Регион
Лондон тврди дека имало руски заговор за убиство на Ѓукановиќ
Русија планирала да ги убие поранешниот црногорски премиер Мили Ѓукановиќ и да ја собори неговата влада минатата 2016 година, пишува британскиот весник The Daily Telegraph, повикувајќи се на извор во владата на Велика Британија.
Во прилогот што во неделата го пренесе црногорскиот јавен сервис РТЦГ, се наведува дека државниот удар на денот на парламентарните избори кога било наводно планирано заземање на зградата на Скупштината (црногорскиот парламент) и убиството на деценискиот челник на Црна Гора уште од периодот на Слободан Милошевиќ, кој последните години се претставува како прозападно ориентиран, а сето тоа според изворот на британскиот весник го воделе руски разузнавачи со „благослов“ на Москва, за да се саботирал планот за членството на Црна Гора во НАТО.
Главните раздори во Црна Гора се по тоа што владејачкото мнозинство, прозападно ориентирано инсистира ратификувањето на одлуката земјата да влезе во НАТО треба да се води во парламентот, додека просрпската, или проруска опозиција, бара за тоа да се изјаснат граѓаните на референдум.
Натаму The Daily Telegraph наведува дека планот бил спречен само неколку часовите пред да биде спроведен на дело, а требало да предизвика крвопролевање и земјата да ја воведе во безредија во пресрет на нејзиното зачленување во НАТО.
Како еден од наводните аргументи се наведува дека додека тоа се случувало русиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров го обвини НАОТ дека е „институција на Студената војна“, чие проширување кон истокот последните 30 години води кон тензии без преседан во Европа.
„Обидот за државен удар во Црна Гора е планиран за 16-ти октомври минатата година несомнено е пример на растечка агресивна кампања на мешање во работите на Западот“, изјавил за британскиот весник неименуваниот извор од британската влада.
Шефот на британската дипломатија Бориз Џонсон и неговиот американски колега Рекс Тилерсон, според написот, минатата седмица разговарале на својот прв состанок за настаните во Црна Гора. The Daily Telegraph потсетува дека на потерницата на Интерпол се ставени двајца руски државјани, за кои црногорските власти тврдат дека стојат зад планираните напади.
„Тие двајца со месеци ги надгледувале регрутирањата и опремувањата на мала група српски националисти, кои преоблечени како полицајци, требало да ги извршат нападите на зградата на црногорскиот парламент и да го убијат тогашниот премиер Мило Ѓукановиќ“, пишува натаму весникот.
Се наведува дека Кремљ ја негираше секаква својата вмешаност, а црногорскиот обвинител не ги обвинуваше руските власти, туку за сето тоа ги обвини руските националист, како и дека „проруската опозиција“ во Црна Гора тврди дека целиот случај е лажиран.
The Daily Telegraph пишува и дека британските и американските разузнавачки агенции се повикани да им помогнат на властите на Црна Гора да го расветлат целиот случај и собраните податоци, наводно упатувале дека во тоа се вмешани високи руски функционери.
„Телефонски разговори заштитени со шифра, преписки преку електронска пошта и искази на сведоците соработници сега се дел од истрагата во чии рамки е обвинето 21 лице за обид за тероризам и уривање на државниот поредок на Црна Гора“, пишува уште британскиот дневен весник
Министерот за одбрана на Црна Гора, Предраг Бошковиќ, за The Daily Telegraph рекол дека „нема сомневање дека сето тоа го организирале и финансирале руски разузнавачки функционери заедно со локални радикални елементи“.
Изворите на британскиот весник рекле дека се’ било планирано наводно така што ќе требало да бидат обвинети одметнати руски агенти и националисти, но доказите покажале дека е незамисливо планот да немал поддршка од високи нивоа.
„Зборувате за заговор да се наруши или собори влада на некој начин. Незамисливо е сето тоа некој да не го одобрил“, рекол уште еден неименуван извор на The Daily Telegraph.
Се наведува дека поединостите од планот се обелоденети откако британскиот министер за одбрана Мајкл фолон предупредил на „промени на потезите“ во мешањето Кремљ во западните земји во текот на минатата 2016 година, Фолон кон крајот на октомври предупреди дека Русија „очигледно ги тестира НАТО и Западот барајќи начини да го прошири своето влијание, дестабилизира држави и да ја ослаби Алијансата“.
Во текстот на The Daily Telegraph се наведува и дека Москва минатата година во повеќе наврати порачала дека Црна Гора треба да се откаже од членството во НАТО и дека Русија сака државата која има 600.000 жители да остане неутрална или во нејзината сфера на влијание, а и во минатото силно лобирала за пристап на пристаништата на Јадранското Море, пренесува РТЦГ./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

