Европа
Полјаците гласаат за себе, и за Европа
Полјаците во недела гласаат на парламентарните избори чиј исход може да има последици и многу подалеку од Варшава, од улогата којашто Полска би ја имала во актуелната бегалска криза во Европа, преку односите на Брисел кон Русија, до изгледите британскиот премиер Дејвид Камерон успешно да го испреговара новиот статус за својата земја во Европската унија.
Полска е единствената земја во ЕУ која ја избегна рецесијата и останува една од најбрзо растечките европски економии. Доколку, сепак, се покаже дека анкетите се точни, по осум година на власт би можела да се врати конзервативната и евроскептична партија Право и правда (PiS) на поранешниот премиер Јарослав Качински.
Според последните анкети, PiS има околу 36 отсто поддршка, дури 14 отсто повеќе од Граѓанската платформа (PO) на премиерката Ева Копач, која ја презема должноста откако нејзиниот претходник Доналд Туск минатата година беше избран за претседател на Европскиот совет. PO е централната партија во владејачката коалиција од 2007 година.
Право и правда (PiS) ја основаа во 2001 година браќата Качински, близнаците Лех и Јарослав, кои подоцна беа избрани за претседател и премиер. Лех загина во воздухопловната несреќа кај руски Смоленск во 2010 година, Јарослав сега е претседател на партијата.
Доследниот конзервативец Качински ја истакна помалку борбената политичарка Беата Шидло за партиска кандидатка за премиерка. Иако ја ублажи антиевропската реторика, неговата длабока недоверба во европските сили, особено во Германија, не е променето и коментаторите мислат дека ќе продолжи да ги влече конците од заднина. Можеби не им се допаѓа на сите кога се борите за своите интереси. Но ЕУ не е клуб на алтруисти“, вели Витолд Вашчиковски., водечки експерт на PiS за надворешна политика.
Со „подрската“ Полска, ЕУ би можела да има повеќе проблеми во барањето решение за најголемата бегалска криза, постигнувањето на единствен став во борбата со климатските промени или во политиката против Русија. Премиерката Ева Копач, на пример, се согласи да прими 7.000 бегалци според квотата одредена од Европската комисија. Во текот на последната влада на PiS, Полска одолговлекуваше со ратификацијата на Лисабонскиот договор и го блокираше покренувањето на преговорите за партнерскиот договор со Русија. Се претпоставува и дека односите меѓу Туск, како претседател на Европскиот совет, кому Качински многу му забележуваше како премиер, и новата полска влада би биле напнати.
Полјаците избираат 460 пратеници на Сејмот (парламентот) според пропорционален систем. На политичките партии им требаат 5 отсто за преминување на изборниот праг, а на коалициите 8 отсто.
Освен PiS и PO, во парламентот веројатно ќе влезе и Обединетата левица кога во анкетите добива околу 10 отсто поддршка. Главни во оваа коалиција се социјалдемократите кои во 1990-те беа силни на полската политичка сцена, но од 2001 година изборните резултати им се слаби и се движат меѓу 8 и 11 отсто.
Околу 6 отсто доверба во анкетите добиваат уште три групации, и тоа Полската партија од десниот центар, која е малцинскиот партнер во владата на PO, Коалицијата за обновување на републиката, слободата и надеждта (KORWiN), од крајната десница, Модерната партија која неодамна ја формираше економистот на Светската банка Ришард Петру и партијата Кукиз 15, протесно движење која ја води пејачот Павел Кукиз, кој освои 21 отсто гласови на претседателските избори во мај и заврши на третото место.
Според анкетите, PiS без проблеми би требало да победи на изборите, а во полза ѝ оди и тоа што партискиот кандидат Аднжеј Дуда неодамна победи на претседателските избори, но ниедна партија од падот на комунизмот не успеа да оствари апсолутно мнозинство во парламентот. За тоа на PiS му е потребен 231 мандат. Доколку не успее во тоа, формирање на коалицијата би можело да биде тешко, па дури ни сојуз на PO со сите против PiS, не е невозможен.
Во секој случај, кој и да ја формира следната влада, неа ќе ја предводи жена, бидејќи освен Копач и Шидло на чело на третата најсилна групација, Обединетата левица, се наоѓа жена – Барбара Новацка. Тоа ќе биде познато набрзо по 21 часот кога ќе бидат затворени избирачките места кои беа отворени во 7 часот, кога ќе бидат објавени излезните анкети./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Шпанскиот премиер: Злосторствата се толерираат на социјалните медиуми; Маск: Тиранин и предавник
Илон Маск го нарече шпанскиот премиер Педро Санчез тиранин и предавник откако објави планови за забрана на лицата под 16 години од социјалните медиуми и за сузбивање на говорот на омраза. Санчез рече дека се неопходни итни мерки за заштита на децата од она што го нарече „дигитален Див Запад“, што предизвика гнев кај сопственикот на платформата Икс, пишува The Guardian.
Dirty Sánchez is a tyrant and traitor to the people of Spain 💩 https://t.co/B3oyHrBYpR
— Elon Musk (@elonmusk) February 3, 2026
Откако Санчез ги презентираше плановите на својата влада во говорот на Светскиот самит на влади во Дубаи, Маск одговори на својата платформа Икс. „Валканиот Санчез е тиранин и предавник на шпанскиот народ“. Околу час и половина подоцна, тој дополнително ја заостри својата реторика. „Санчез е вистински фашистички тоталитарист“, рече тој.
Sánchez is the true fascist totalitarian https://t.co/b2U17fEwa7
— Elon Musk (@elonmusk) February 3, 2026
Санчез претходно го критикуваше Маск за користење на Икс за „зајакнување на дезинформациите“ за одлуката на администрацијата на Санчез да легализира 500.000 недокументирани работници и баратели на азил, истакнувајќи дека самиот Маск е мигрант.
Шпанскиот премиер вчера изјави дека се потребни итни мерки бидејќи социјалните медиуми станале „пропадната држава каде што законите се игнорираат, а злосторствата се толерираат“. Тој најави дека владата подготвува низа мерки, вклучително и забрана за социјалните медиуми за лица под 16 години.
„Нашите деца се изложени на простор во кој никогаш не требало да бидат. Тоа повеќе нема да го прифатиме“, рече Санчез. „Ќе ги заштитиме од дигиталниот Див Запад“, вети тој. Предложената забрана ќе се спроведе со измена на постојниот закон за дигитална заштита на малолетници, кој се дискутира во парламентот.
Претставниците на Google, TikTok, Snapchat и Meta сè уште не ги коментираа најавените мерки. Се чини дека Шпанија и Грција, кои се исто така блиску до објавување слична забрана за лица под 15 години, ќе им се придружат на земји како Велика Британија и Франција во заземањето построг став за социјалните медиуми.
Европа
Дрон се урна во воен комплекс во Полска
Полската воена полиција истражува пад на беспилотно летало од непознато потекло кое се урна во воен комплекс на североистокот на земјата, на само неколку метри од складиште за оружје. Инцидентот, кој властите го потврдија во понеделник, се случил на 28 јануари во Вториот радиоелектронски центар во Пжасниш, град на околу деведесет километри северно од Варшава, пренесува Анадолија.
Според Радио Зет, дежурен офицер во единицата го забележал дронот како лета над базата, по што леталото ја изгубило контролата и се урнало во близина на складиштето за оружје. Војниците го обезбедиле дронот и го преместиле во воена зграда за испитување. Портпаролот на Врховниот командант на воената полиција изјавил дека воената полиција била известена и набргу потоа официјално започнала истрага, која вклучува обезбедување на леталото и земање изјави од сведоци.
Инцидентот се случува во време на растечка загриженост низ Полска и другите членки на НАТО за неовластена активност на беспилотни летала во близина на клучни инфраструктурни и воени објекти. Загриженоста се зголеми особено по руската инвазија на Украина и брзото ширење на технологијата за беспилотни летала со ниска цена.
Во Германија и балтичките држави, безбедносните служби истражуваат повторени видувања на неидентификувани дронови во близина на воени полигони за обука, пристаништа и енергетски објекти, што ги зголемува стравувањата од шпионажа и проверка на подготвеноста.
Иако засега нема индикации дека инцидентот во Пжасниш бил непријателски чин, официјалните лица не исклучуваат ниту едно сценарио, вклучувајќи грешка на операторот, технички дефект или намерно извидување. Полското Министерство за одбрана сè уште јавно не коментирало за потеклото или видот на дронот, ниту дали бил опремен со уреди за снимање или друг товар.
Европа
Сојузник на Зеленски: Украинскиот народ е исцрпен, победа е запирање на војната
Висок политички сојузник на украинскиот претседател Володимир Зеленски повика на мировен договор што ќе ги стави луѓето пред територијата.
Изјавата доаѓа пред големата конференција во Украина во четврток, на која ќе се соберат гувернери и градоначалници за да разговараат за условите за мир со Русија.
Виталиј Ким, гувернер на Николаевската област и едно од имињата во подем во украинската политика, предводеше огранок на партијата „Слуга на народот“ на претседателот Зеленски на изборите во 2019 година и беше назначен за регионален гувернер од Зеленски во ноември 2020 година, објавува „Индипендент“.
Ким зборуваше пред Форумот на градовите и заедниците на фронтот во 2026 година, каде што локалните лидери ќе се обидат да се договорат што очекуваат од мировниот договор, нагласувајќи ја подготвеноста да се префрли фокусот од граничните спорови на безбедносните гаранции. Запрашан за неговите приоритети во мировниот план поврзан со Доналд Трамп, гувернерот Ким рече: „Земјата е важна, но луѓето се поважни, а ситуацијата е таква што не знаеме што носи утрешниот ден“.
Ким призна дека перцепцијата за победата се променила под тежината на долготрајниот конфликт. „За мене лично, победата се нашите граници од 1991 година, среќни луѓе кои не умираат, но сите се многу уморни“, изјави тој.
„Затоа, за украинскиот народ, мислам дека победата е едноставно запирање на војната и добивање безбедносни гаранции за иднината, за нашите деца да можат да го имаат животот што го имавме пред инвазијата. Верувам дека за повеќето од нашите луѓе, победата е враќање во животот каков што беше порано. Ова е исклучително важно за нас бидејќи помина долго време.“

