Европа
Полјаците гласаат за себе, и за Европа
Полјаците во недела гласаат на парламентарните избори чиј исход може да има последици и многу подалеку од Варшава, од улогата којашто Полска би ја имала во актуелната бегалска криза во Европа, преку односите на Брисел кон Русија, до изгледите британскиот премиер Дејвид Камерон успешно да го испреговара новиот статус за својата земја во Европската унија.
Полска е единствената земја во ЕУ која ја избегна рецесијата и останува една од најбрзо растечките европски економии. Доколку, сепак, се покаже дека анкетите се точни, по осум година на власт би можела да се врати конзервативната и евроскептична партија Право и правда (PiS) на поранешниот премиер Јарослав Качински.
Според последните анкети, PiS има околу 36 отсто поддршка, дури 14 отсто повеќе од Граѓанската платформа (PO) на премиерката Ева Копач, која ја презема должноста откако нејзиниот претходник Доналд Туск минатата година беше избран за претседател на Европскиот совет. PO е централната партија во владејачката коалиција од 2007 година.
Право и правда (PiS) ја основаа во 2001 година браќата Качински, близнаците Лех и Јарослав, кои подоцна беа избрани за претседател и премиер. Лех загина во воздухопловната несреќа кај руски Смоленск во 2010 година, Јарослав сега е претседател на партијата.
Доследниот конзервативец Качински ја истакна помалку борбената политичарка Беата Шидло за партиска кандидатка за премиерка. Иако ја ублажи антиевропската реторика, неговата длабока недоверба во европските сили, особено во Германија, не е променето и коментаторите мислат дека ќе продолжи да ги влече конците од заднина. Можеби не им се допаѓа на сите кога се борите за своите интереси. Но ЕУ не е клуб на алтруисти“, вели Витолд Вашчиковски., водечки експерт на PiS за надворешна политика.
Со „подрската“ Полска, ЕУ би можела да има повеќе проблеми во барањето решение за најголемата бегалска криза, постигнувањето на единствен став во борбата со климатските промени или во политиката против Русија. Премиерката Ева Копач, на пример, се согласи да прими 7.000 бегалци според квотата одредена од Европската комисија. Во текот на последната влада на PiS, Полска одолговлекуваше со ратификацијата на Лисабонскиот договор и го блокираше покренувањето на преговорите за партнерскиот договор со Русија. Се претпоставува и дека односите меѓу Туск, како претседател на Европскиот совет, кому Качински многу му забележуваше како премиер, и новата полска влада би биле напнати.
Полјаците избираат 460 пратеници на Сејмот (парламентот) според пропорционален систем. На политичките партии им требаат 5 отсто за преминување на изборниот праг, а на коалициите 8 отсто.
Освен PiS и PO, во парламентот веројатно ќе влезе и Обединетата левица кога во анкетите добива околу 10 отсто поддршка. Главни во оваа коалиција се социјалдемократите кои во 1990-те беа силни на полската политичка сцена, но од 2001 година изборните резултати им се слаби и се движат меѓу 8 и 11 отсто.
Околу 6 отсто доверба во анкетите добиваат уште три групации, и тоа Полската партија од десниот центар, која е малцинскиот партнер во владата на PO, Коалицијата за обновување на републиката, слободата и надеждта (KORWiN), од крајната десница, Модерната партија која неодамна ја формираше економистот на Светската банка Ришард Петру и партијата Кукиз 15, протесно движење која ја води пејачот Павел Кукиз, кој освои 21 отсто гласови на претседателските избори во мај и заврши на третото место.
Според анкетите, PiS без проблеми би требало да победи на изборите, а во полза ѝ оди и тоа што партискиот кандидат Аднжеј Дуда неодамна победи на претседателските избори, но ниедна партија од падот на комунизмот не успеа да оствари апсолутно мнозинство во парламентот. За тоа на PiS му е потребен 231 мандат. Доколку не успее во тоа, формирање на коалицијата би можело да биде тешко, па дури ни сојуз на PO со сите против PiS, не е невозможен.
Во секој случај, кој и да ја формира следната влада, неа ќе ја предводи жена, бидејќи освен Копач и Шидло на чело на третата најсилна групација, Обединетата левица, се наоѓа жена – Барбара Новацка. Тоа ќе биде познато набрзо по 21 часот кога ќе бидат затворени избирачките места кои беа отворени во 7 часот, кога ќе бидат објавени излезните анкети./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Масовен воздушен напад: Русија лансираше 115 дронови, Украинците соборија 95
Русија започна масовен воздушен напад врз Украина во вторник ноќта, лансирајќи вкупно 115 дронови од различни видови, вклучувајќи ги Шахед, Гербера и Италмас. Украинската воздушна одбрана успешно ги неутрализираше повеќето од заканите, соборувајќи или блокирајќи 95 дронови на север, југ и исток од земјата, објавува Украинска правда.
Според податоците на украинските воздухопловни сили објавени до 7:30 часот утрово, од вкупниот број лансирани дронови, околу 60 беа камикази дронови Шахед. И покрај високата стапка на пресретнување, 18 дронови успеаја да ја пробијат одбраната и да погодат цели на 11 локации.
Широк спектар на одбранбени сили, вклучувајќи ги воздухопловните сили, противвоздушните ракетни единици, единиците за електронско војување и беспилотни системи и мобилните противпожарни групи, учествуваа во одбивањето на нападот. Воздухопловните сили предупредија дека нападот е сè уште во тек бидејќи неколку руски дронови сè уште се наоѓаат во украинскиот воздушен простор.
Европа
Литванскиот претседател: Дијалогот со Путин е илузија, Кремљ не сака мир
Литванскиот претседател Гитанас Науседа изјави дека Европа мора да биде подготвена за долгорочната закана од Русија и дека Москва нема намера да застане дури ни по војната во Украина. Во интервју за „Киев пост“, тој рече дека „империјалните амбиции“ на Русија се трајни и дека Европа мора да изгради „ѕид на одвраќање“.
„Ситуацијата е сложена и полна со предизвици“, рече Науседа, додавајќи дека клучната разлика од минатото е што Литванија сега е дел од НАТО и ЕУ. „Членството во Европската унија е „за подобар живот“, а членството во НАТО е „за цел живот“, рече тој. Тој нагласи дека заканата од Русија нема да се повлече со крајот на војната во Украина.
„Империјалните амбиции на Русија нема да исчезнат откако ќе заврши војната во Украина. Заканата ќе остане“, рече тој. „Можеби следниот пат целта нема да биде Украина, туку источниот дел на ЕУ или ЕУ како целина. Мора да бидеме подготвени. Мора да изградиме ѕид на одвраќање“, рече тој.
Зборувајќи за војната во Украина, Науседа рече дека не е оптимист за брзо решение. „САД се клучниот актер тука и само тие можат да ја турнат Русија во ќош и на преговарачката маса“, рече тој. Тој нагласи дека Русија, според него, нема намера да ја заврши војната. „Гледам дека Русија апсолутно нема намера да ја заврши оваа војна.
Тие си играат за време за да заземат повеќе украинска територија“, рече тој. Додаде дека Русија напаѓа цивили и инфраструктура и ја „оружува“ зимата, што го опиша како „длабоко циничен“ пристап. Тој рече дека нема големи очекувања за трилатералните разговори. „Од руска страна, гледам само имитација на преговорите и обиди за купување време“, рече тој.
Науседа рече дека некои во Европа ги повторуваат старите грешки кога верувале дека разговорите со Путин ќе дадат резултати. „Се сеќаваме на бројни средби и повици со Путин, а резултатот беше нула“, рече тој. Додаде дека Путин не ја гледа Европа како воена сила. „Тој не се плаши од Европа. Тој не се однесува кон Европа како кон партнер кого мора сериозно да го сфати. Тој се плаши само од Соединетите Американски Држави, а тоа е значајна лост“, рече тој.
Тој рече дека Европа треба да ги зајакне односите со Соединетите Американски Држави и да ја зајакне преговарачката позиција на Украина, наместо да се обидува директно да преговара со Москва. „Подобар пристап е да се координира со Соединетите Американски Држави и да се зајакне преговарачката позиција на Украина“, рече тој.
Науседа рече дека Литванија силно го поддржува проширувањето на ЕУ и пристапувањето на Украина. „Литванија е меѓу најсилните застапници за што е можно поскоро пристапување на Украина“, рече тој. Додаде дека Литванија предлага перспектива за членство за Украина, Молдавија, Црна Гора и Албанија до 2030 година, нагласувајќи дека датумот не е обврзувачки, туку политичка цел.
Зборувајќи за партиите и политичарите кои тврдат дека „ова не е наша војна“ и се залагаат за ресетирање на односите со Русија, Науседа рече дека е „штета“ што не научиле ништо. „Тие се однесуваат како деца и никогаш не растат“, рече тој, додавајќи дека војната не ја засега само Украина, туку претставува предизвик што Русија го фрла врз европскиот модел на управување, владеењето на правото и демократијата.
Европа
Британската влада ќе објави доверливи документи за назначувањето на поранешниот принц Ендру
Британската влада ќе објави доверливи документи за назначувањето на поранешниот принц Ендру за трговски претставник, што е резултат на жестока парламентарна дебата и притисок од пратениците. Предлогот за објавување на документите беше одобрен во вторник откако Ендру Маунтбатен-Виндзор беше уапсен под обвинение дека споделувал владини извештаи со Џефри Епстин додека бил на функција, пренесува „Еуроњуз“.
За време на вчерашната дебата, пратениците побараа поголема одговорност од кралското семејство, тврдејќи дека братот на кралот го ставил своето пријателство со Џефри Епстин пред својата должност кон својата земја. Владата на премиерот Кир Стармер го поддржа предлогот, осигурувајќи го неговото усвојување.
„Искрено, ова е најмалку што им должиме на жртвите на ужасната злоупотреба извршена од Џефри Епстин и други. Злоупотреби што беа овозможени, потпомогнати и поттикнати од многу широка група арогантни, привилегирани и честопати богати поединци во оваа земја и на други места“, рече министерот за трговија Крис Брајант, зборувајќи во име на владата.
Маунтбатен-Виндзор, на кого му беа одземени кралските титули минатата година, е под полициска истрага поради сомневања дека споделувал чувствителни документи со Епстин за време на неговиот мандат како пратеник. Поранешниот принц беше уапсен минатата недела под сомнение за злоупотреба на службената должност, а неговиот брат, кралот Чарлс III, рече дека „законот мора да си го направи своето“.
Лидерот на либералните демократи, Ед Дејви, рече дека врските на Ендру со Епстин, како оние на Питер Манделсон, кој беше ослободен со кауција во раните утрински часови во вторник, се „дамка на нашата земја“. „Мора да почнеме да ја отстрануваме таа дамка со средството за дезинфекција на транспарентноста“, додаде тој.
Либералните демократи користеа ретко користен парламентарен механизам за да ги принудат министрите да ги објават документите, кои датираат од времето кога лабуристите беа премиер Тони Блер пред 26 години.
Брајант го опиша Маунтбатен-Виндзор како некој вклучен во постојана „трка за самобогатење“ – „груб, арогантен и привилегиран човек кој не можеше да направи разлика помеѓу јавниот интерес на кој наводно му служи и сопствениот приватен интерес“.
Иако владата се согласи да ги објави документите, Брајант рече дека некои од нив би можеле да бидат одложени додека полицијата не ја заврши истрагата.
Притисокот за објавување на документите на Ендру доаѓа во време кога владата се подготвува да го објави првиот сет документи поврзани со назначувањето на Лорд Манделсон за амбасадор на Велика Британија во Вашингтон во 2024 година на почетокот на март.

