Економската криза не заобиколи ниту една европска држава, а се повеќе луѓе своето незадоволство го изразуваат на улица

Економската криза не заобиколи ниту една европска држава, а се повеќе луѓе своето незадоволство го изразуваат на улица, што може да прерасне во немири и насилства.

Европските влади стравуваат од социјални немири, а некои економисти прогнозираат дека кризата ќе трае уште најмалку пет години.

Економската криза во Европа најмногу ги погодува источните држави, кои очајно молат за обемна парична помош за спас на економиите, а лоши вести доаѓаат и од западна Европа, каде државите една по друга паѓаат во рецесија.

Кризата носи отпуштања, затворања на фирми, смалување на социјалните издатоци, и затоа многу аналитичари сериозно и со пезимизам предупредуваат од масовни протести, кои можат да прераснат во социјални немири и насилства.

Но, протестите низ Европа започнаа…

Прво се протестираше на Исланд, порано една од најбогатите држави на светот, која поради крахот на банките речиси „банкротираше“. Под притисок на налутените демонстранти на улиците во јануари годинава оставка даде исландскиот премиер и таа држава прва ја загуби владата поради кризата.

Следна влада што падна под удар на кризата беше летонската. Економијата на Летонија по години процут падна во минус од десет насто, а престолнината Рига во јануари беше сведок на најголемите антивладини протести од независноста на државата. По еден месец замина владата.

И соседната Литванија во јануари ја тресеа протести. Најавеното намалување на социјалните издатоци ги разгневи граѓаните, кои со камења фрлаа по зградата на парламентот. Интервенираше полицијата со солзавец, а премиерот Кублиус, остана решителен и најави дека нема да отстапи од пакетот мерки за штедење.

Кризата жестоко удри и по Украина, која беше принудена да ги моли меѓународните финансиски институции за обемен пакет помош. Но, изгледа дека и милијарди долари нема да бидат доволни. На крајот на февруари во Киев имаше два големи протести – од едниот беше побарана оставка на претседателот Виктор Јушченко, а на друг протест налутените штедачи бараа пропаднатите банки да им ги вратат парите.

Остриот пад на цените на енергентите, на чии крила цветаше руската економија, предизвика драматично освестување. Неизвесноста предизвикува протести од Москва до Владивосток. Стотини демонстранти комунисти во февруари на Црвениот плоштад протестираа поради начинот на кој владата се справува со кризата, а имаше и неколку собири од кои е повикана владата да си замине.

Својот глас во Полска го кренаа вработените во воената индустрија, која најави масовни отпуштања, откако владата го скастри буџетот за одбрана. Демонстрантите палеа гуми и фрлаа молотови коктели за владата да го слушне нивното барање за зачувување на работните места, молбата за егзистенција.

Незадоволни во моментот во Бугарија се полицајците и земјоделците. Чуварите на редот бараат зголемување на платите за 50 насто и подобри услови за работа. Бидејќи законот не им дозволува штрајк, тие од декември се во „тивок“ протест. Земјоделците од друга страна бараат определување на минималната цена за млекото и стопирање на увозот на евтини производи.

Наместо да се зафати со барањата на демонстрантите парламентот федерацијата во БиХ, ја откажа седницата на која требаше да биде усвоено намалување на јавната потрошувачка, заради ограничување на буџетскиот дефицит. Работниците и инвалидите веќе организираат неколку протести поради високата стапка на невработеност и острите мерки на владата за намалување на јавниот долг.

Но не се ранливи само малите држави и поранешните социјалистички земји, кризата им се заканува и на европските економски велесили.

Најголемата европска економија Германија се бори со рецесија, а најпогоден е автомобилскиот сектор. Пред десетина дена протестираа 150 илјади работници на Опел, кои бараа од нивниот американски сопственик Џенерал Моторс да ги отповика намерите за затворање на погоните.

Дури 2,5 милиони демонстранти на крајот на јануари излегоа на улиците во Франција, а претседателот Саркози, кој претходно беше пофален, како се справува со кризата, се најде во премрежје на критики и на работниците и на стопанствениците, кои не се одушевени од мерките. Саркози, за да ги смири работниците вети дополнителни 2,65 милијарди евра за социјални трансфери, но и покрај тоа осум синдикати за 19 март закажаа масовен штрајк./крај/сло/мп