Претседателот на Европскиот совет, Доналд Туск, ги објави во вторникот предлозите за договорот со Велика Британија, кој ќе биде основа за расправа на претстојниот самите на челници од земјите челник и на Европската унија кој на 18-ти и 19-ти февруари ќе се одржи во Брисел во рамките на подготовките за референдумот за британското останување или излегување во Унијата.

Во писмото упатено до сите челници на земјите членки на ЕУ, претседателот на Европскиот совет Доналд Туск истакна дека предлозите, според неговото мислење, го решаваат прашањето коишто ги постави Велика Британија, а истовремено не ги прекршуваат начелата на коишто е втемелена Европската унија.

Според предлозите, на коишто веќе со месеци било работено, националните парламенти на земјите членки ќе имаат поголемо овластување при носењето на законите на ЕУ. Се предлага 550 отсто од 28-те национални парламенти, односни 16 од нив, мижат да ги сопрат или да ги променат законите во постапката на носења.

Велика Британија, исто така, бара јакнење на конкурентноста на економијата и намалување на бирократијата, подобрување на позицијата на земјите членки кои не го користат еврото в однос на земјите од еврозоната, јакнење на сувереноста на националните држави и улогата на националните парламенти, како и ограничување на пристапот до социјалните надоместоци за работниците од другите земји членки на ЕУ кои работат во Обединетото Кралство.

Туск, истакнува дека предлозите за заштита на земјите кои не се членки на монетарната унија – еврозоната, не значи дека тие може да имаат право на вето на одлуките на еврозоната.

Предлогот вклучува и одредби за ограничување на социјалните надоместоци за работниците од другите земји членки на ЕУ доколку дојде до преоптоварување на социјалниот систем на една земја членка, што беше едно од најтешките британски барања бидејќи навлегува во слободата на движењето на луѓето, што се смета за едно од најголемите достигнувања и основни принципи на ЕУ, коешто според Туск, со овој предлог не е прекршено.

Во предлогот на Туск, се наоѓа и своевидна сопирачка, којашто овозможува на одредено време, до четири години, да можат да се намалат социјалните надоместоци за работниците од другите земји членки на ЕУ, во случај на голем прилив на имигранти. Таа сопирачка може да се активира, доколку системот за социјална сигурноста биде изложен на преголем притисок, а на тоа би имале право сите земји членки, бидејќи според Туск, само така може да се избегнат дискриминациите и попречувањето на слободата на движењето.

Камерон бараше на работниците од земјите членки од источна и од средна Европа да не им се исплаќаат социјални надоместоци во првите четири години од работењето во Велика Британија, тврдејќи дека тие мораат прво да придонесат на британскиот социјален систем, дури потоа од него да бараат помош. „Не може да се добие нешто за ништо“, изјави повеќепати британскиот премиер.

Кога станува збор за Велика Британија, Европската комисија тврди дека веќе сега постои „вонредна околност“ којашто овозможува активирање на таа сопирачка, што отвора пат таа да се активира што во Британија на референдумот биде изгласано останување во ЕУ. Таквото толкување, очигледно, е наменето за евроскептичното јавно мнение.

Камерон изрази стравување од натамошната интеграција на земјите на еврозоната, тврдејќи дека тоа би можело да оди на штета на земјите надвор од зоната на употреба на заедничката валута. Сега добил гаранции дека нема да има дискриминации во тој поглед, но и дека земјите надвор од еврозоната нема да имаат право на вето на одлуките на еврозоната.

Туск го претстави механизмот според кој деветте земјите надвор од еврозоната можат да ја изнесат својата загриженост и да побараат потребни гаранции доколку сметаат дека некои одлуки на земјите од еврозоната се однесуваат на нив. „Но, тоа не е право на вето и тоа не може да ги запре итните одлуки, на пример, во случај на финансиска криза“, вели челникот на Европскиот совет. Британскиот конзервативен премиер Дејвид Камерон вети дека на почетокот од 2013 година дека на британските граѓани, доколку победи на парламентарните избори кои се одржаа пролетта 2015 година, ќе организира референдум до крајот на 2017 година за останувањето или излегувањето на Велика Британија од Европската унија. Пред разговорот со Туск во Лондон изминатите два дена во Лондон, повтори дека ќе се обиде да постигне договор за реформите коишто би ги задоволиле британските барања и коишто би овозможиле останување на земјата во Унијата. Претходно се појавија шпекулации дека доколку таквиот задоволителен договор за Лондон биде постигнат, британскиот референдум би можел да се одржи уште во јуни годинава./крај/мф/сн

Извор: Макфакс