Министрите за внатрешни работи на Европската унија ја повикаа во понеделникот Европската комисија да подготви правна и политичка основа за можно воспоставување на граничните контроли во рамките на шенгенскиот простор на период до две години, за разлика од вообичаените шест месеци, како и да се испита можноста дали Фронтекс може да помогне во обезбедувањето на границата меѓу Македонија и Грција, истовремено кога европските напори да се контролира мигрантската криза имаат малку ефект.

Министрите за внатрешни работи на 28-те земји членки на Европската унија се собраа во понеделникот на неформална средба во Амстердам, под претседавање на холандскиот министер за миграции Клаас Дијкоф, чијашто земја претседава со Советот на ЕУ во првото полугодие од 2016 година.

Дијкоф по средбата за новинарите изјави дека министрите се согласиле околу барањето до Европската комисија да ја подготви предлошката за користењето на членот 26 од Законикот за шенгенските граници. Тој член ја предвидува можноста за воведување на контролата на внатрешните граници и до две години, доколку постојат сериозни недостатоци на надворешните граници на Шенген просторот.

Под притисокот масовниот прилив на имигрантите во Европската унија досега шест земји воведоа привремени гранични контроли. Граничната контрола на внатрешните шенгенски граници може привремено се воспоставуваат во случај на безбедносни закани и поради вонредни настани, а може да трае до три месеца, со можност да биде продолжена на уште три месеца. Меѓутоа, во сите тие случаи на еднострано дејствување, членките на Шенген мора за тоа да ја известат Европската комисија и другите членки, како и да ги наведат причините кои ги навеле на тој потег.

Германија би сакала да ја продолжи можноста за контролата и до две годни, а за тоа треба да докаже дека постојат трајни недостатоци на надворешните граници на Шенгенскиот простор.

Министрите за внатрешни работи на земјите членки на ЕУ, исто така на ЕК „ѝ дадоа јасен сигнал да испита дали може европската агенција за граници Фронтекс да помогне во осигурувањето на границата меѓу Македонија и Грција“, изјави Дијкоф.

Во ЕУ изминатите денови се зголеми притисокот врз Грција да почне ефикасно да ја контролира својата граница со Турција. Најдалеку во тој притисок отиде Австрија, чијашто министерка за внатрешни работи Јохана Микл-Лајтнер ја предупреди уште еднаш во понеделникот Атина дека надворешната граница на шенгенскиот простор би можело да се премести кон средна Европа, доколку таа не обезбеди ефикасна контрола на својата граница со Турција.

„Доколку не успееме да ја осигуриме надворешната граница на ЕУ, грчко-турската граница, надворешната граница ќе се придвижи кон средна Европа. Мит е дека грчко-турската граница не може да се контролира. Грчката морнарица има доволно капацитети за обезбедување на таа граница“, изјави австриската министерка Лајтнер по доаѓањето на неформалниот состанок на министрите за внатрешни работи на ЕУ во Амстердам.

Лајтнер и минатата сабота преку медиумите ја предупреди Грција дека е можно нејзино „привремено исклучување“ од шенгенскиот простор, доколку не ги отстрани недостатоците во контролата од надворешните граници, но тогаш беше критикувана од шефот на германската дипломатија Франк-Валтер Штајнмаер оценувајќи го како „псевдо решение“.

Споменатиот член 26, кој досега не е користен, дозволува воведување надзор на внатрешните граници до две години во една или повеќе членки, на дел или по должината целата надворешна граница на шенгенскиот простор доколку има сериозни недостатоци на надворешните граници на просторот.

Споменувањето на овој член силно одекна, бидејќи може да се толкува и како можноста за привремено исклучување на Грција од шенгенскиот простор или како можност за создавање таканаречен „мини шенген“.

За да се активира членот 26, прво ЕК мора да даде оцена на земјата членка со проблематична надворешна граница и да ѝ препорача мерки кои треба да ги преземе. Тогаш земјата членка има рок од три месеца да ги спроведе препораките, а во спротивно може да биде активиран членот 26.

Привременото суспендирање на шенгенските прописи кое го воведоа Австрија и Германија истекува во мај, и за да може тоа да биде продолжено на две години потребно е целиот процес да биде започнат три месеца порано, што значи веќе во февруари./крај/мф/сн

Извор: Макфакс