Регион
Еврокомесарката Габриел поднесе оставка за да формира влада во Бугарија
Бугарскиот претседател Румен Радев вчера ѝ го предаде мандатот за формирање влада на Марија Габриел, која истиот ден се повлече од функцијата еврокомесар за иновации, истражување и култура, пренесува „Еурактив“.
Оставката на Габриел беше прифатена од претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, која ѝ се заблагодари за нејзината работа и ѝ посака да го искористи своето искуство во ЕУ во нејзината земја.
Фон дер Лејен објави дека, во меѓувреме, нејзиното портфолио ќе го надгледуваат извршната потпретседателка Маргрете Вестагер и потпретседателот Маргаритис Шинас.
Враќањето на Габриел во бугарската националната политика е на иницијатива на лидерот на партијата ГЕРБ, Бојко Борисов, кој се обидува да ги деблокира последователните неуспеси за формирање одржлива влада по петте избори во Бугарија во изминатите две години.
ГЕРБ победи на изборите на 2 април, но има само 69 пратеници во 240-члениот парламент и има потреба од помош за наоѓање коалициски партнери.
„Ќе направам се за Бугарија да има стабилна, работна, редовна влада. За ова, мојот предлог ќе биде експертска влада обединета околу јасни приоритети кои имаат една цел – благосостојба на Бугарите и авторитет на Бугарија“, истакна Габриел при добивањето на мандатот.
Радев, од своја страна, рече дека ѝ дал една недела на Габриел да излезе со предлог за кабинет, истакнувајќи дека пред неа стои тешка задача.
ГЕРБ предлага влада со траење од една година, што се чину дека одговара на агендата на Габриел бидејќи ќе и овозможи да се кандидира за Европскиот парламент следната пролет.
Во оваа фаза, ГЕРБ и втората политичка формација – проевропската коалиција Промената продолжува-Демократска Бугарија (ПП-ДБ) се во кавга во однос на нивните визии за идната влада.
Од ПП-ДБ постојано повторуваат дека нема да поддржат влада предложена од ГЕРБ, така што се чини малку веројатно Габриел да ја добие нивната поддршка.
Во обид да се најдат алтернативи за парламентарна поддршка, Габриел во понеделникот разговараше со претставници на три други партии во парламентот – Бугарската социјалистичка партија (БСП), мнозински етничкото турско Движење за права и слободи (ДПС) и популистичката „Има таков народ“ (ИТН).
По разговорите, лидерката на социјалистите, Корнелија Нинова, објави дека БСП се повлекува од преговорите за влада со ГЕРБ и дека нема да ја поддржи на парламентарно гласање, а од популистичката ИТН истакнаа дека нивната поддршка нема да биде безусловна.
Само од ДПС јасно кажаа дека се согласуваат со приоритетите на Габриел и ги понудија своите експерти да бидат дел од проектот.
Ако ГЕРБ остане само со поддршката од ДПС и ИТН, трите сили ќе имаат вкупно 116 пратеници – пет помалку од потребното мнозинство. Теоретски, тие сепак би можеле да изберат кабинет ако неколку пратеници од спротивниот табор не присуствуваат на седницата за гласање.
Според бугарскиот Устав, првиот мандат го добива најголемата политичка сила. ГЕРБ имаат рок од седум дена да формираат кабинет. Ако не успеат или ако парламентот го отфрли предложениот кабинет, вториот мандат ќе го добие коалициската ПП-ДБ.
Ако и таа не успее, претседателот ќе го даде последниот мандат на политичка сила по негов избор, а по третиот неуспешен обид, претседателот ќе го распушти собранието и ќе распише предвремени избори.
Тековните напори за формирање влада се засенети од скандалите околу бугарскиот јавен обвинител Иван Гешев, кој беше обвинет, вклучително и од неговиот заменик, за поткопување на угледот на судскиот систем врз основа на направени грешки во истрагата за наводен обид за атентат.
Габриел вети дека првиот чекор што ќе го направи е да побара смена на Гешев, кој нагласи дека нема намера да се повлече.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш
„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, објави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Таа го кажа ова во интервју за телевизијата Н1.
На прашањето што конкретно може да направи Европската Унија (ЕУ) за да му помогне на регионот, како и на изјавата на новинарката на Н1 дека парите и предупредувањата не се доволни, дека може да се види дека ЕУ ја губи информациската војна во регионот, особено во Србија, а делумно и во Босна, и дека дипломатскиот јазик не помага, Кос рече дека не прифаќа „критики дека не сме успешни во проширувањето“.
„Две од четирите водечки земји се од Западен Балкан. Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, а Албанија е следна. Ова е успех. Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина, а тоа ќе донесе нова реалност во Европа. Ако го забрзаме процесот, ќе ги разгледаме сите кандидати, но мора да има јасна посветеност. Не е доволно само да се хармонизира законодавството, треба да ја почувствувам и видам политичката волја. Процесот на пристапување не е само технички, туку зависи и од земјите-членки“, рече Кос.
На прашањето што мисли за идејата сите земји-кандидатки да влезат во ЕУ одеднаш, Кос рече: „Да можев, би сакала сите земји, особено од Западен Балкан, да влезат заедно“.
„Но, јас не сум магионичар. Ако има промени, внимателно ќе ја разгледаме секоја земја. Проширувањето мора да ја направи ЕУ посилна, а не послаба. Ова е цел што мора да ја постигнеме заедно“, рече Кос.
Регион
Албанија на суд поради ВИ министерката: Актерка ја тужи владата за злоупотреба на нејзиниот лик
Албанската министерка – првиот виртуелен државен функционер во светот, би можела да остане без својот препознатлив лик, откако актерката врз чии карактеристики е создаден дигиталниот аватар поднесе тужба против Владата на Албанија.
Премиерот Еди Рама во август 2025 година најави можност за именување министер или премиер заснован на вештачка интелигенција, а веќе во септември беше претставена Диела – вештачка функционерка задолжена за борба против корупцијата во јавните набавки.
Диела претходно беше позната како чат-бот на државниот портал e-Albania, а нејзиниот дигитален лик и глас биле креирани според актерката Анила Биша, врз основа на договор кој истекол на 31 декември 2025 година. Откако Диела добила министерска функција, нејзиниот лик бил прикажан и во обраќање до парламентот што се пренесувало низ целиот свет.
Според локалните медиуми, Биша поднела тужба против Владата, премиерот, приватната компанија која учествувала во проектот и Националната агенција за информациско општество (AKSHI). Таа тврди дека владата продолжила да го користи нејзиниот лик и по истекот на договорот, и надвор од дозволената намена, која била ограничена само на платформата e-Albania.
Во судските документи, Биша бара итна забрана за натамошна употреба на нејзиниот лик додека трае судскиот процес, наведувајќи дека неовластеното користење ѝ нанело значителна и непоправлива штета.
Во претходен телевизиски настап, Биша изјавила дека за потребите на системот снимала обемни аудио и видео материјали за ограничен временски период и за симболичен надомест, но никогаш не дала согласност за други форми на користење.
Портпаролката на албанската влада, Мањола Хаса, изјави дека Албанија е демократска држава во која граѓаните имаат право да покренат судски постапки против институциите. Таа додаде дека владата смета дека тужбата е неоснована, но е подготвена спорот да се реши пред суд, пренесе „Политико“.
Регион
Јотова го назначи Ѓуров за технички премиер: Бугарија влегува во процес на формирање привремена влада
Претседателката на Бугарија, Илијана Јотова, ќе го задолжи кандидатот за вршител на должноста премиер Андреј Ѓуров да формира влада, соопшти прес-службата на шефот на државата.
Шефицата на државата го назначи заменик-гувернерот на Бугарската народна банка (БНБ) Андреј Ѓуров за вршител на должноста премиер. Денес во 10:00 часот, претседателката Јотова ќе го прими Ѓуров во Дондуков 2.
Според Законот на БНБ, доколку гувернерот или заменик-гувернерот изразиле експлицитна согласност да бидат назначени за вршител на должноста премиер, тој или таа треба да поднесе оставка.
„Фер избори може да се одржат кога привремената влада не се меша во политичката сцена, е доволно неутрална и работи само во рамките на овластувањата што ѝ се доделени со Уставот“, рече Андреј Ѓуров по разговорот со Илијана Јотова во јануари, пренесува „Офњуз.бг“.
Според Уставот на Бугарија, по консултации со пратеничките групи и по предлог на кандидатот за привремен премиер, претседателот назначува привремена влада и закажува избори во рок од два месеци.
Минатата недела, претседателката изјави дека таа и нејзиниот тим ќе сторат сè што е можно за да се одржат изборите на првиот датум по велигденските празници. Првата недела по Велигден е 19 април.

