Украинската Врховна Рада (парламентот) и Европскиот парламент во вторникот го ратификуваа договорот за политичко и економско приближување на Украина на Европската унија, кој кон крајот на ноември 2013 година реши да го суспендира поранешниот украински претседател Виктор Јанукович, што доведе до реакција на опозицијата поддржувана од Западот и безредија во Киев со кои дојде на власт, а подоцна како реакција на рускојазичната заедница доминанта во источните делови од земјата и до петмесечниот крвав конфликт.
 

Украинската Врховна Рада (парламентот) и Европскиот парламент во вторникот го ратификуваа договорот за политичко и економско приближување на Украина на Европската унија, кој кон крајот на ноември 2013 година реши да го суспендира поранешниот украински претседател Виктор Јанукович, што доведе до реакција на опозицијата поддржувана од Западот и безредија во Киев со кои дојде на власт, а подоцна како реакција на рускојазичната заедница доминанта во источните делови од земјата и до петмесечниот крвав конфликт.

Украинските пратеници, исто така, го изгласаа и законот за „специјалниот статус“ на источните региони, како една од 12-те точки од договорот за прекин на огнот склучен на 5-ти септември во белоруската престолнина Минск. Според агенциите кои се повикуваат на пратенички извори од Украина, овој статус предвидува одреден степен на самоуправа во рок од три години. Радата ќе донесе уште еден закон, оној кој ќе гарантира амнестија за бунтовниците вклучени во борбите со силите лојални на властите во Киев.

Договорот за придружување, чијашто ратификација е усогласена со Европската унија, доби едногласна поддршка од 355 пратеници кои гласале од вкупно 450 пратеници на Врховната Рада, додека за законот за специјален статус на Донецk и Луганск предложен од претседателот Петро Порошенко, гласале 277 пратеници, а за амнестијата 286 украински пратеници. Гласањето во Радата, инаку, се одвиваше без присуство на јавноста.

„Ниедна нација досега не платила толку голема цена да стане европска“, изјави претседателот Петро Порошенко, алудирајќи на стотината жртви во протестите против одлуката на неговиот претходник Јанукович, кој суспендирањето на потпишувањето на договор со ЕУ го правдаше со лошата економска ситуација и нарушување на трговските односи со Русија од која доби заем од 15 милијарди долари и ексклузивно ниска цена за рускиот природен гас. Тоа беше протолкувано како свртување кон Москва, што Западот го искористи да ги поддржи протестите против Јанукович.

Москва, пак, соборувањето на Јанукович и неговата влада го протолкува како „државен преврат“ со кој се соборени легитимно избрани претседател и влада, како и протерување од парламентот на пратениците од дотогаш владејачката Партија на регионите. Набргу потоа прозападните власти во Киев го укинаа законот за јазиците со што рускиот, кој за мајчин го наведуваат барем половина од населениeтo во цела Украина, и над 75 отсто во источните региони, го загуби статусот на службен. Тоа беше сигнал за руската мнозинска заедница на црноморскиот полуостров Крим да распише референдум за враќање на автономијата што ја имал кога бил внесен во советската украинска република, а укината во почетокот на 1990-те со осамостојувањето на Украина, како и да се присоедини кон Руската Федерација. Тоа Западот го смета за нелегитимно и за руска анексија на украинска територија.

Овој след на настаните ја предизвика најлошата криза во односите меѓу Русија и Западот од крајот на Студената војна, по што САД и Европската унија, како и другите нивни сојузници воведоа неколку сетови санкции против руски функционери, банкарскиoт, енергетскиoт и одбранбениот сектор, на што Москва одговори со забрана на увоз на прехранбени производи од ЕУ, САД, Австралија, Канада итн.

Сепак, и покрај санкции од кои трпат и двете страни, Европската унија и Украина минатиот петок за да не се влошуваат дополнително односите со Русија што би било на штета долгорочно на украинските производители и трговци, договорија одложување на примената на Сеопфатната спогодба за трговија до 31-ви декември 2015 година.

„Националната економија има година и половина да стане конкурентна и подготвена за натпреварување на европските пазари. Благодарност за Европа за овој бонус од повеќе милијарди евра“, истакна Порошенко.

Говорејќи за односите со Русија, Порошенко додаде дека „Го издржавме тој силен притисок (од Русија) и не дозволивме да бидеме уценувани. Во спогодбата не е изменет ниту еден збор, ниту една точка“, рече украинскиот претседател.

Европскиот парламент, исто така, во вторникот на пленарна седница во Стразбур го ратификуваше договорот за придружување си Украина, со 535 гласови „за“, 127 „против“ и 35 воздржани. Некои од европратениците, притоа, изразија незадоволство од тоа што примената на трговскиот дел од спогодбата е одложена до почетокот на 2016 година.

Гласањето со коешто беше потврдена спогодбата за придружување и каков нејзин дел договорот за слободната трговија, не значи дека автоматски стапува на сила, туку дека може да започне да се применува привремени, а датумот за почетокот на привремената примена треба да го одреди Советот на Европа. Спогодбата, исто така, мора да биде ратификувана во сите 28 земји членки на Европската унија, за да може да има целосно правно дејствие, за што не се очекуваат проблеми а досега е ратификувана во шест членки.

Беше договорено трговскиот дел од спогодбата да стапи на сила на 1-ви ноември годинава, но на 12-ти септември Украина, Русија и Европската комисија се договорија неговата примена да биде одложена до 31-ти декември 2015 година. Истовремено, ЕУ ќе го продолжи и преференцијалниот трговски режим за Украина до стапувањето на сила на трговскиот дел од спогодбата. Тоа значи дека Украина ќе може да извезува во ЕУ без или со многу мали царини, додека стоките во спротивната насока би биле нормално царинети. Украина, исто така, според договорот ќе продолжи да тргува со Русија според претходниот нивен договор за слободна трговија, што претставува возвратна отстапка од страна на Москва.

„Станува збор за историски момент два парламента истовремено да ја ратификуваат спогодбата. Тоа е слободна демократија, за разлика од диригираната демократија“, изјави претседателот на Европскиот парламент, Мартин Шулц. Истакна притоа дека Европскиот парламент секогаш го бранел територијалниот интегритет и суверенитет на Украина и дека тоа ќе го прави и натаму./крај/мф/сн

Извор: Макфакс