кој работникот може да ги искористи во два дела во текот на календарската година. Првиот дел од одморот не смее да биде пократок од 12 дена.

И.Смиљанска

***

Пријавете ги анонимно газдите на 02 3296 310

Фирмите кои не ги пуштаат вработените на одмор, не даваат решенија за одмор, или им даваат помалку денови, вработените може да ги пријават на телефонскиот број 02 3296 310 во Државниот трудов инспекторат, секој работен ден од 8 до 16 часот. За да се заштитат работниците тие не треба да го кажат своето име и презиме туку само името на фирмата во која работат.

Инспекторите од Трудовата инспекција велат дека може да се напише и писмена пријава, но во неа мора да се напише името на вработениот.

***

Јакимовски: Одморот е законско право

Министерот за труд и социјална политика Стевчо Јакимовски вчера ги повика вработените да ги пријавуваат прекршоците на газдите во Државниот трудов инспекторат. Тој вели дека годишниот платен одмор е законско право на секој вработен во Македонија и газдите мора да го почитуваат.

"Затоа е добро, вработените да бидат организирани во синдикати, кои ќе реагираат за секое кршење на работничките права", вели министерот Јакимовски.