Регион
Планина што ја крие големата воена тајна на ЈНА: најголемиот подземен аеродром во Европа можеше да издржи нуклеарен напад, но имаше неславен крај
Croatia Infiltration е проект на хрватски подземни истражувачи, кои се занимаваат со истражување и документирање напуштени, неодржувани и тешко достапни објекти и локации. Тие се дел од светското движење наречено Урбек – урбано истражување локации, кои често се забранети за јавноста.
Проектот го иницира Миховил Пирнат, кој почна да објавува фотографии од напуштена архитектура пред повеќе од 14 години, а набргу му се приклучија и Јосип Ковач Левантин, Матија Пучак и Вјекослав Палиниќ.
На пошироката јавност ѝ станаа познати со објавување кратки документарни филмови за сè помалку познати објекти во Украина, Италија, Унгарија, Босна и Херцеговина, Португалија, Јапонија, а во текот на април ја објавија и втората епизода од „Инфилтрација“, во која тие истражуваат напуштен радарски објект на врвот на Плешевица во Хрватска, пишува „Јутарњи“.
„Се работи за објект на планината Плешевица, веднаш до Кореница. Во текот на годината стотици илјади луѓе и туристи ја минуваат таа планина не знаејќи дека во неа се крие еден од најголемите подземни аеродроми во Европа, ‘Жељава’, кој го истражуваме со години“, објасни Миховил.
Напуштениот радарски објект на врвот на планината е интересен бидејќи, покрај надземните радарски позиции, крие и поинтересен дел, кој е закопан длабоко во планината и заштитен од љубопитните погледи и секакви воени удари. Проектниот тим се посвети на детаљни мерења на подземниот објект за да создаде 3Д-визуализација, која ексклузивно ја објавуваат во епизода достапна на нивниот канал на „Јутуб“.
„Објектот што беше изграден на врвот беше и дел од големата комуникациска мрежа на поранешната армија на ЈНА, а можете да дознаете како изгледала таа комуникациска мрежа, за што служела и како таквата воена инфраструктура е поврзана со Медитеранските игри во Сплит во 1979 година“, вели Јосип.
Може да го издржи ударот на нуклеарна бомба
Изградбата почнла во 1958 година и траела 10 години. Овој грандиозен проект чинел 8 милијарди долари во тоа време. Подземниот аеродром имал четири влеза обезбедени со огромни армирано-бетонски врати. Пистите продолжуваат од влезот. Пистите се наоѓаат на рамнина долга 15 километри и широка пет километри.
Кога бил завршен, аеродромот „Жељава“ можел да прими 2.500 луѓе. Се состоел од посебни комори за прием и ремонт на авиони, команда, простории за пилоти, механичари и друг персонал.
Изграден во паранојата од Студената војна, „Жељава“ можел да го издржи ударот на нуклеарна бомба. На нејзиниот врв имало радар, кој можел да гледа во должина од 1.000 километри. Околу самата планина и на неа биле поставени системи за противвоздушна одбрана. Во својот врв, 60-ина авиони „миг 21“, помодерни во сопственост на ЈНА во тоа време, биле концентрирани на „Жељава“.
Со „Жељава“ беа поврзани многубројни теории на заговор: дека се користел за истражување и создавање нуклеарно оружје, дека југословенските власти и ЈНА ја спроведуваат вселенската програма.
Можеби најчудните теории на заговор велат дека ЈНА на „Жељава“ скрила НЛО, што се урнало некаде во Босна. Па дури и дека таму се кријат тела на маченички вонземјани.
„Жељава“ доживеа неславен крај, исто како и земјата што го направи. Аеродромот се користел за борбени цели помалку од една година за време на граѓанската војна, за време на распадот на Југославија.
Конечно, при повлекувањето од БиХ, ЈНА го урнала со експлозив. Од она што некогаш беше најголемата подземна база во Европа, останаа само влезовите од тунелите и пистите обраснати со трева и плевел.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Превозниците од Србија донесоа одлука: прекината блокадата на граничните премини
Превозниците од Србија денес ќе престанат да го блокираат товарниот сообраќај на премините, изјави за Танјуг претседателот на Меѓународното транспортно деловно здружение, Неѓо Мандиќ.
„Сега ги информираме нашите редари кои се на границите да ги отстранат камионите што беа на чело на конвојот, за да може сообраќајот да се движи. Значи ги прекинуваме протестите“, рече Мандиќ по состанокот.
Превозниците од Црна Гора и Северна Македонија вчера ги прекинаа блокадите откако Европската комисија објави нова визна стратегија што ќе го реши проблемот со ограничувањата за престој на професионалните возачи во Шенген зоната, а сè уште се чека одлуката на превозниците од БиХ дали ќе донесат иста одлука, пренесуваат медиумите во соседството.
Мандиќ вели дека транспортерите од Србија донеле одлука за прекин на блокадите еден ден откако Европската комисија почнала да ја разгледува можноста за воведување специјални визи за професионалните возачи на камиони, што би им овозможило да останат подолго во земјите од ЕУ и непречено да ја извршуваат својата работа.
„Одлуката ја донесовме по вчерашното соопштение, бидејќи она што го добивме е доволно добар пат и она што го сакавме. А од друга страна, секако имаме ветување дека ќе има состанок на работната група во Брисел веќе во вторник, 3 февруари. Исто така, имаме дневен ред кој го содржи само она што дополнително го бараме, да донесеме краткорочни и долгорочни решенија сè додека не се спроведе она што е предвидено. Она што го сакаме се решенија за возачите повеќе да не бидат малтретирани или апсени“, рече Мандиќ, пренесува Танјуг.
Меѓународното транспортно бизнис здружение објави дека денес во 15 часот ја прекинале блокадата на товарниот сообраќај на премините и дека ќе продолжат да превезуваат стока.
Во соопштението се проценува дека секое понатамошно продолжување на нарушувањето на синџирите за товарен транспорт би ги ставило домашните производствени компании и граѓаните во тешка положба.
„Апелираме до Европската комисија, земјите-членки на Шенген, бизнисмените од Европа, сега свесни за важноста на непрекинатите транспортни синџири, да помогнат да се спречат повторно несфатливите апсења и депортации на нашите возачи. Очекуваме помош од другата страна и однос што го заслужуваат луѓето кои, во вонредни ситуации како што е пандемијата, беа единствените што носеа стока до сите нас во Европа. Да не чекаме додека не останеме без нив. Синџирите на снабдување не смеат повторно да бидат прекинати“, беше кажано од здруженијата, според написите.
Се чека одлуката на превозникот од Босна и Херцеговина
Мандиќ рече дека сè уште не добиле одговор од нивните колеги од БиХ дали и тие ќе ги суспендираат блокадите, но дека очекува тие да донесат иста одлука.
„Само чекаме нивен одговор, иако седевме со нив до 22 часот синоќа, 10 од нив беа таму и мислиме дека ќе донесат иста одлука, но тие не го направија тоа и не можат да кажат што ќе одлучат нивните тела, но веруваме дека ќе го одлучат истото“, истакна Мандиќ.
Во вторник, на 3 февруари, ќе се одржи состанок на министрите од сите земји од Западен Балкан со претставници на Европската комисија за проблемот со транспортерите од регионот во Шенген зоната, пренесуваат медиумите.
Регион
Транспортерите од БиХ и Србија не отстапуваат, продолжуваат со блокади на границите
Протестите на транспортерите од Босна и Херцеговина и Србија на граничните премини за товар со Европската Унија продолжуваат и денес, петти ден по ред. Членовите на Логистичкиот конзорциум на БиХ, како и нивните колеги од Србија, велат дека нема да се откажат додека не им се исполнат барањата, пишува Klix.ba.
Европската комисија вчера усвои нова визна стратегија која за прв пат ги признава возачите на камиони како посебна категорија. Ова се смета за почетна точка за решавање на проблемот со ограничен престој од 90 дена во Шенген зоната за возачи од земји кои не се членки на ЕУ. По оваа вест, превозниците од Црна Гора и Македонија одлучија да ги прекинат протестите.
Сепак, превозниците од Босна и Херцеговина велат дека ова не им е доволно и продолжуваат со блокадите.
Зијад Шариќ, член на Управниот одбор на конзорциумот „Логистика“, изјави дека бараат итен состанок со премиерот на Република Српска Саво Миниќ, премиерот на Федерацијата БиХ Нермин Никшиќ и претседателот на Советот на министри на БиХ Борјана Кришта. Целта на состанокот, како што изјави, е да се најде конкретно и итно решение за проблемите со кои транспортерите се соочуваат секојдневно во својата работа.
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos

