Свет
Нема правен лек за неплатен пензиски придонес
Дека газдите не им плаќаат придонес над 20.000 вработени дознале преку приватните пензиски друштва
Дека газдите не им плаќаат придонес над 20.000 вработени дознале преку приватните пензиски друштва
Сите над 100.000 члена на двостолбниот пензиски систем до вчера не знаеја колку пари инвестирале во својата пензија и дали работодавецот им уплаќал пензиски придонес редовно. Иако и двете пензиски друштва најавија дека до крајот на месецов сите членови ќе добијат известување за тоа колку пари има на нивната приватна пензиска сметка, за некои од нив потврдите за висината на пензискиот денар ќе дознаат најмногу за два-три дена. Од КБ Прво пензиско друштво велат дека не доцнат зашто последните известувања се испратени минатата среда и, според нивните сознанија, вчера в рака ги имало најголемиот дел од нивните членови. Мало задоцнување, објаснуваат во КБ Прво пензиско друштво, може да се јави кај членовите во Скопје каде што поштенската служба е поголема и поради администрацијата дистрибуцијата се одвива побавно. Во Нов пензиски фонд, пак, велат дека со дистрибуцијата на известувањата завршиле во почетокот на минатата недела и дека до вчера треба да ги имаат добиено сите околу 45.000 нивни члена. Исклучок може да се околу 500-600 члена, објаснуваат во Нов пензиски фонд, чии известувања се вратени зашто дале погрешна адреса. Тие, најверојатно, ќе бидат јавно повикани сами да си ги подигнат, а во иднина ќе можат да го прават тоа по електронски пат или со СМС-порака, велат во Нов пензиски фонд.
Но, над 20.000 члена од двата приватни пензиски фонда им се дистрибуирани известувањата со нула салдо, што веројатно ги шокирало работниците, коментираат во двете друштва. Значи, објаснуваат во друштвата, работодавците не плаќале пензиски придонес за нив. Ова е една од придобивките на двостолбниот пензиски систем, велат во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување (МАПАС), работниците да откријат дали газдата им плаќа или не придонеси, колку редовно и на колкава плата.
Добро е тоа дека вработените со новиот пензиски систем ќе дознаат дека се изиграни. Но, целата работа завршува тука, зашто според расположливите правни лекови, ниту еден не помага во лекување на овој проблем. Во МАПАС велат дека немаат законска обврска да ги пријавуваат таквите случаи, а со исто образложение се и двете пензиски друштва. „Членовите потпишуваат индивидуални договори зашто целиот нов систем е поставен на индивидуален принцип. Тие немаат никаков директен контакт со работодавците" е толкувањето од двете друштва. Друштвата немаат ниту законска обврска фирмите-неплаќачи да ги пријават во Министерството за труд и социјална политика, зашто имињата на фирмите и на нивните членови се строго доверливи. Ниту државниот пензиски фонд не може да ги натера газдите редовно да ги уплаќаат придонесите, зашто и тие немаат комуникација со Трудовата и со Финансиската инспекција. Единствено што може да сторат е да ги советуваат работниците сами да ја истераат правдата докрај и да ги пријават работодавците кај Трудовата инспекција.
Но, ваквиот правен механизам многу не го користат работниците поради стравот дека ќе останат на улица, или дека без да им се платат придонесите ќе не можат да се пензионираат. Мал е бројот на приватни тужби против газдите. Пасивна е и Трудовата инспекција, која и покрај тоа што фирмата може да ја затвори поради неплаќање придонеси, досега такво нешто се нема случено. (Ј.Ј.)
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Иранскиот министер: Преговорите во Оман со САД беа многу добар почеток
Во главниот град на Оман, Маскат, заврши нов круг преговори меѓу Иран и САД, при што, според иранската државна агенција ИРНА, двете страни покажале подготвеност за продолжување на дијалогот. Агенцијата „Тасним“ објави дека е договорено разговорите да продолжат, но не е наведено кога би се случило тоа.
Преговорите се одвивале со посредство на оманскиот министер за надворешни работи, Саид Бадр Албусаиди. Иранскaта делегација ја предводел шефот на дипломатијата Абас Аракчи, а американската страна била претставувана од специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џеред Кушнер, зетот на Доналд Трамп. На разговорите присуствувал и адмиралот Бред Купер, командант на Централната команда на американската армија (CENTCOM).
Министерот Аракчи во изјава за иранските државни медиуми по средбата истакна дека разговорите биле „многу добар почеток“ и дека биле одржани во „многу позитивна атмосфера“. Додаде дека двете делегации се договориле да продолжат со консултации со своите челници.
И покрај тоа што не беа соопштени детали за конкретните теми, оманскиот министер за надворешни работи Албусаиди изрази оптимизам и оцени дека било „корисно да се разјаснат ставовите на двете страни и да се утврдат можности за напредок“. Тој на социјалната мрежа „Икс“ (поранешен Твитер) напиша дека резултатите ќе бидат внимателно разгледани од Техеран и Вашингтон.
Very serious talks mediating between Iran and the US in Muscat today.
It was useful to clarify both Iranian and American thinking and identify areas for possible progress. We aim to reconvene in due course, with the results to be considered carefully in Tehran and Washington. pic.twitter.com/OWctzf2CXA— Badr Albusaidi – بدر البوسعيدي (@badralbusaidi) February 6, 2026
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.

