Откога кинескиот амбасадор во Франција предизвика меѓународен скандал доведувајќи го во прашање на суверенитетот на земјите што произлегоа од поранешниот Советски Сојуз, се очекува гневот од Источна Европа и Украина да прелие на состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ закажан за денеска, пренесува „Еурактив“.

Според кинескиот амбасадор во Франција, Лу Шаје, земјите што произлегоа од поранешниот Советски Сојуз немаат ефективен статус според меѓународното право бидејќи не постои меѓународен договор што го потврдува нивниот статус како суверени нации.

Коментарите на Лу фрлаат сомнеж не само врз суверенитетот на Украина туку и врз сите поранешни советски републики, кои станаа независни нации по падот на Советскиот Сојуз во 1991 година, вклучувајќи ги и земјите членки на ЕУ.

Иако француското МНР изрази вџашеност од коментарите на Лу, нема индиции дека амбасадорот бил повикан да ги објасни своите забелешки зашто Париз чека официјален Пекинг да потврди дали овие коментари ја одразуваат позицијата на Кина.

Естонија, Литванија и Латвија, пак, во неделата координирано ги повикаа амбасадорите на Кина во секоја земја за објаснување.

Контроверзните коментари на Лу доаѓаат пред денешниот редовен состанок на министрите за надворешни работи на ЕУ во Луксембург, на кој требаше да се разговара за односите меѓу ЕУ и Кина.

Високиот претставник на Европската Унија за надворешна политика и безбедност, Жозеп Борел, кој ги нарече коментарите неприфатливи, додаде дека ЕУ се надева оти тие не ја претставуваат официјалната политика на Кина.

Борел минатата недела во Европскиот парламент ја критикува какофонијата од ставови и немањето координација меѓу членките на ЕУ во однос на Кина. Коментарите на Лу повторно ја разгореа дебатата за единствен пристап на ЕУ кон Кина и дали ЕУ треба да смета на помош од Пекинг за менување на позицијата на Русија.

Тајмингот е проблематичен и за францускиот претседател Емануел Макрон, кој со својата посета на Пекинг претходно месецов и последователните изјави предизвика вознемиреност кај некои западни сојузници.

Според Антоан Бондаз, експерт за Кина во Фондацијата за стратешки истражувања (ФРС) со седиште во Париз, ЕУ треба да ја ревидира својата постојна стратегија за Кина од 2019 година за целосно да ги вклучи политичката, дипломатската и економската поддршка на Кина за Русија, како и заклучоците од говорот на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лаен, за Кина, во кој таа посочи дека Европа треба дипломатски и економски „да се ослободи од ризикот“ со Кина, која станува порепресивна дома и понаметлива во надворешните односи.

„Затоа мора да се задржи триптихот – партнер за соработка, економски конкурент и системски ривал – но, стратешките цели на ЕУ мора да бидат подобро дефинирани, особено во смисла на намалување на ризикот“, додаде тој.

Бондаз смета дека ЕУ, пред сè, треба да биде понаметлива и јасно да стави до знаење дека војната во Украина е приоритетно безбедносно прашање за блокот, како и дека испораките на оружје за Русија би биле против меѓународното право и против нашите безбедносните интереси на Унијата.