Нема институција што во иднина ќе биде ефикасна и моќна за да спречува изградба на објекти без дозвола, стравуваат актуелни инспектори за градежништво и урбанизам.

Мирче Котевски

Нема институција што во иднина ќе биде ефикасна и моќна за да спречува изградба на објекти без дозвола, стравуваат актуелни инспектори за градежништво и урбанизам. Со новиот Закон за градба од почетокот на месецов нивните надлежности преминаа под управа на градоначалниците што треба да им ги распоредуваат работните задачи. До завршување на целата постапка на преземање на надлежноста тие нема да примаат пријави за нелегални градби, а ќе бидат спречени да ги вршат редовните контроли на терен.

„Време“ го има известувањето што актуелниот директор на Државниот инспекторат за градежништво и урбанизам Зоран Трошански минатата недела им го испратил на подрачните единици на инспекторатот. Таму пишува дека нивните надлежности од 1 јули преминуваат во надлежност на општините. Трошански, како што пишува во информацијата, побарал инспекторите да им „укажат на странките“ да ги доставуваат своите барања до општините, а не до државниот инспекторат.

– Не знаеме дали е ова само ненамерен пропуст на некој во Министерството или смислена акција за да се добие еден вакуум период без инспекциски контроли. Тоа може да и овозможи на секој што ќе му текне слободно да си гради онаму каде што сака, без документација и без да ги плати комуналиите и другите давачки кон државата – велат инспектори кои инсистираат на анонимност.

Тие не веруваат дека трансферот на надлежностите ќе ја зајакне борбата против никнување на дивоградбите. Како што велат, општините не се подготвени да ги извршуваат нивните основни функции, а камоли по експресна постапка да назначуваат општински градежни инспектори. Околу 30 помали општини извесно е дека ќе останат без надзорници за урбанизам, но доколку има потреба тие ќе имаат законска можност да ги ангажираат оние од соседните поголемите единици на локална самоуправа.

Министерството за транспорт и врски, велат познавачите, требало навреме да реагира и да го заврши примопредавањето на дел од своите надлежности кај општините пред официјалниот почеток на децентрализацијата (1 јули), а не тогаш да ја почнува постапката на преземање на вработените. Некои се убедени дека додека се завршат формалностите може да се парализира контролата врз градбите за повеќе од половина година.

– Точно е дека им испративме известување, што беше обврска на инспекторатот согласно со Законот за градба. Вкупно 54 инспектори од државниот инспекторат преминуваат во надлежност на локалната самоуправа, а нивното преземање треба да биде завршено најдоцна до крајот на неделава, а во тој период нема никој да почне нелегално да гради – вели Трошански.

Според новите надлежности Државниот инспекторат ќе биде надлежен да контролира градби од прва и од втора категорија, односно објекти од јавен интерес во кои влегуваат од автопат до нуклеарна централа. Контролата врз изградбата на куќи и станбени згради, пак, ја презема локалната самоуправа.

– Не е точно дека со преземањето на надлежностите градежните инспектори ќе немаат можност да контролираат. Ние сметаме дека само така ќе може да се зголеми нивната ефикасност и контрола на теренот. Но државниот инспекторат е овластен и по трансферот, да врши контрола врз работата на локалните инспектори. Исто така, ќе има и овластување на градоначалниците да им ги одзема надлежностите врз локалните инспектори за градежништво и урбанизам, доколку утврди дека општинарите не постапувале по одредени барања – објасни Трошански.

Отсега, сите пријави што ќе стигнат од граѓаните на адреса на Државниот инспекторат, тој ќе ги препраќа кај општините.

ХЕЛСИНШКИ КОМИТЕТ

Легализацијата на „Шпанско Село“ е беззаконие

Градоначалниците на градот Скопје, на општините Центар, Карпош и Гази Баба, како и министрите за животна средина и за транспорт и врски, да имаат предвид дека легализирањето на неправно изградените објекти, или неправно одобрените за градба објекти, претставуваат озаконување на неправото, а тие што ќе го сторат тоа – стануваат и самите починители на неправо, предупреди Хелсиншкиот комитет во отвореното писмо до овие институции.

„Со одолжувањето на спроведувањето на донесените решенија за уривање на објектите изградени надвор од подрачјето предвидено за изградба врз основа на Деталниот урбанистички план на градот Скопје (во просторот кој е дел од паркот Водно) и со евентуалното легализирање на овие објекти (изнесено во изјавите и најавите дадени од страна на градоначалникот на општина Карпош, градоначалникот на градот Скопје и министерот за урбанизам), се повредуваат и загрозуваат редица базични човекови права гарантирани со Уставот. Имајќи ги предвид и случаите каде што се во тек изградби, било легални било дивоградби, во Гази Баба и Градскиот парк, се создава корпус од сродни случаи што ја загрозуваат животната средина, а преку тоа и здравјето на граѓаните на Скопје“, се наведува во отвореното писмо.