Европската унија се наоѓа пред нов предизвик во своето постоење, а тоа е формирање на заедничко европско разузнавање, сметаат водечките светски експерти, кои викендов учествуваат на меѓународниот ГЛОБСЕК безбедносен форум кој се одржува во Братислава, а на кој присуствува и Макфакс.
 

Од Братислава, Бојан Стојковски

„Лекцијата е стара, мора да се искористат можностите што ги нудат различните информации, ние секогаш го знаевме тоа. Локалните полициски власти мора да соработуваат со разузнавањето, во Велика Британија на овој начин во последниот период беа спречени неколку терористички ќелии’, изјави професорот од британскиот Кинг Колеџ, Дејвид Оманд.

Еден од проблемите за реализацијата на оваа цел се и постоечките европски договори во кои ова прашање е регулирано на национално ниво.

„Најважно е да се има соработка меѓу европските земји, вакво нешто сега постои на билатерална основа, нам сега ни треба повеќе. Еден проблем е тоа што во Лисабонскиот договор во однос на безбедноста стои дека ова прашање е регулирано во рамките на националните ингеренции. Мора да размислиме за промена на ова, и најважниот проблем сега е што нема веќе доверба“, смета Анеми Туртелбум, поранешен белгски вицепремиер.

Мигрантската криза ја зголеми опасноста од потенцијални напади на евроско тло, што е причина повеќе за формирањето на заедничкото европско разузнавање, смета поранешниот директор на германската разузнавачка служба, Август Хенинг.

‘За време на мигрантската криза многу лица влегоа во Германија, ни треба многу подобар систем на податоци, како и подобар систем на комуникација. Што повеќе луѓе се свесни за ова тогаш ќе има поголема соработка, како и поголема свест во општеството’, вели Хенинг.

Американското искуство во справувањето со терористички напади, пак, говори дека подигнувањето на свеста кај народот за опасностите е подеднакво важна како и средствата кои се користат за да се спречат нападите.

„Доколку се анализираат нападите во САД се работеше за лица кои оперираат сами и најчесто преку онлајн комуникации, но немаше случаи на поголеми групи, односно организирани напади. Она што треба да го направиме сега е да покренене свест кај обичните луѓе, доколку се сомневаат околу некого, пред се да знаат каде и на кого да му се обратат’, вели Мајкл Чертоф, член на интернациоалниот одбор на ГЛОБСЕК.

Според Туртелбум, пак, за разлика од САД, средствата кои ЕУ ги одвојува за оваа цел во овие моменти не се доволни. ‘Во секоја земја постои проблемот со средствата, вие можете да ги имате сите информации но да немате кој да ги анализира, ова важи и за Европа. Важно е да се заштити приватноста, но за ова се потребни пари. Средствата кои се одвојуваат од европските фондови во моментов едноставно не се доволни’, вели таа.

Човечкиот фактор во оваа ситуација не смее да се занемари, локалните полиции се доста важни бидејќи тие се на терен и можат да забележат доколку постои некаква опасност, односно подеднакво е важно да се работи и на локално и на меѓународно ниво, додаваат безбедносните експерти.

Макфакс присуствуваше изминатиот викенд на Безбедносниот форум на ГЛОБСЕК кој секоја година се одржува во Братислава, на кој шефовите на држави, десетици министри за одбрана и за надворешни работи, како и стотици аналитичари, дипломати и новинари од повеќе од 70 земји пристигнаа доцна ноќта во петокот и во саботата утрото во словачката престолнина Братислава на единаесеттиот годишен Глобален форум за безбедност

ГЛОБСЕК 2016 се занимаваше со најжешките безбедносни прашања на денешницата, како мигрантската криза, справувањето со тероризмот од ултрарадикалните групации како Исламската држава и моменталната безбедносна ситуација во Европа во однос, како што се наведува тука во Братислава, на руската агресија и уште поголемата пропаганда.

ГЛОБСЕК Татра самитот во Братислава е еден од најважните настани во текот на шестмесечното ротирачко претседателствување на Словачка со Советот на ЕУ. Покрај споменатите актуелни теми, беше дискутирано и за теми поврзани со енергетска заедница, финансиите, инвестициите, за иднината на еврозоната, за дигиталната агенда.

На дискусиите во Братислава присуствуваа и министрите за финансии од Словачка, Германија, Франција, Италија, Белгија и Ирска. Исто така, ќе присуствуваат пет европски комесари, седум високи претставници од земјите од Западен Балкан, вклучително и Македонија, министрите за енергетика од Норвешка, Бугарија и Романија, како и дипломати од повеќе земји членки на ЕУ. Високи претставници на банкарскиот, ИТ секторот, инвестициите и од енергетскиот сектор, исто така, имаа свое учество во дискусиите./крај/мф/бс

Извор: Макфакс