Регион
Бугарија: Првиот круг од претседателските избори тест за премиерот Борисов
Во Бугарија во неделата се одржува првиот круг од претседателските избори, за кој се смета дека претставува важен тест за популарноста на премиерот Бојко Борисов и неговата партија Граѓани за европски развој на Бугарија (ГЕРБ) во оваа најсиромашна земја на Европската унија.
Доколку кандидатката на владејачката ГЕРБ, Цецка Цачева,не победи на изборите, премиерот Бојко Борисов би можел да повика на предвремени парламентарни избори, што Бугарија, според мислењето на коментаторите, повторно би ја довело во состојба на политичка нестабилност. Борисов во една прилика вети дека ќе поднесе оставка доколку кандидатката на неговата партија не освои најголем број гласови во првиот круг од претседателските избори.
Педесет и осумгодишната Цачева, која е актуелна претседателка на бугарскиот парламент, според анкетите ќе избие на врвот од кандидатската листа за шеф на државата на којашто има дури 21 кандидат, со околу 30 отсто од поддршката на гласачите.
Меѓутоа, веднаш зад неа, според испитувањата на јавното мнение, се наоѓа поранешниот командант на бугарските воздухопловни сили Румен Радев, кој е непартиски кандидат, но го поддржува опозициската Бугарска социјалистичка партија (БСП), за кој противниците велат дека би бил наводно повеќе по волја на Москва.
Додека Борисов својата кандидатка ја претставува како „мајка на нацијата“, политичките аналитичари предупредуваат на нејзиниот „изразен недостиг од харизма“, поради што Радев би можел да заврши на првото место по првиот изборен круг.
Оттаму, судејќи според анкетите, се предвидува дека вториот изборен круг, кој би се одржал на 13-ти ноември, ќе биде речиси мртва трка меѓу Цачева и Радев во трката за претседател на државата, должност којашто во Бугарија има повеќе симболично значење, со ограничени овластувања. Претседателот во Бугарија е угледна личност која бира некои од високите функционери и во текот на политичките кризи ја именува техничката влада.
Досегашниот претседател Росен Плевнелиев, кој важеше за прозападен политичар близок на премиерот Бојко Борисов, не сакаше повторно да се кандидира за новиот мандат. Тој во петокот во интервјуто за BBC беше многу остар кон Русија и нејзиниот претседател Владимир Путин велејќи дека „она што Русија дене се обидува е да ја ослаби Европа, да ја подели Европа и да не направи зависни“, што според аналитичарите претпоставува дека тој е заинтересиран за европска функција.
Бугарија, која е членка на НАТО, освен што под притисокот на Вашингтон и Брисел раскина со Москва големи енергетски проекти како за нуклеарката Белене за што според пресудата на меѓународниот арбитражен суд ќе треба да плати околу милијарда евра, ја налути во септември Русија одбивајќи да го користи бугарскиот воздушен простор за снабдување во Сирија. Меѓутоа, и премиерот Борисов и претседателот Плевнелиев претходно летово ги одбија плановите за создавање голема флота на НАТО во Црното Море, сметајќи дека тоа ќе предизвика дестабилизација на регионот. Од друга страна, пак, слабата бугарска економија која не е конкурентна на Западот, мора да се потпира во значителна мера на Русија, особено во сферата на набавка на евтини енергенси, а двете земји инаат и длабоки историски икултурни врски.
За Бојо Борисов аналитичарите сметаат дека на Бугарија ѝ ја донел посакуваната доза на стабилност откако по вторпат кон крајот на 2014 година, стана премиер. Сепак, сиромаштијата, корупцијата и бавното спроведување на реформите и натаму ја оптоваруваат земјата, а последната година загриженоста на граѓаните ја предизвикуваат и илјадниците имигранти кои во Бугарија го гледаат првиот чекор кон посакуваниот Запад./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

