Свет
Дане Илиев го монополизира судството
Дане Илиев, претседател на Врховниот суд, истовремено врши дваесетина претседателски функции, што го прави најмоќна фигура во судскиот систем, реагираат судии и правници
Дане Илиев, претседател на Врховниот суд, истовремено врши дваесетина претседателски функции, што го прави најмоќна фигура во судскиот систем, реагираат судии и правници.
Според нив, Илиев претседателствува 7 совети во судот, судскиот буџетски совет, претседател е на комисијата за полагање правосуден испит и на Академијата за обука на судии и обвинители. Откако ќе се усвојат измените во Уставот, претседателот на Врховниот суд ќе биде и прв човек на Судскиот совет. На оваа преголема концентрација на власта, во последно време реагирале и се жалеле неколку врховни судии. Тие сметале дека е невообичаено првиот човек на Врховниот суд да презема толкави одговорности во свои раце. И правните експерти сметаат дека независноста на судството не значи само независност од политиката, туку и од судската хиерархија.
– Со сегашната поставеност, преголема доминација има врвот на судската хиерархија. Тоа не значи судска независност. Сите функции што ги има претседателот на Врховниот суд се законски, па тоа е проблем што треба да се реши со поставеноста на функциите. Тоа треба да се смени во законите и во уставните амандмани – вели Рената Десковска, професорка од Правниот факултет.
Судиите коментираат дека ваквата „монополизација“, која не е надвор од законите и од Уставот, сепак значи окупација на работата на највисокиот судски орган во земјава. Тие коментираат дека ваквите овластувања имаат цел да го доближат судството до власта и да имаат контрола врз судството.
Претседателот на судот Дане Илиев не се согласува со ваквите тврдења. Тој смета дека не станува збор за концентрација на моќ, туку на одговорност.
– Тоа е одговорност и тешко на тој што ја има. Реакциите доаѓаат од луѓе што не сакаат промени во судскиот систем. Во сите земји претседателите на судовите судат, само кај нас тие се бизнисмени. Јас не се согласувам со тоа и сметам дека претседателите на судовите треба да ги судат најтешките предмети – вели Илиев.
Според него, својата одговорност ја заработил само со знаење и со стручност и дека во таа функција не е сконцентрирана никаква моќ.
Илиев, освен што е претседател на судот, го управува советот од пет судии во одделот за управни дела, кои решаваат предмети од контрола на даноците. Тој е претседател на советот од тројца судии кога се одлучува за пензиско, здравствено и социјално осигурување. Илиев, кога ќе одлучи дека има потреба, претседава совет од тројца судии од кривичниот оддел, каков што бил случајот со расчинетиот владика Вранишковски. Тој го претседава советот кога се одлучува за државјанство, азил и привремен престој од областа на внатрешните работи. Тој е прв човек на судскиот буџетски совет и на комисијата за полагање правосуден испит.
Извори од Врховниот суд велат дека никогаш досега не се случило претседателот на судот да земе толкав број ингеренции во свои раце. Поранешните претседатели раководеле најмногу два совети во судот.
Врховниот суд има 25 судии и е највисок судски орган во државата. Овој суд е единствен што одлучува во трет степен по жалбите на апелациските судови, решава по вонредни правни лекови против правосилните одлуки и за судирот на надлежностите меѓу судовите. Претседателот на судот има мандат од четири години.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп повторно го тужи Харвард
Администрацијата на Трамп денес поднесе нова тужба против Универзитетот Харвард, обвинувајќи го дека не се придржувал до федералната истрага и барајќи документи поврзани со неговите практики за прием на студенти.
Во тужбата поднесена во федералниот суд во Бостон, адвокатите на Министерството за правда на САД изјавија дека бараните документи ќе помогнат да се процени дали Харвард се придржува до пресудата на Врховниот суд на САД од 2023 година, со која програмите за прием на колеџи базирани на раса се прогласени за неуставни.
Министерството за правда соопшти дека ја поднело тужбата „единствено за да го принуди Харвард да достави документи поврзани со какво било разгледување на расата при приемот“ и „не го обвинува Харвард за какво било дискриминаторско однесување, ниту бара парична отштета или укинување на федералното финансирање“.
Трамп, претходно овој месец изјави дека неговата администрација бара 1 милијарда долари од Харвард за решавање на истрагите за политиките на универзитетот, откако новинските извештаи објавија дека Трамп се откажал од барањето за исплата од престижниот универзитет.
Харвард е во фокусот на широката кампања на администрацијата за користење на федерално финансирање за да се поттикнат промени на американските универзитети, за кои Трамп вели дека се погодени од антисемитски и „радикално левичарски“ идеологии.
Администрацијата откажа стотици грантови доделени на истражувачи од Харвард врз основа на тоа што универзитетот не направил доволно за да го спречи вознемирувањето на еврејските студенти на својот кампус, што го натера Харвард да поднесе тужба.
фото/Depositphotos
Свет
„Што е спротивно на поредокот заснован на правила? Тиранија и војна“ – Калас остро на панел дискусија
Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност, Каја Калас, изјави на една панел-дискусија дека на меѓународниот поредок му недостига одговорност за прекршувањето на правилата.
„Сите се повикуваат на Повелбата на Обединетите нации. Начелата постојат. Но што се случува кога некој ќе ги прекрши? Очигледно е дека одговорноста не функционира“, рече Калас.
Таа смета дека Советот за безбедност не работи според замислата и дека Обединетите нации „не го одразуваат светот каков што е денес“.
„Повеќето држави во светот сакаат поредок заснован на правила, сакаат правила што ќе го регулираат начинот на кој комуницираме и соработуваме едни со други“, додаде Калас.
Истакна дека големите меѓународни кризи низ историјата го поттикнувале развојот на меѓународното право и дека сегашната криза е можност „овој свет да се развие“.
Коментирајќи го говорот на германскиот канцелар Фридрих Мерц, кој изјави дека „стариот светски поредок исчезна“, Калас заклучи:
„Која е спротивноста на светски поредок заснован на правила? Тоа се тиранија и војни. А очигледно таму се наоѓаме сега.“
Свет
Гувернерот на Калифорнија: Трамп е привремен, ќе замине за три години
Гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, жестоко го критикуваше Доналд Трамп, нарекувајќи го „најразорниот претседател“ во историјата на САД и обвинувајќи го дека „сѐ подлабоко тоне во глупост“.
„Никогаш во историјата на САД немало поразорен претседател од сегашниот жител на Белата куќа“, рече Њусом.
Тој смета дека Трамп „се обидува да нѐ врати во 19 век“, додека, како што истакна, Калифорнија успешно покажува дека може да спроведува политики, да се натпреварува и да доминира.
„Ако денес не запомните ништо друго, запомнете го ова: Доналд Трамп е привремен. Ќе замине за три години“, рече Њусом.
Коментирајќи ја климатската криза, тој нагласи дека таа директно ги погодува Американците: „Луѓето горат, се гушат и се варат од горештини; истовремено имаме суши и поплави, како и историски шумски пожари.“
Тој додаде дека во Калифорнија ова прашање одамна ги надминало партиските поделби:
„Калифорнија е голема сина држава, но тука живеат повеќе републиканци отколку во многу републикански држави. Ние одамна сме над партиските поделби, бидејќи нема републикански или демократски термометар. Постојат само реални температури.“
Инаку, Њусом се споменува како можен кандидат на демократите за претседателските избори во 2028 година.

