Непресметлива е штетата што во изминативе десетина години ја трпат стопанството и граѓаните поради недефинираните сопственички односи меѓу Владата и „Макпетрол“ врз македонскиот гасовод.

Владимир Николоски

Непресметлива е штетата што во изминативе десетина години ја трпат стопанството и граѓаните поради недефинираните сопственички односи меѓу Владата и „Макпетрол“ врз македонскиот гасовод.

Владата дозволи десетина години во Македонија неконтролирано да се трошат струја и мазут како енергенси во домаќинствата и стопанските субјекти, иако уште од 1996 година во нашата земја има гасовод со должина од 155 километри, сметаат експерти.

Владимир Петровски, директор на ЈП „ГА-МА“, информира дека во наредните денови судски вештаци ќе ја утврдуваат структурата на капиталот што се вложувал во гасоводот, по што ќе се знае дали доминантен сопственик на гасоводот е Владата или „Макпетрол“.

Од 1996 година до денес „Макпетрол“, кој стопанисува со гасоводот, изградил дополнително само шест километри гасоводна мрежа, а од вкупниот капацитет на гасоводот, кој изнесува повеќе од 800 милиони кубни метри гас годишно, лани биле искористени само околу 67 милиони кубни метри гас. Експертите велат дека главната вина за неискористеноста на природниот гас е во рацете на Владата и на „Макпетрол“. Во гасоводот, кој освен во Скопје, се разгранува и кон Крива Паланка и Куманово, досега се вложени повеќе од 50 милиони долари. Меѓутоа, само мал дел стопански субјекти во овој регион користат природен гас во процесот на производство. Главна причина за стагнацијата на овој проект е во тоа што Владата од необјасниви причини во 1996 година не го зела кредитот од 42 милиони германски марки од Европската банка за обнова и развој, наменат за изградба на гасоводна мрежа. Експертите сметаат дека Владата имала лоша стратегија за користење на природниот гас и не обезбедила таканаречени „зелени“ олеснувања за компаниите што ќе го користат гасот наместо мазутот. Тие велат дека гасот е благотворен енергенс со кој не се загадува природната средина. Спротивно на тоа, мазутот содржи сулфур и други состојки што во процесот на разградување го загадуваат воздухот.

Познавачите велат дека „Макпетрол“ не се нафатил да инвестира во гасоводна мрежа поради високата цена на природниот гас. Костадин Димитров, професор на Машинскиот факултет, вели дека пониската цена на мазутот на светските берзи е главната причина за стагнацијата на овој проект.

Димитар Хаџимишев, директор на „Топлификација“, вели дека природниот гас како енергенс е исплатлив за оваа компанија само доколку продажната цена е пониска од цената на мазутот. Тој вели дека во иднина „Топлификација“ ќе го користи природниот гас како основен енергенс во новата топларница „Исток – Скопје“, која ќе се гради во соработка со руска „Итера“.

Владимир Петровски, директор на ЈП „ГА-МА“, вели дека со новиот закон за енергетика ќе се регулира состојбата во овој бизнис. Тој вели дека домашни и странски компании се интересираат за инвестирање во изградба на гасоводни мрежи до домаќинствата и до стопанските субјекти.

– За жал, Македонија претрпе огромен зијан поради стагнацијата на овој проект. Меѓутоа, преговорите со Руската Федерација за наплаќање на долгот преку изградба на гасоводниот прстен во Скопје,

расположението кај Владата и кај „Макпетрол“ за конечно да се реши долгогодишниот спор и изработката на законската регулатива и либерализацијата во областа на енергетиката се доволен показател дека набрзо ќе имаме развој на дистрибуцијата и на бизнисот со природен гас во Македонија – вели Петровски.