Високата претставничка на Европската унија за надворешна и безбедносан политика Федерија Могерини предупреди во понеделникот дека ЕУ не го признава нелегалното руско анектирање на црноморскиот полуостров Крим и на Севастопол по повод годишнината од рефереднумот со кој тамошното доминантно руско и рускојазично население изгласа враќање на автономијата укината со осамостојувањето на Украина во 1990-те и за присоединувањето кон Руската Федерација што два дена подоцна го прифати рускиот парламент.

Точно пред една година, откако во Киев прозападната опозиција по долгите протести и безредија со стотина мртви го отстрани од власта претседателот Виктор Јанукович кој важеше за проруски човек и ги смени челниците на југоисточните рускојазични региони, населението на Крим донесе одлука да спроведе референдум за приклучување кон Русија, што според организаторите е прифатено со над 96 отсто од излезените избирачи чиј одѕив беше над 83 проценти од двомилионското население на полуостровот.

Освен Русија, каде Крим отсекогаш се доживувал како неделив дел од руската историја и култура, којашто два дена подоцна формално прогласи приклучување, Западот овој чин го смета за прекршување на меѓународното право. Севастопол, пак е пристанишен град кој го основала руската царица Катарина Велика беше седиште на руската Црноморска флота изминатите 230 години каде што проруското расположени секогаш беше силно изразено.

„Една година по нелегалниот и нелегитимен референдум и нелегалната анексија на Крим и Севастопол од страна на Руската Федерација, Европската унија останува цврсто приврзана на суверенитетот и територијалниот интегритет на Украина“, се истакнува во писмената изјава на шефицата на европската дипломатија Федерика Могерини. Се додава дека ЕУ ќе биде истрајна на својот став за непризнавање на „овој нелегален чин, вклучително и преку санкциите“. Во изјавата се изразува и „длабока загриженост“ од јакнењето на воените сили и наводното „влошување на човековите права на Крим, вклучително и негирањето на слободата на говорот и прогонот на припадниците на националните малцинства“.

Минатата година ЕУ поради присоединувањето на Крим, ЕУ и САД, како и некои нивни сојузници, воведоа санкции против руски функционери и локалните власти на Крим, како и против руски компании, кои откако избувна бунтот на рускојазичното население на истокот од Украина по укинувањето на законот со кој рускиот јазик го загуби статусот на службен, западните санкции беа проширени и на руската економија и врз рускиот увоз на технологии. Москва возврати со ембарго на увозот на западни прехранбени продукти, и се закани дека ќе го прошири и на други области, како што е на пример забраната за прелети над нејзината територија.

Во понеделникот и германската канцеларка Ангела Меркел во друштво на украинскиот претседател Петро Прошенко кој од неделата престојува во посета на Берлин, во врска со годишнината од референдумот на Крим изјави дека „Западот не го заборава однесувањето на Русија во однос на Крим“, но и порача дека „ситуацијата е таква што неопходно е да се оди натаму“ кон мирното решение на украинскиот конфликт.

„Ние нема да го заборавиме тоа, вклучително и фактот што на овој начин европскиот мировен поредок беше доведен во прашање. Но, сеедно, токму поради тоа, важно е ние да работиме за достигнување на мирното решение и да не дозволиме територијалната севкупност на Украина да биде доведена во прашање“, изјави Меркел по разговорите со Порошено.

Се очекува дека челниците на ЕУ ќе разговараат за украинскиот конфликт на самитот оваа седмица, а следните месеци мора да ја донесат одлуката што натаму со санкциите наметнати против Русија поради нејзината наводна вмешаност во конфликтот во соседната земја. Иднината на овие санкции воведени во јули и септември минатата година со рок од една година, веројатно ќе зависат од оцените за спроведувањето на договорот за прекинот на огнот во источна Украина потпишани првично ланскиот 5-ти септември а потоа на 12-ти февруари годинава потврдени во белоруската престолнина Минск, со потписите на челниците на Украина, Русија, Франција и Германија.

Британскиот министер за надворешни работи, Филип Хамонд, изјави во понеделникот во Брисел дека санкциите треба да бидат продолжени „сé додека Минск не биде спроведен во целост“, што оцени дека е сигнал за Москва дела „мора да ги исполни своите обврски пред да бидат укинати санкциите“.

Литванскиот шеф на дипломатијата Линас Линкевичиус, чија земја претседава со ЕУ, во понеделникот пред состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ изјави дека „санкциите се единствениот начин на кој можеме да го одржуваме притисокот, а притисокот мора да се одржува“./крај/мф/сн

Извор: Макфакс