Веста дека американската Агенција за национална безбедноста (NSA) ги шпионирала тројцата последни француски претседатели Жак Ширак, Николас Саркози и Франсоа Оланд, најмалку во периодот меѓу 2006 и 2012 година, ја крена француската политика, а актуелниот претседател ја оцени како „неприфатлива“ ваквата американската политика кон Франција и се истакнува дека Вашингтон е должен да се придржува до своите обврски преземени особено по 2013 година, кога беше објавено дека тајните служби на САД масовно ги прислушувале телефонските разговори на милиони француски државјани.

„Франција нема да ги толерира делата кои претставуваат закана за безбедноста и заштитата на нејзините интереси“, се наведува во соопштението на Елисејската палата од средата, додека актуелниот претседател Франсоа Оланд се среќава дека најважните министри, команданти и пратеници, по извештајот на WikiLeaks дека САД го шпионирале него и двајцата негови претходници. Француски дипломатски извори наведуваат за медиумите дека по тој повод американскиот амбасадор во Париз е повикан да даде образложение во француското министерство за надворешни работи.

Станува збор за шпионски активности водени најмалку во периодот меѓу 2006 и 2012 година, односно тројцата последни француски претседатели Жак Ширак, Николас Саркози и Франсоа Оланд, произлегува од документите на основачот на WikiLeaks, Џулиан Асанж,кои во вторникот ги објавија дневниот весник Liberation и истражувачкиот портал Mediapart. Тие документи, коишто ги носат ознаките на највисока тајност, се состојат од пет извештаи на NSA и се однесуваат на прислушувани телефонски разговори на француските претседатели. Биле наменети за повеќе американски разузнавачки служби, забележува Liberation.

Најновиот документ го носи датумот 22-ри мај 2012 година, неколку дена пред стапување на Франсоа Оланд на претседателската должност, и се однесува на тајните состаноци околу евентуалното излегување на Грција од еврозоната. Во друг од 2011 година, се наведува дека Саркози е одлучен да ги обнови мировните преговори меѓу Израел и Палестинците, можно и без учество на САД. Документ од 2010 година укажува дека француските функционери знаеле дека САД ги шпионираат, како и дека имале намера да протестираат за тоа.

Француски функционер за BBC изјави дека шпионирањето „меѓу сојузниците е неприфатливо“, најавувајќи дека претседателот Оланд за тој проблем ќе зборува и на состанокот на францускиот национален совет за одбрана. Советник на францускиот претседател изјави за AFP дека Оланд ќе одржи состанок на одбранбениот совет за „да се процени карактерот на информациите кои ги објавија медиумите во вторникот навечер и да се извлечат полезни заклучоци“.

„Тешко ни е да разбереме или да замислиме што го мотивира некој сојузник да ги шпионира другите своите сојузници, коишто по светските прашања често ги споделуваат истите стратешки прашања“, изјави портпаролката на француската влада Стефани Л’Фол за телевизијата i>TELE.

Интернет страницата на ткн „свиркач“ и основач на WikiLeaks, Џулијан Асанж се повикува на „строго доверливи разузнавачки извештаи и технички документи“ на NSA. Засега не е јасно дали станува збор за податоци коишто ги поседува поранешниот соработник на американското разузнавање Едвард Сноуден.

Во вторникот WikiLeaks соопшти дека започнува со објавувањето на тајните документи под називот „Елисејската шпионажа“, кои „директно произлегуваат од насочениот надзор на NSA на комуникациите “ на тројцата француски претседатели,, како и француски министри и амбасадорот на Париз во САД.

„Францускиот народ има право да знае дека владите избрани од нив биле подложени на непријателски надзор од страна на претпоставените сојузници. Горди сме на нашата соработка со водечките француски издавачи Liberation и Mediapart,коишто помогнаа да се осветли оваа епизода. Француските читатели може да очекуваат наскоро повеќе значајни откритија“, напиша во вторникот основачот Асанж.

Портпаролот на WikiLeaks, Кристин Храфносн во средата за BBC изјави дека иако нивното откритие дека NSA ги прислушувала телефонските разговори на германската канцеларка Ангела Меркел не ја вклучувало содржината, овој пот постојат тани извештаи. „Тоа покажува колку далеку NSA и највисоките функционери на САД се подготвени да одат“, рече.

Како одговор на наводите за истекување на документите, портпаролот на NSA, Нед Прајс изјави дека нема да коментираат одредени разузнавачки наводи. „Ние воопшто не спроведуваме никакво надворешен разузнавачки надзор, освен доколку не постојат посебни и оправдани причини поради заштитата на националната безбедност. Тоа подеднакво се однесува и на обичните граѓани и на светските челници“, рече Пеајс. Подоцна додаде дека комуникациите на претседателот Оланд „не се и нема да бидат“ цели, како и дека „NSA тесно соработува со Франција по сите меѓународно важни прашања“ и дека Французите се „незаобиколен партнер“.

Станува збор за втора афера во последните две години во која САД ги прислушуваат челниците на своите најважни европски сојузници. Доставените од „протекувачот на информации“ извештаи до медиумите од страна на поранешниот соработник на американската Агенција за национална безбедност Едвард Сноуден, кој за тоа во САД е обвинет за три дела во врска со шпионажа од јули 2013 година за огромниот обем на долгогодишното американско шпионирање на милиони германски граѓани, институции и функционери, па дури и самата канцеларка, предизвика гнев во Германија. Тогаш, со цел да ја смири јавноста, германските власти најавуваа дека со Вашингтон подготвуваат договор за меѓусебно нешпионирање, но според најновите сознанија тоа никогаш не било тема./крај/мф/сн

Извор: Макфакс