Чешкиот претседател Милош Земан, во последниот период познат по предизвикувањето на трпението кај западните партнери поради неговите различни ставови во однос на кризата во Украина, кои често се совпаѓаат со руските, во неделата жестоко го нападна амбасадорот на САД во Прага и го прогласи за непожелен во неговиот кабинет, бидејќи ја критикуваше неговата објава дека на 9-ти мај ќе присуствува на прославата на 70-годишнината на победата над нацистичка Германија во Втората светска војна во Москва, што ќе ја бојкотираат западните челници.

Чешкиот претседател Милош Земан мината недела за француското радио F1 изјави дека советските војници кон крајот на Втората светска војна во 1945 година во тогашна Чехословачка дошле како ослободители, и потврди дека за разлика од западните челници тој ќе присуствува на парадата во Москва на 9-ти мај.

„По таа изјава, вратата од Прашкиот замок, се затворени за амбасадорот Шапиро“, изјави Земан оваа неделата за интернет весникот Parlamentnilisty.cz. Прашкиот замок, е некогашна резиденцијата на чешките кралеви, а подоцна на претседателите на земјата.

Американскиот амбасадор Ендрју Шапиро кон крајот на март изрази „неразбирање“ за одлуката на Земан да патува во Москва на прославата на крајот од Втората светска војна, кој во Русија се одбележува како Денот на победата со грандиозна воена парада на која се канат светските државници.

„Не можам да замислам дека чешкиот амбасадор во Вашингтон на претседателот на САД би му делел совети каде да патува. Не дозволувам некој амбасадор да учествува во планирањето на моите патувања“, порача чешкиот претседател.

Амбасадорот Шапиро кон крајот на март на чешката телевизија изјави дека претседателот Земан би можел да биде единствениот челник на земја членка на Европската унија на прославата во Москва. „Тоа е помалку непријатно“, рече американскиот дипломат, додавајќи дека не е негова „задача“ да му кажува на претседателот на Чешка што треба да прави.

Најавениот пат на Земан во Москва на 9-ти мај и во самата Чешка предизвика критики. Дел од опозицијата и од владејачките социјалдемократи од CSSD, вклучително и министерот за надворешни работи Лубомир Заоралек ја критикуваа намерата на шефот на државата да присуствува на воената парада во руската престолнина. Причините за овие критики се нападите на Западот врз Русија за нејзината наводна улога во украинската криза, мислење што не го споделува Земан, кој честопати умее да ги критикува прозападните власти во Киев како и европските санкции за Москва.

Критичарите сметаат дека Земан ќе биде единствениот висок претставник на ЕУ на свеченоста во Москва. Тој, пак, на критиките одговори дека сака да потсети на 150-те илјади советски војници кои загинале во текот на ослободувањето на тогашна Чехословачка од нацистите. Покрај тоа, патувањето во Москва е „израз на благодарност“, за тоа што денеска во Чешка не зборуваме германски повтори и во ова интервју Земан.

„Мојата посета на Москва е израз на благодарност за тоа што ние во Чешка сега не треба да зборуваме германски и да викаме ‘Хајл Хитлер!’ или ‘Хајл Хејдрих!“ (првиот човек на протекторатот Бохемија и Моравија во годините на нацистичката окупација на Чехословачка – з.м.). Во септември 1941-та Хејдрих во Прашкиот замок (резиденцијата на чешките кралеви и претседатели), рече дека Чесите на таа територија нема што да бараат“, рече уште Земан во интервјуто за француското радио минатата недела.

Земан потсети дека тој нема закажано средба со рускиот претседател Владимир Путин, но дека можеби токму германската канцеларка Ангела Меркел ќе разговара со рускиот челник, бидејќи ден потоа, на 10-ти мај таа ќе допатува во Москва за истата прилика, на церемонијата на полагање венец на гробот на Незнајниот војник. Според руските медиуми, на парадата ќе присуствуваат и највисоките претставници на Грција и на Кипар, кои исто така, се членки на Европската унија./крај/мф/сн

Извор: Макфакс