Свет
Судиите под диригиран медиумски притисок за притворски казни

Со сензационализам и со медиумска помпа
не се добива битката со криминалот и корупцијата, порачуваат експертите
Со сензационализам и со медиумска помпа
не се добива битката со криминалот и корупцијата, порачуваат експертите
Гордана Дувњак
Тешката артилерија што се користи во борбата против корупцијата и криминалот не
смее да го „убие“ принципот на пресумпција на невиност, оценуваат експертите.
Тие предупредуваат дека секое демократско општество мора да води голема сметка
да не дојде до расчекор меѓу потребата да се обезбеди ефикасна правна држава и
човековите права и слободи. Мерката притвор не треба да биде начин за
казнување, туку само еден од начините за обезбедување присуство на лицата кои
дошле во судир со законот. Поради тоа што станува збор за најтешката мерка,
која во својата суштина претставува ограничување на слободата, познавачите на
оваа материја апелираат притоврот да се користи крајно внимателно. Медиумските
спектакли со приведувања „во живо“ на осомничени лица, создаваат дополнителен
притисок врз истражните судии, по секоја цена да се одреди притвор, дури и во
случаи кога за тоа не е неопходно.
Искуството на скопскиот адвокат и поранешен државен јавен обвинител Стеван
Павлески говори дека во практиката постојат две ситуации.
„Во таканаречените ’безначајни‘ и ’неатрактивни‘ предмети, кои не се следени со
сензација и медиумска помпа, истражните судии се крајно професионални и
коректни во изрекувањето на мерката притвор. Но, за сите оние случаи, за кои
постои нагласено интересирање од јавноста, а особено од политиката, заради
собирање политички поени, по правило истражните судии по професионална инерција
се одлучуваат да одредат притвор, дури и ако нема опасност од бегство,
повторување на делото или влијание на сведоци“.
Тој смета дека со помош на медиумите, полициски соопштенија или партиски
прес-конференции се создава претходна атмосфера дека осомничените по секоја
цена мора да се притворат, затоа што, наводно, планираат бегство или ќе влијаат
на сведоци. Според него, од неговата адвокатска практика такви биле случаите
„Југ“, „Кинески ѕид“, „Бачило“ .
Она на што сака посебно да обрне внимание Павлески е тоа што истражните судии
не ја почитуваат пресудата на Врховниот суд од 1994 година, кога токму по
барање заштита на законитоста, највисокиот суд се произнесол дека секое решение
за определување притоврска мерка треба да биде „дебело“ аргуемтнирано од
истражниот судија.
Тоа масовно не се почитува од судиите. Тие и натаму доставуваат ’голи‘
решенија, во кои само се цитираат одредбите од Законот за кривична постапка,
без да се образложи зошто судијата се сомнева дека осомничениот ќе бега, ќе го
повтори делото или ќе влијае на сведоци.
И д-р Звонимир Јанкуловски, експерт по човекови права и професор на
Американскиот колеџ, убеден е дека судиите лесно се определуваат за мерката
притвор и тоа не од сега, туку од 2002 година наваму.
„Која е логиката судијата да посегне по најтешката мерка, кога на дофат има и
други мерки за обезбедување присуство. Се прашувам каква е функцијата на
притворањето на д-р Докиќ, или на оние цариници што се фатени на дело со 10
евра мито, ако не е тоа казнување и морална и јавна дисквалификација“,
потенцира Јанкуловски.
Хелсиншкиот комитет во својот последен извештај посочи и на непочитување на начелото
на пресумпција на невиност. На тапет на оваа невладина организација се најдоа
„рамноправно“ и МВР и медиумите кои ,водени од свои цели, масовно го кршат ова
основно човеково право.
Забелешките на Хелсиншки комитет се однесуваат на објавувањето оперативни
снимки на Министерството за внатрешни работи од одделни приведувања, кои биле
доставени само до одделни медиуми, на кои претходно им се најавуваат акциите.
На овој начин е повредено правото на приватност, личниот и семеен живот и
угледот и достоинството на уапсените, права што им се загарантирани со Уставот
и Европската конвенција за човекови права. Критиките до медиумите се дека
дозволиле да бидат инструментализирани за дневнополитичките потреби на МВР, со
самото прикажување го повредиле и правото на приватност на овие лица.
На темата „пресумција на невиност“ слично размислуваат и нашите двајца
соговорници.
„Имаме апсурдни ситуации, полицијата за многу случаи тврди дека поседува
несоборливи докази, уште пред судот да го каже последниот збор“, укажува
Павлески. Тој вели дека недозволиво е и тоа што се случува во последно време во
медиумите предвреме да се најавуваат идни апсења, или да се проверува дали
некој е приведен“, додава адвокатот. „ За каква пресумпција на невиност
говориме, кога прогласуваме криминалци, без тоа да се докаже“, подвлекува
Јанкуловски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Европа
(Фото+видео) Над 10.000 Романци протестираа за да покажат поддршка за Европа во услови на изборни тензии

Повеќе од 10 илјадни Романци излегоа во саботата на улиците на Букурешт за да ја покажат својата поддршка за Европската унија, во услови на политички спорови околу повторувањето на претседателските избори закажани за мај.
Романија треба да ги повтори претседателските избори во два круга на 4 и 18 мај, откако Уставниот суд го поништи првичното гласање во декември по обвинувањата за руско мешање во корист на Калин Џорџеску, кој водеше во анкетите.
Thousands of people are flooding Bucharest tonight with Romanian and EU flags, with the crowd surging in size every few minutes, to chant and tell the world that Russian attempts be damned, Romania is Europe, now & always! pic.twitter.com/fVn1Q7Qg32
— Daractenus (@Daractenus) March 15, 2025
На Џорџеску, кој заедно со Москва го негираше руското мешање, му е забрането да учествува во повторувањето.
Во саботата, проевропските Романци формираа море од сини знамиња на ЕУ и тробојни романски знамиња, некои извикуваа антируски слогани и носеа транспаренти на кои пишуваше „Единство и почит – Европа ни дава права“ или „Ослободете го вашиот ум – Не на руската мудрост“.
🇷🇴 In the Romanian capital Bucharest, tens of thousands of people took to the streets in a rally in support of the European Union and NATO pic.twitter.com/N3RKCxMTvO
— Visioner (@visionergeo) March 15, 2025
Европа
(Фото+видео) Повеќе од 50.000 луѓе излегоа на улиците на Будимпешта да протестираат против Орбан

Над 50 илјади луѓе се собраа денеска во Будимпешта да го изразат своето незадоволство против унгарскиот премиер Виктор Орбан, додека лидерот на се помоќната опозициска партија Тиса вети дека Унгарија ќе ја направи дел од силна Европа и ќе стави крај на 15-годишното владеење на Виктор Орбан.
– Оние кои ја предаваат сопствената нација треба да завршат во корпата на историјата. Нашето време дојде – рече Петер Маџар, поранешен владин функционер кој започна сопствено движење пред една година.
Thousands took to the streets of Hungary’s capital, Budapest, today in a massive opposition protest, demanding the resignation of pro-Russian PM Orbán.
Opposition leader Péter Magyar declared that those who betray their own nation “should end up in the dustbin of history.” pic.twitter.com/kogHOIEvHE
— KyivPost (@KyivPost) March 15, 2025
Some pictures from the massive anti-government protest today in Budapest, Hungary!
This is why Orban suddenly wants to change the law of public gatherings.
Because the people have taken back the streets.
The spirit of 1848 marches on! pic.twitter.com/HgWPQ8lTGi
— Europa Project 🇪🇺🇭🇺 (@Noirsoldat_) March 15, 2025
На митингот по повод националниот празник на Унгарија, Виктор Орбан изјави дека е време да се елиминира она што тој го нарече „армија во сенка“ – невладини организации, новинари, судии и политичари кои, според него, се платени од Соединетите Американски Држави и Брисел, мислејќи на неговите планови за сузбивање на невладините организации и медиумите кои добиваат средства од УСАИД.
– По денешната прослава доаѓа големото велигденско расчистување бидејќи инсектите ја преживеаја зимата. Ќе ја елиминираме целата армија во сенка“, нагласи Орбан. Одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп да го прекине УСАИД го охрабри неговиот сојузник Орбан.
Минатиот месец тој најави дека Унгарија ќе усвои закон за заштита на националниот суверенитет и за разоткривање на странски фондови кои ги финансираат унгарските медиуми и, како што ги нарече, квази невладините организации.
Оваа недела, неговата партија Фидес поднесе предлог за уставни измени кои ќе овозможат исклучување на двојните државјани за кои се смета дека го загрозуваат унгарскиот суверенитет.
Европа
(Фото+видео) Повеќе од 30.000 луѓе на проевропски демонстрации во Рим

Најмалку 30.000 Италијанци се приклучија на проевропскиот митинг во центарот на Рим, веејќи сини знамиња на Европската унија во знак на поддршка и единство во услови на европски притисок за повторно вооружување што ја подели земјата.
На демонстрациите се собраа луѓе за да изразат „заеднички европски идентитет“ и да повикаат на мир, и покрај идеолошките разлики.
VIDEO | Roma, la manifestazione per l'Europa in piazza del Popolo. Ideata dal giornalista Michele Serra. Sventolano bandiere arcobaleno, di Ue e Ucraina #ANSA pic.twitter.com/Dja08A9n6k
— Agenzia ANSA (@Agenzia_Ansa) March 15, 2025
Иницијативата, поддржана од повеќето опозициски партии на левиот центар, беше покрената од италијанскиот новинар Микеле Сера на крајот на февруари, со уреднички текст во италијанскиот дневен весник „Ла Република“ со наслов: „Ајде да кажеме нешто европско“.
„Сакав да организирам голема демонстрација на граѓани кои ја поддржуваат Европа, нејзиното единство и нејзината слобода, без партиски знамиња, само европски знамиња“, рече Сера.
E’ stata una Piazza del Popolo per l’Europa davvero stupenda, con più di 50 mila persone!
Ringrazio Michele Serra che ha lanciato l’appello e i tanti Sindaci venuti a Roma da molte città del nostro Paese. Come cittadini italiani ci sentiamo cittadini europei. E sentiamo con il… pic.twitter.com/qsqDalGHTi— Roberto Gualtieri (@gualtierieurope) March 15, 2025
Иницијативата е родена како одговор на дестабилизирачката политика на американскиот претседател Доналд Трамп , која создаде невиден јаз меѓу Европа и САД, затегнат поради војната во Украина и тековната тарифна битка.
Италијанскaта премиерка Џорџија Мелони неволно го поддржа планот на ЕУ за повторно вооружување на Европа поради загриженоста дека предлогот на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, може да влијае на огромниот долг на Италија, пренасочувајќи ги многу потребните средства кон трошењето на оружје.
Планот на ЕУ има за цел да генерира околу 800 милијарди евра во следните четири години, од кои најголемиот дел ќе дојде од земјите-членки што ги зголемуваат своите национални трошоци за одбрана и безбедност.