Свет
Уште кој ќе потоне со Методиј Смиленски?
Исполнети се сите претпоставки за екстрадиција на контроверзниот бизнисмен Методија Смиленски назад во Македонија, потврдија вчера од белградскиот суд.
ОДОБРЕНА ЕКСТРАДИЦИЈАТА НА КОНТРОВЕРЗНИОТ БИЗНИСМЕН
Исполнети се сите претпоставки за екстрадиција на контроверзниот бизнисмен Методија Смиленски назад во Македонија, потврдија вчера од белградскиот суд. Од македонското министерство за правда велат дека не постои рок за екстрадиција, па затоа не сакаат да прецизираат кога би се случило тоа.
Во белградскиот истражен затвор на Смиленски му биле одредени два нови месеца притвор, а во следниве два дена тој има можност да поднесе жалба пред Врховниот суд во Србија. Во правните кругови едногласно се тврди дека најверојатно Врховниот суд ќе ја потврди одлуката за екстрадиција, донесена од Окружниот суд.
– Жалба се уште не е поднесена. За такво нешто ќе бидеме сигурни дури по истекот на рокот, утре – вели Ивана Рамиќ, портпаролка на окружниот суд во Белград.
По меѓународна потерница Смиленски бил уапсен во Белград на 15 јуни. Тој е поранешен сопственик на банката „Експорт-импорт“ и се гони за фалсификување документи и финансиски проневери тешки триесетина милиони евра. Освен „Експорт-импорт“, под закрила на Смиленски биле и штипски „Мак џинс“, „Картон текс“, „Центро“ и стотици други фирми од Скопје, Берово, Пехчево, Виница, Куманово.
Од фирмите во Овчеполието, катанец има на сите, освен на „Картон текс“, чиј имот е ставен под хипотека.
Отворено останува прашањето кого би повлекол со себе Смиленски
доколку биде екстрадиран во Македонија, со што би се отворила нова судска епизода. Тој се поврзуваше со владеењето на ВМРО-ДПМНЕ, и покрај тоа што во јавноста на него се гледа како на човек близок и до СДСМ и до ВМРО-ДПМНЕ. Името на Смиленски често го користеше СДСМ во предизборната кампања и го поврзуваше со криминалот на нивните противници.
– Обвиненија засега има против Смиленски и против бившиот гувернер Трпески. За проневерите во НБМ е отворена истрага за криминал од 40 милиони долари, но во интерес на истрагата не можам да кажам ништо повеќе. Набргу ќе има вештачење, а потоа и епилог – вели државниот јавен обвинител Александар Прчевски.
Претседателот Бранко Црвенковски беше најкритикуван дека како премиер од 2002 до 2004 година не го отворил случајот со банката „Експорт-импорт“. Минатата година Смиленски за „Време“ изјави дека банката им давала кредити на повеќе фирми во договор со владите на Бранко Црвенковски и на Љубчо Георгиевски, за кои често гарантирала НБМ, а кредитите се уште не се вратени.
Љубчо Георгиевски, Љубе Трпески, Љупчо Балковски, Ванчо Пеловски, Никола Груевски и Ламбе Арнаудов се само дел од имињата со кои Смиленски бил тесно поврзан.
На кој начин биле поврзани Смиленски и Балковски?
Во 2004 година МВР поднесе кривични пријави против бившиот министер за транспорт и врски Љупчо Балковски и против Смиленски. Во образложението стоеше дека во 2001 и 2002 година Балковски без претходна одлука од Владата, два пати од сметката на Министерството префрлил 150 милиони денари на сметката на банката „Експорт-импорт“. Смиленски му помогнал на Балковски со тоа што не обезбедил гаранција на банкарскиот кредит.
Бирото за стоковни резерви ја зајакна врската на Смиленски со Пеловски.
Во март годинава мерка притвор му беше изречена и на Ванчо Пеловски, поранешен директор на Бирото за стоковни резерви, под сомнение дека во 2001 година фалсификувал и уништувал деловни книги, со што го оштетил Бирото за 308 милиони денари. МВР во март годинава против него поднесе кривична пријава затоа што заедно со Смиленски се обиделе да купат 38 отсто од акциите на битолското претпријатие АД „Жито Битола“ со 332 милиони денари државни пари.
Пеловски се бранеше од слобода, а делото што го сторил Смиленски било изоставено од предметот затоа што тој бил недостапен.
Сомнителен бизнис ја создаде релацијата Смиленски – Арнаудов – Трпески.
Против поранешниот гувернер на НБМ Љубе Трпески, Ламбе Арнаудов, бившиот директор на ЕСМ и против Смиленски, МВР пред две години поднесе кривични пријави затоа што ја оштетиле НБМ за 11,6 милиони долари. Трпески како гувернер на НБМ му овозможил на Смиленски противправно да заработи милиони долари со тоа што му одобрил гаранција за кредит од ЛХБ-банка од Германија за 12 милиони долари и гаранција од австриска банка од 10 милиони долари. Кредитите биле обезбедени со државни девизни резерви со кои управувала НБМ. Трпески тврдеше дека гаранциите ги дал по налог на тогашната влада, и покрај тоа што НБМ е независна институција.
Арнаудов, пак, бил осомничен дека ја злоупотребил положбата затоа што склучил договор за кредит од „Експорт импорт“, иако знаел дека тие пари биле наменети за плаќање долг што оваа банка го имала кон странска банка. Судскиот процес за случајот е во тек.
Од каде произлегува блискоста на Смиленски со Георгиевски и со Груевски?
Владата на поранешниот премиер Љубчо Георгиевски во текот на 1999 и во 2000 година ги одобрила гаранциите што ги дала НБМ за банката „Експорт-импорт“, а Никола Груевски во тоа време бил министер за финансии.
Колективната одлука на сите министри од владата на Георгиевски била да се дадат државни пари како гаранција за кредитот што го зела „Експорт-импорт“, иако се знаело дека банката е во лоша состојба. Откако Смиленски не го вратил кредитот, гаранциите паднале на товар на НБМ, чии загуби потоа се покривале од државниот буџет.
Собраниската анкетна комисија во април годинава на испитување ги повика Груевски, Трпески, Георгиевски и Владислав Тамбурковски, поранешниот стечаен управник на „Експорт-импорт“, кој е во бегство, а е обвинет за малверзации во велешка „Топилница“, каде што е поранешен стечаен управник. Поранешниот министер за финансии негирал дека на кој било начин бил вмешан во криминалот на банката, за која НБМ во минатата година имала загуба од 25 милиони евра. Комисијата лоцира виновници, но послужи и за серија политички препукувања.
Најголемиот криминал со шеесетина фирми Смиленски го направил во времето на ВМРО-ДПМНЕ, а првиот посериозен удар го доби во 2003 година, кога НБМ ги блокира сметките на поголем број негови фирми.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Папата Лав одбил аудиенција со Макрон
Папата Лав одлучи да не го прими Емануел Макрон на аудиенција, објавува италијанскиот весник „Ил Темпо“, повикувајќи се на извори во Државниот секретаријат на Ватикан и надбискупот Џовани Чезаре Пагачо.
Според написите на ввесникот, подготовките за првата државна посета на Макрон на Ватикан, која траеше неколку недели на барање на Елисејската палата, беа прекинати по наредба на самиот папа, а на надлежните служби им беше наредено да го вратат барањето за аудиенција.
Папата, како што е наведено, рече дека во моментов не се одржуваат ниту приватни ниту државни аудиенции за Макрон.
Според изворот, причините за одбивањето се повеќекратни, а меѓу клучните се издвојува незадоволството на папата од законодавната насока на Франција во прашањата за етиката и човековите права, особено законите за еутаназија што неодамна ги усвои француската влада.
Според истите извори, ставот на Ватикан за изразениот антиамериканизам на Франција, како и незадоволството на папата од изјавите на Макрон за Соединетите Американски Држави, со оглед на тоа што папата е од американско потекло, претставува дополнително затегнување на односите.
Друг извор на тензии е одлуката, која Макрон ја донесе во координација со парискиот надбискуп Лоран Улрих, да се отстранат и реновираат преостанатите антички витражи во катедралата Нотр Дам со цел да се постават нови, современи дела.
Таа одлука предизвика протести од културните и католичките здруженија во Франција, а според изворите, таа наишла и на неодобрување од страна на папата, пишува медиумот.
Свет
Европските дипломати за говорот на Трамп: Сега тој го сака Исланд
Дипломатите и претставниците во Брисел во средата попладне го следеа говорот на Доналд Трамп за Европа, со посебен акцент на Гренланд, преку лаптопи и телевизиски екрани. Неговото појавување на Светскиот економски форум во Давос се одржа во услови на невидени трансатлантски тензии, но по говорот што траеше повеќе од еден час, многумина рекоа дека неговите намери им биле помалку јасни отколку на почетокот, пишува „Политико“.
Говорот се одржа еден ден пред состанокот на лидерите на ЕУ за да се разговара за одговор на заканата на Трамп за нови царини ако Данска не ја отстапи контролата врз Гренланд. „Ниту една нација или група нации не е во позиција да го обезбеди Гренланд освен САД“, инсистираше Трамп, но додаде: „Не морам да користам сила, не сакам да користам сила, нема да користам сила“. Иако Трамп експлицитно ја исклучи воената интервенција за прв пат, неговите изјави не ги смирија сите, пренесува медиумот.
Дипломат од ЕУ, рече дека луѓето „можат сами да проценат“, додавајќи дека Трамп сè уште инсистира да го добие Гренланд. „Сè се сведува на тоа колку верувате во тој збор. Но, не мислам дека некој би исклучил нешто по тој говор“, рече тој.
Оние кои се залагаат за силен европски одговор на заканите останаа непоколебливи, велејќи дека средбата на лидерите на ЕУ во четврток сè уште е потребна. „Секогаш е добро да се соберат лидери, особено по овој викенд“, рече друг дипломат, според медиумот.
Поранешната германска министерка за надворешни работи, Аналена Бербок, напиша онлајн за време на говорот: „Ако повторно почнеме да ги доведуваме во прашање границите на земјите и да се обидуваме да ги поместиме со сила, закани или принуда, ќе се вратиме во темни времиња“.
Опишувајќи го Гренланд како „големо, убаво парче мраз, тешко е да се нарече копно, тоа е парче мраз“, Трамп ја замени европската територија каде сака да ја преземе контролата, споменувајќи го „Исланд“ најмалку четири пати. „Па, сега тој го сака Исланд, а не Гренланд, па ние сме сигурни“, се пошегува трет претставник на ЕУ, според написите.
Исланд, кој се наоѓа 350 милји источно од Гренланд, веќе беше предмет на карактеристични шеги од американската администрација откако номинираниот на Трамп за амбасадор во Исланд, Били Лонг, изјави во Вашингтон дека Исланд ќе стане 52-та американска држава и дека тој ќе биде нејзин гувернер.
Трамп, исто така, ги насмеа некои од загрижените Европејци со своите забелешки за францускиот претседател Емануел Макрон. „Убави очила за сонце“, рече Трамп откако францускиот лидер беше снимен како носи авијатичарски очила за сонце во затворен простор, „но што се случи, по ѓаволите?“, пишува медиумот.
Свет
(Видео) Силно невреме во Италија: брановите уништија домови, ресторани, улици
Силната бура „Хари“, која го зафати Медитеранот, донесе огромни бранови што ги претворија улиците во реки, принудувајќи ги луѓето да бегаат. Драматични снимки од Сицилија, направени во вторникот навечер, ги прикажуваат жителите како бегаат од бурата што ги поплави улиците.
Violent storm surge hit Roccalumera, in Messina, Sicily, Italy 🇮🇹 (20.01.2026) pic.twitter.com/7W9jRML4vy
— Disaster News (@Top_Disaster) January 20, 2026
На островот Липари, недалеку од Сицилија, силна бура го погоди пристаништето и веднаш ги поплави околните улици. Во Катанија, вториот по големина град на Сицилија, брановите предизвикаа сериозна штета на еден ресторан.
Whoahh! Storm surge crashing into a restaurant in Catania on the Italian island of Sicily today…🌊
📹 RMB webcampic.twitter.com/jgSPmSfhl0
— Volcaholic 🌋 (@volcaholic1) January 20, 2026
Надзорните камери го снимија моментот кога моќен бран ги скрши прозорците на ресторанот и ја уништи внатрешноста. Снимките од островот, исто така, покажуваат поплавени улици исполнети со остатоци и вреќи за ѓубре. Во пристанишниот град Месина, ситуацијата беше толку тешка што дел од крајбрежната променада се урна.
A severe storm surge hit Riposto, Sicily, Italy, last night.🇮🇹 pic.twitter.com/S0rZHoIKPx
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) January 21, 2026
Властите издадоа црвени предупредувања за Сицилија, Сардинија и Калабрија поради ветрови со сила на ураган, обилни дождови и опасни бури. На Сицилија беа регистрирани налети на ветер до 119 километри на час, а брановите беа високи над девет метри, додека во Катанија нивото на морето се искачи за повеќе од пет метри.
A powerful storm surge flooded streets and pushed debris inland last night in Letojanni, Sicily, Italy. pic.twitter.com/SJb1JJZ47d
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) January 21, 2026
🚨 Today’s chilling video from Italy 🇮🇹
A tiny village in Sicily’s Messina province as Cyclone Harry sweeps through
Stay safe! pic.twitter.com/DodYTzhCx1
— Mambo Italiano (@mamboitaliano__) January 20, 2026
Како што условите се влошија, властите наредија превентивна евакуација, при што околу 190 луѓе беа евакуирани од најизложените области. Сите фериботски услуги до Сардинија и помалите острови се суспендирани. Училиштата, парковите и спортските објекти се затворени во неколку градови, а се очекува на островот да наврнат до 300 милиметри дожд за само два дена.
A resident shared a moment as massive waves from Storm Harry burst into her home last night. 📍Marsascala, Malta 🇲🇹 pic.twitter.com/1p9jzmWQAU
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) January 21, 2026
Бурата ја погоди и Малта, каде што силни бранови ги поплавија улиците. Беа регистрирани ветрови со брзина до 105 км/ч, а на жителите во некои делови од островот им беше советувано да останат во своите домови.
Major damage along the seafront due to violent storm surges in Acireale, Sicily, Italy 🇮🇹 (21.01.2026) pic.twitter.com/TkbifVqo9q
— Disaster News (@Top_Disaster) January 21, 2026
Одделот за цивилна заштита на Малта ги предупреди жителите да „избегнуваат работа на висина, вклучувајќи покриви, балкони, скелиња и изложени конструкции“, и да „се држат подалеку од брегот и крајбрежните патеки“. Летовите и фериботите до Малта беа пренасочени или откажани, а службите за итни случаи регистрираа повеќе од 180 интервенции.
Последиците од бурата беа почувствувани и во други делови од Медитеранот.
Шпанија издаде жолти предупредувања за ветер и големи бранови во јужниот регион Андалузија, каде што се очекуваат налети на ветер до 69 км/ч во крајбрежните градови Малага и Алмерија.
Во Франција, крајбрежните области на северозапад од земјата, исто така, се соочија со обилни дождови и силни ветрови.
Фото: ЕПА

