Под притисок на јавноста, на медиумите и по опомените и предупредувањата на Светска банка, македонската Влада се повлече од продажбата на големите хидроцентрали.

По големиот притисок на јавноста и критиките од Светска банка за моделот на продажба на ЕСМ

Под притисок на јавноста, на медиумите и по опомените и предупредувањата на Светска банка, македонската Влада се повлече од продажбата на големите хидроцентрали. Дали Владата навистина ја прими пораката на јавноста и го смени својот тврд став сў уште не може со сигурност да се тврди, но некои укажувања одат во прилог на тоа дека Владата се пишмани во еден дел од приватизацијата. Ова вчера за “Утрински” го потврди и Весна Борозан, член на владината Комисија за преобразба на ЕСМ

МАЈА ТОМИЌ

Под притисок на јавноста, на медиумите и по опомените и предупредувањата на Светска банка, македонската Влада се повлече од продажбата на големите хидроцентрали. Дали Владата навистина ја прими пораката на јавноста и го смени својот тврд став сў уште не може со сигурност да се тврди, но некои укажувања одат во прилог на тоа дека Владата се пишмани во еден дел од приватизацијата. Ова вчера за “Утринскиии го потврди и Весна Борозан, член на владината Комисија за преобразба на ЕСМ

“Ставот на Владата околу приватизацијата на ЕСМ е дека нема да се продаваат големите хидроцентралите, ниту нивната опрема ниту водниот потенцијал. Значи, според Законот за концесии, по примерот на малите хидроцентрали, ќе се даваат под концесија за одреден период. Во сите натамошни активности околу приватизацијата на ЕСМ, ќе бидат заштитени интересите на потрошувачите и ќе биде заштитено домашното производство на енергија, од сите извори, а со Светска банка ќе се постигне разбирање по ова прашање. Делот од писмото на Светска банка кое е објавено во печатот не претставува и конечен став на Банката, туку е извадено од контекст на дискусиите во врска со подготовките на владината стратегија за приватизцаија на ЕСМ, што Светската банка бара да ја погледа кога ќе биде завршена на крајот на мартти, изјави д-р Весна Борозан, член на владината Комисија за преобразба на ЕСМ. Ова е прв пат Владата да го каже својот став за продажбата на хироцентралите, во пакет со другите делови на ЕСМ, кој веројатно е изменет поради низата притисоци во јавноста од медиумите и од експертите околу претстојаната продажба на нашиот електроенергетски систем.

Светска банка уште пред еден месец им испрати на неколку владини министри и на членовите на Комисијата за приватизација на ЕСМ писмо во кое ги дава своите сугестии околу претстојната приватизација на нашето “Електростопанствоои. Тие досега го чуваа во тајност предупредувањето и не се огласија во јавноста околу својот став во врска со писмото, за кое јавноста дозна преку медиумите. Напротив, спротивно на транспарентноста која Владата ја пропагира во последниве денови, во што спаѓаше и средбата со сите главни и одговорни уредници на печатените и на електронските медиуми, целосно се затворија владините извори за какви било информации околу препораките на Светска банка. Без коментар за содржината на писмото вчера беа одговорните во Министерството за финансии, за економија, како и првиот човек на владината Комисија за приватизација на ЕСМ, кои ја префрлуваа топката едни на други околу тоа во чија надлежност е давањето информација за препораките на Светска банка.

Инаку, банката сугерира дека Македонија не треба да ги продава хидроцентралите, а термоцентралите и дистрибутивната мрежа треба да се продадат, не на еден, туку на неколку странски компании. Но, пред сў, за да се оствари тоа, потребно е да се изврши реструктурирање на компанијата и обезбедување услови за либерализација на пазарот на електрична енергија. Од оваа финансиска институција го критикуваат избраниот модел за приватизацијата на ЕСМ, компанијата да се продава во еден пакет, и сугерираат дека е потребно идната сопственичка структура на “Електростопанствоои да се формира зависно од сигналите на пазарот. Од банката бараат во сите натамошни активности да бидат вклучени како консултанти.

Во писмото, потпишано од Сандра Блуменкамп, претставничка на Светска банка во Македонија, стои дека хидроецентралите треба да останат во рацете на државата, за да може потрошувачите да имаат сигурност и поволности од користењето на евтина електрична енергија. Исто така, задржувањето на државната сопственост врз хидроцентралите ќе значи дека ќе може да се балансира цената на струјата и ќе се избегне опасноста од нејзино постојано зголемување.

Светска банка, всушност, ги поткрепува стравувањата кои ги искажаа многу домашни експерти дека продажбата на хидроцентралите ќе биде голема грешка за државата. Бидејќи, во недостиг од прецизна законска регулатива, странец ќе раководи со водите на сите наши вештачки и природни езера, кои се сега под режим на користење и во надлежност на ЕСМ. Според енергетските експерти, хидроцентралите се објекти кои временски и технолошки не застаруваат и за нив е евтино редовното одржување. Нивната ревитализација е неопходна на секои 30-ина години, а долгиот век го овозможува токму водата, како природен, обновлив ресурс. Производствената цена на еден киловат-час електрична енергија од една хидроцентрала е најниска, додека продажната цена на таа енергија е највисока, што значи дека не се прават загуби во производството, односно дека хидроцентралите се најпрофитабилни енергетски капацитети, сметаат стручњаците.

Писмото на Светска банка е адресирано до министерот за економија, Фатмир Бесими, до министерот за финансии, Никола Поповски, до Никола Черепналковски, претседателот на Комисијата за приватизација на ЕСМ и до нејзините членови, како и до неколку други членови вклучени во проектот за приватизација на ЕСМ, кои досега не ја известија јавноста за препораките на Светска банка. Повеќето од нив вчера не сакаа да дадат каков било коментар околу содржините на писмото.