Свет
Судиите под диригиран медиумски притисок за притворски казни
Со сензационализам и со медиумска помпа
не се добива битката со криминалот и корупцијата, порачуваат експертите
Со сензационализам и со медиумска помпа
не се добива битката со криминалот и корупцијата, порачуваат експертите
Гордана Дувњак
Тешката артилерија што се користи во борбата против корупцијата и криминалот не
смее да го „убие“ принципот на пресумпција на невиност, оценуваат експертите.
Тие предупредуваат дека секое демократско општество мора да води голема сметка
да не дојде до расчекор меѓу потребата да се обезбеди ефикасна правна држава и
човековите права и слободи. Мерката притвор не треба да биде начин за
казнување, туку само еден од начините за обезбедување присуство на лицата кои
дошле во судир со законот. Поради тоа што станува збор за најтешката мерка,
која во својата суштина претставува ограничување на слободата, познавачите на
оваа материја апелираат притоврот да се користи крајно внимателно. Медиумските
спектакли со приведувања „во живо“ на осомничени лица, создаваат дополнителен
притисок врз истражните судии, по секоја цена да се одреди притвор, дури и во
случаи кога за тоа не е неопходно.
Искуството на скопскиот адвокат и поранешен државен јавен обвинител Стеван
Павлески говори дека во практиката постојат две ситуации.
„Во таканаречените ’безначајни‘ и ’неатрактивни‘ предмети, кои не се следени со
сензација и медиумска помпа, истражните судии се крајно професионални и
коректни во изрекувањето на мерката притвор. Но, за сите оние случаи, за кои
постои нагласено интересирање од јавноста, а особено од политиката, заради
собирање политички поени, по правило истражните судии по професионална инерција
се одлучуваат да одредат притвор, дури и ако нема опасност од бегство,
повторување на делото или влијание на сведоци“.
Тој смета дека со помош на медиумите, полициски соопштенија или партиски
прес-конференции се создава претходна атмосфера дека осомничените по секоја
цена мора да се притворат, затоа што, наводно, планираат бегство или ќе влијаат
на сведоци. Според него, од неговата адвокатска практика такви биле случаите
„Југ“, „Кинески ѕид“, „Бачило“ .
Она на што сака посебно да обрне внимание Павлески е тоа што истражните судии
не ја почитуваат пресудата на Врховниот суд од 1994 година, кога токму по
барање заштита на законитоста, највисокиот суд се произнесол дека секое решение
за определување притоврска мерка треба да биде „дебело“ аргуемтнирано од
истражниот судија.
Тоа масовно не се почитува од судиите. Тие и натаму доставуваат ’голи‘
решенија, во кои само се цитираат одредбите од Законот за кривична постапка,
без да се образложи зошто судијата се сомнева дека осомничениот ќе бега, ќе го
повтори делото или ќе влијае на сведоци.
И д-р Звонимир Јанкуловски, експерт по човекови права и професор на
Американскиот колеџ, убеден е дека судиите лесно се определуваат за мерката
притвор и тоа не од сега, туку од 2002 година наваму.
„Која е логиката судијата да посегне по најтешката мерка, кога на дофат има и
други мерки за обезбедување присуство. Се прашувам каква е функцијата на
притворањето на д-р Докиќ, или на оние цариници што се фатени на дело со 10
евра мито, ако не е тоа казнување и морална и јавна дисквалификација“,
потенцира Јанкуловски.
Хелсиншкиот комитет во својот последен извештај посочи и на непочитување на начелото
на пресумпција на невиност. На тапет на оваа невладина организација се најдоа
„рамноправно“ и МВР и медиумите кои ,водени од свои цели, масовно го кршат ова
основно човеково право.
Забелешките на Хелсиншки комитет се однесуваат на објавувањето оперативни
снимки на Министерството за внатрешни работи од одделни приведувања, кои биле
доставени само до одделни медиуми, на кои претходно им се најавуваат акциите.
На овој начин е повредено правото на приватност, личниот и семеен живот и
угледот и достоинството на уапсените, права што им се загарантирани со Уставот
и Европската конвенција за човекови права. Критиките до медиумите се дека
дозволиле да бидат инструментализирани за дневнополитичките потреби на МВР, со
самото прикажување го повредиле и правото на приватност на овие лица.
На темата „пресумција на невиност“ слично размислуваат и нашите двајца
соговорници.
„Имаме апсурдни ситуации, полицијата за многу случаи тврди дека поседува
несоборливи докази, уште пред судот да го каже последниот збор“, укажува
Павлески. Тој вели дека недозволиво е и тоа што се случува во последно време во
медиумите предвреме да се најавуваат идни апсења, или да се проверува дали
некој е приведен“, додава адвокатот. „ За каква пресумпција на невиност
говориме, кога прогласуваме криминалци, без тоа да се докаже“, подвлекува
Јанкуловски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Италијански медиуми: Мелони бара начин да се извлече од мировната иницијатива на Трамп за Газа
Премиерката на Италија, Џорџа Мелони, се двоуми дали да го прифати повикот од американскиот претседател Доналд Трамп за учество во новоформираниот „Одбор за мир“, објави италијанскиот весник „Кориере дела Сера“.
Весникот наведува дека Мелони на почетокот го поздравила повикот, но сега се обидува „да се извлече од таа ситуација“. Причината е Членот 11 од италијанскиот Устав, според кој Италија може да биде дел од меѓународни организации што работат за мир, но само врз основа на рамноправност со другите држави — нешто што не се однесува на одборот на Трамп.
Уредникот Симоне Канечиери објаснува дека Одборот што го замислил Трамп наликува на приватна верзија на Обединетите нации, во кој САД имаат водечка улога и каде учеството подразбира „влезна такса“ од една милијарда долари.
Според Канечиери, Трамп сака лично да го реши конфликтот во Газа, но неговата иницијатива сè повеќе наликува на „приватна влада на светот“, каде што членовите и правилата би ги одредувал тој самиот, дури и по напуштањето на Белата куќа.
Повеќе западни сојузници реагирале воздржано на планот, а дипломати предупредуваат дека таков одбор би можел да ја поткопа работата на Обединетите нации.
Според „Ројтерс“, Трамп треба да ја предводи церемонијата за основање на одборот во четврток, за време на Светскиот економски форум во Давос.
Фото: ЕПА
Свет
(Видео) Дански пратеник до Трамп: Почитуван претседателе, слушајте внимателно, oде*ете
Данскиот пратеник во Европскиот парламент, Андерс Вистисен, го привлече вниманието на јавноста откако за време на расправата за Гренланд упати груба порака до американскиот претседател Доналд Трамп, велејќи му: „Оде*ете“.
За време на седницата посветена на американскиот интерес за арктичката територија, Вистисен директно му се обрати на Трамп:
„Почитуван претседателе Трамп, слушајте многу внимателно. Гренланд е дел од данското кралство веќе 800 години. Тоа е интегрирана земја. Не е на продажба“, рече Вистисен.
“Trump, go fuck yourself.” Danish MEP Anders Vistisen publicly insulted the US President for his attempts to annex Greenland. “I will say it in your language, President Trump: fuck off,” he declared from the podium.
Give that man a medal 🎖️ pic.twitter.com/j50X0ma0ya
— Beefeater (@Beefeater_Fella) January 20, 2026
Потоа додаде: „Дозволете ми да го кажам ова со зборови што можеби ќе ги разберете: Господине претседателе, оде*ете.“
Неговиот говор беше прекинат од потпретседателот на Парламентот, Николае Стефанута, кој го опомена поради употребата на непристоен јазик.
„Жал ми е, колега, ова е спротивно на нашите правила“, рече Стефанута.
„Имаме јасни правила за пцовки и непристоен јазик во оваа сала. Жал ми е што ве прекинувам. Тоа е неприфатливо, дури и ако имате силни политички чувства по ова прашање.“ По опомената, Вистисен го продолжи остатокот од говорот на дански јазик.
Инцидентот се случува во време на обновен американски притисок за стекнување на стратешки важната арктичка територија. Трамп инсистира дека Гренланд, богат со минерали, е клучен за безбедноста на САД и НАТО против Русија и Кина — особено во контекст на топењето на Арктикот и трката за стратешка предност.
САД го засилија притисокот со закани за воведување царини до 25 отсто за осум европски земји поради нивната поддршка на Данска. Како одговор, Европа се закани со контрамерки против Соединетите Држави.
Свет
Поранешниот јужнокорејски премиер осуден на 23 години затвор
Поранешниот јужнокорејски премиер Хан Дак-су денес беше осуден на 23 години затвор за помагање и поттикнување на прогласувањето вонредна состојба со која накратко беше суспендирана граѓанската влада и земјата беше втурната во хаос.
Обвинетиот „ја занемари својата должност и одговорност како премиер до самиот крај“, рече судијата Ли Џин-гван од Централниот окружен суд во Сеул.
„Го осудуваме обвинетиот на 23 години затвор“, додаде тој.
Казната е осум години подолга од онаа што ја побараа обвинителите.
Судијата Ли рече дека декретот за вонредна состојба прогласен во декември 2024 година од страна на претпоставениот на Хан, претседателот Јун Сук Јеол, имал „за цел поткопување на уставниот поредок“ и претставува чин на бунт. Зачудувачкото воведување на воена состојба од страна на Јун доведе до распоредување на вооружени трупи во Националното собрание и Националната изборна комисија пред парламентот, во кој доминира опозицијата.
Последователно, Уставниот суд го отповика и отстрани Јун во април, по што изборите беа распишани два месеци подоцна. Хан е еден од многуте поранешни функционери – вклучувајќи ја и Јун – кои беа судени за нивната улога во обидот за воведување воена состојба.
„Се смета дека обвинетиот одиграл значајна улога во бунтовничките акти на Јун и другите, осигурувајќи се, барем формално, дека се почитуваат процедуралните барања“, рече судијата Ли во телевизиско емитување на пресудата. Ли истакна дека иако Хан „му изразил загриженост на Јун“ за потегот, тој не успеал „експлицитно да се спротивстави на него“ и да ги охрабри другите членови на кабинетот да го разубедат Јун да се откаже од него.
За време на судењето, Хан негираше какво било кривично дело, инсистирајќи дека никогаш не ја поддржал или помогнал во прогласувањето на воената состојба. Денешната пресуда доаѓа откако поранешниот претседател Јун беше осуден на пет години затвор за попречување на правдата и други прекршоци поврзани со неговиот потег за воведување воена состојба. Јун чека пресуда за неговата централна улога како водач на бунтот.

